ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران از زمان انقلاب بهمن ۱۳۵۷ و بویژه بحران گروگانگیری در سفارت آمریکا در تهران در ۱۳ آبان ۱۳۵۸، مناسباتی خصمانه با یکدیگر داشتهاند.
حملات روز ۹ اسفند آمریکا و اسرائیل، تنها تازهترین حلقه از رشتهدرگیریهای میان تهران و واشینگتن است.
خبرگزاری فرانسه، گاهشماری از پیشینهٔ این خصومتها و تعاملات دو طرف بهدست داده است:
۱۹۷۹: بحران گروگانگیری
در چهارم نوامبر ۱۹۷۹، دانشجویان موسوم به «پیرو خط امام» که خواستار استرداد محمدرضا پهلوی، پادشاه برکنارشدۀ ایران بودند (که در آمریکا تحت درمان پزشکی قرار داشت)، کارکنان سفارت ایالات متحده در تهران را به گروگان گرفتند.
این اقدام هفت ماه پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران رخ داد.
حدود ۵۲ گروگان به مدت ۴۴۴ روز در اسارت نگه داشته شدند.
در آوریل ۱۹۸۰، واشینگتن روابط سیاسی خود را با تهران قطع و محدودیتهایی بر تجارت و سفر وضع به ایران وضع کرد. ۹ ماه پس از آن، آخرین گروگانها آزاد شدند.
۲۰۰۲: «محور شرارت»
در ۳۰ آوریل ۱۹۹۵، بیل کلینتون، رئیسجمهور آمریکا، با متهم کردن جمهوری اسلامی به پشتیبانی از «هراسافکنی»، ممنوعیت کامل تجارت و سرمایهگذاری با ایران را اعلام کرد.
آمریکا دلیل این کار را پشتیبانی جمهوری اسلامی از گروههای شبهنظامی منطقه از جمله حزبالله، حماس و جهاد اسلامی فلسطین عنوان کرد.
شرکتهای خارجی که در بخش نفت و گاز ایران سرمایهگذاری میکردند، هدف این تحریمها قرار گرفتند.
در ۲۹ ژانویۀ ۲۰۰۲، جرج دبلیو بوش، رئیسجمهور آمریکا، گفت که ایران، عراق و کرۀ شمالی جزو «محور شرارت» هستند و از تروریسم پشتیبانی میکنند.
در آوریل ۲۰۱۹، آمریکا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به عنوان یک «سازمان تروریستی» معرفی کرد.
۲۰۱۸: خروج آمریکا از توافق هستهای
در آغاز دهۀ ۲۰۰۰، افشای وجود تأسیسات هستهای اعلامنشدۀ ایران، این نگرانی را برانگیخت که تهران در پی ساخت جنگافزارهای هستهای است؛ ادعاهایی که ایران آن را رد میکند.
گزارش سال ۲۰۱۱ دیدهبان هستهای سازمان ملل، یعنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با گردآوری اطلاعات «بسیار معتبر»، بیان میکند که ایران دستکم تا سال ۲۰۰۳ «فعالیتهایی مرتبط با توسعۀ یک وسیلۀ انفجاری هستهای انجام داده است.»
در سال ۲۰۰۵، محمد خاتمی، رئیسجمهور وقت ایران، به تعلیق غنیسازی اورانیوم پایان داد. تهران پافشاری میکند که برنامۀ هستهایش تنها برای اهداف غیرنظامی است.
یک دهه بعد، توافقی با مشارکت شش قدرت جهانی، یعنی چین، فرانسه، آلمان، روسیه، بریتانیا و ایالات متحده، بر سر برنامۀ هستهای ایران در وین به دست آمد.
این توافق در ازای دریافت تضمینهایی مبنی بر اینکه تهران غنیسازی در سقف ۳.۷ درصد انجام خواهد داد، ایران را از بند بخشی از تحریمهای فلجکنندۀ اقتصادی رها کرد. این توافق مورد تایید سازمان ملل قرار گرفت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در سال ۲۰۱۸ از این پیمان خارج شد و تحریمها علیه ایران و شرکتهای مرتبط با آن را دوباره برقرار کرد.
یک سال پس از آن، ایران از برخی تعهدهای خود در چارچوب این توافق عدول کرد.
تلاشهای سیاسی به نتیجه نرسیدند. تحریمهای سازمان ملل در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ دوباره اعمال شدند. این توافق در ماه اکتبر پایان یافت.
۲۰۲۰: کشته شدن قاسم سلیمانی
در سوم ژانویۀ ۲۰۲۰، آمریکا قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس سپاه پاسداران، را در بیرون از فرودگاه بغداد هدف حمله قرار داد و کشت.
ترامپ گفت که سلیمانی در حال برنامهریزی برای حملهای «قریبالوقوع» به نمایندگان سیاسی و نیروهای آمریکایی در عراق بود.
ایران در اقدامی تلافیجویانه، پایگاههایی در عراق را که میزبان نیروهای آمریکایی بودند، هدف حملات موشکی خود قرار داد.
۲۰۲۵: بمباران تأسیسات هستهای
در جریان جنگ ۱۲روزۀ بین اسرائیل و ایران، آمریکا روز اول تیرماه ۱۴۰۴ به سه تأسیسات اصلی هستهای ایران حمله کرد.
ترامپ گفت که این سایتها «با خاک یکسان شدهاند»، اما برخی دیگر میگویند که میزان واقعی آسیبها روشن نیست.
۲۰۲۶: آرایش جنگی در خلیج فارس
ترامپ تهدید کرد که در واکنش به سرکوب خونین جنبش گستردۀ اعتراضی که در دیماه ۱۴۰۴ آغاز شد، به ایران حمله خواهد کرد؛ اگرچه تمرکز تهدیدهای او خیلی زود به سمت برنامۀ هستهای تهران کشیده شد.
او یک «ناوگان جنگی» آمریکایی را به منطقه فرستاد.
دو کشور در اوایل فوریۀ ۲۰۲۶، گفتوگوهای غیرمستقیم خود را با میانجیگری عمان از سر گرفتند.
واشینگتن از ایران خواست تا برای جلوگیری از حمله نظامی، توافق کنند.
تهران خواستار این شد که این گفتوگوها را به برنامۀ هستهایش محدود کند، در حالی که واشینگتن خواهان آن بود که این مذاکرات، موشکهای بالستیک و پشتیبانی ایران از گروههای شبهنظامی در منطقه را نیز در بر بگیرد.
روز ۱۹ فوریه، ترامپ گفت که «در طولانیترین حالت ممکن، ۱۰ تا ۱۵ روز» برای رسیدن به یک توافق زمان میدهد، «وگرنه رویدادهای ناگواری رخ خواهد داد».
در ۹ اسفند، او همزمان با حملۀ اسرائیل به ایران، آغاز «عملیات گستردۀ نظامی» آمریکا را اعلام کرد.
وزارت دفاع ایالات متحده اعلام کرد آمریکا حملات گسترده خود علیه اهداف نظامی جمهوری اسلامی را «عملیات خشم حماسی» نامگذاری کرده است.