وبسایت اکسیوس به نقل از منابع مطلع میگوید که استیو ویتکاف، نمایندهٔ ویژهٔ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آخر هفتهٔ گذشته با طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات متحدهٔ عربی، دربارهٔ چند موضوع از جمله «گامهای بعدی در قبال بحران ایران» دیدار و گفتوگو کرده است.
اکسیوس در این گزارش که ۱۱ شهریور منتشر کرد، مدعی است این دیدار در جزیرهٔ ساردینیای ایتالیا برگزار شد. کاخ سفید و دولت امارات تاکنون گزارشی رسمی دربارهٔ این دیدار منتشر نکردهاند.
طحنون بن زاید، برادر محمد بن زاید، رئیس امارات، از چهرههای قدرتمند این کشور است و علاوه بر مشاور امنیت ملی، سمت معاون حاکم ابوظبی را نیز بر عهده دارد. او همچنین در حوزههای سرمایهگذاری و فناوری امارات نفوذ گستردهای دارد.
ساعاتی پس از انتشار گزارش اکسیوس، خبرگزاری رسمی امارات از گفتوگوی تلفنی دونالد ترامپ با محمد بن زاید آل نهیان خبر داد و اعلام کرد دو طرف دربارهٔ همکاریهای دوجانبه و راههای تقویت بیشتر روابط در راستای منافع مشترک و همچنین تحولات خاورمیانه و تلاشهای جاری مرتبط با آنها گفتوگو کردند.
امارات که از شرکای نزدیک آمریکا در منطقه است، پیشتر از توقف تمام روابط تجاری و مالی خود با ایران خبر داده بود. این کشور در جریان جنگ اخیر هدف حملات متعدد موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت.
دیدار گزارششدهٔ استیو ویتکاف و طحنون بن زاید چند روز پس از اعلام طرح تازهٔ آمریکا برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران، موسوم به «عملیات طرد اقتصادی»، انجام شده است. اکسیوس نوشته است اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیش از اعلام این طرح با طحنون بن زاید گفتوگو کرده بود.
این رسانهٔ آمریکایی همچنین به نقل از دو منبع مطلع نوشته است که روز ۱۱ اوت، ۲۰ مرداد، یک هیئت ایرانی در سفری به ابوظبی در گفتوگو با مقامهای اماراتی خواستار کاهش تنش و بهبود روابط شده بود.
این گزارش مدعی است مقامهای جمهوری اسلامی از امارات خواسته بودند با تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی همکاری نکند، اما مقامهای امارات این درخواست را رد کردند.
این وبسایت همچنین به نقل از منابع خود مدعی شده است که چند روز پس از این سفر، سپاه پاسداران حملات به نفتکشهای متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، را که در تلاش برای عبور از تنگهٔ هرمز بودند، تشدید کرد.
ادنوک روز ۲۳ مرداد اعلام کرد دو کشتی این شرکت یک روز پیش از آن هنگام عبور از تنگهٔ هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند. وزارت خارجهٔ امارات این رویداد را «حملهٔ خصمانهٔ ایران» خواند و سپاه پاسداران را مسئول آن دانست.
بهگفتهٔ منابع اکسیوس، این حملات خشم مقامهای امارات را برانگیخت و در تصمیم آنها برای توقف روابط تجاری با ایران نقش داشت. امارات چند روز بعد رسماً اعلام کرد تمام تجارت، مبادلات تجاری و تراکنشهای مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند.
مقامهای ایرانی تاکنون به جزئیات مطرحشده در گزارش اکسیوس دربارهٔ سفر ۱۱ اوت و درخواست از امارات واکنش علنی نشان ندادهاند.
توقف تمام مبادلات تجاری و مالی با ایران یکی از شدیدترین اقدامات اقتصادی امارات علیه جمهوری اسلامی در ماههای اخیر بهشمار میرود. امارات تا پیش از جنگ یکی از مهمترین شرکای تجاری ایران و یکی از اصلیترین مبادی واردات و بازصادرات کالا به این کشور بود.
بر اساس آمار سازمان تجارت جهانی، حجم تجارت دوجانبهٔ ایران و امارات در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۸ میلیارد دلار بوده است. امارات همچنین یکی از مهمترین مجاری ارتباط تجاری و مالی ایرانِ تحت تحریم با بازارهای خارجی بوده است.
یک منبع مطلع به اکسیوس گفته است مقامهای اماراتی به دولت ترامپ گفتهاند برای آنکه هر کارزار فشار اقتصادی علیه ایران مؤثر باشد، باید همهٔ کشورهای کلیدی که با جمهوری اسلامی تجارت میکنند در آن مشارکت داشته باشند.
اکسیوس همچنین به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، اوایل این هفته به سفارتخانههای ایالات متحده در سراسر جهان دستور داده است پیام دیپلماتیکی دربارهٔ «عملیات طرد اقتصادی» به عالیترین سطوح دولتهای میزبان منتقل کنند و از آنها بخواهند «فوراً و بهصورت نظاممند» تجارت با ایران را متوقف و فعالیتهای تجاری غیرقانونی جمهوری اسلامی را شناسایی کنند.
بهگفتهٔ مقامهای آمریکایی، در این پیام تأکید شده است که کشورها، شرکتها و افرادی که به تجارت با ایران ادامه دهند، ممکن است در معرض تحریم و قطع دسترسی به نظام دلاری قرار گیرند.
یکی از این مقامها گفته است پیام ویژهای نیز برای نمایندگیهای دیپلماتیک آمریکا در ابوظبی، مسقط، هنگکنگ، دوحه، لندن، برلین و چند پایتخت آسیای مرکزی ارسال شده و از آنها خواسته شده است دولتهای میزبان را به تعطیلی شعب بانکهای ملی و صادرات ایران ترغیب کنند؛ دو بانکی که دولت آمریکا آنها را با سپاه پاسداران مرتبط میداند.
یک مقام آمریکایی نیز گفته است دولت ترامپ در حال تشکیل یک کارگروه بینسازمانی برای هماهنگی و نظارت بر اجرای کارزار فشار اقتصادی علیه ایران است.
روابط اقتصادی تهران و ابوظبی پیش از این نیز در جریان تلاشها برای مهار جنگ میان ایران و آمریکا مطرح شده بود. در روزهای منتهی به امضای تفاهمنامهٔ موسوم به «اسلامآباد»، خبرگزاری رویترز به نقل از چهار منبع گزارش داده بود که امارات با در دسترس قرار گرفتن میلیاردها دلار برای ایران موافقت کرده است.
دو منبع رقم مورد توافق را ۱۰ میلیارد دلار اعلام کرده و گفته بودند بیش از سه میلیارد دلار آن منتقل شده است. دو منبع دیگر رقم مورد توافق را ۲۰ میلیارد دلار عنوان کرده و این اقدام را با توقف حملات ایران به امارات مرتبط دانسته بودند.
رویترز در عین حال نوشته بود نتوانسته مشخص کند این مبالغ از داراییهای مسدودشدهٔ ایران در امارات یا منابع دیگری تأمین شدهاند. دولت امارات نیز پس از انتشار آن گزارش اعلام کرد هیچ دارایی مسدودشدهٔ ایران آزاد یا منتقل نشده و این کشور چنین انتقالی را تسهیل نکرده است.
