دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میگوید مذاکرهکنندگان ایالات متحده و ایران برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگ «بسیار به هم نزدیکتر شدهاند»؛ همزمان، مقامهای ایران، آمریکا و پاکستان نیز از پیشرفت در مذاکرات خبر دادند.
آقای ترامپ روز شنبه دوم خرداد در گفتوگو با شبکهٔ سیبیاس نیوز گفت روند مذاکرات «هر روز بهتر و بهتر میشود»، اما تأکید کرد تنها توافقی را خواهد پذیرفت که در آن آمریکا «به هرچه میخواهد برسد».
او همچنین به وبسایت آکسیوس گفت تازهترین پیشنویس توافق با ایران را با مشاورانش بررسی خواهد کرد و ممکن است تا روز یکشنبه دربارهٔ ادامهٔ مسیر، از جمله احتمال ازسرگیری جنگ، تصمیم بگیرد.
رئیسجمهور آمریکا هشدار داد در صورت شکست مذاکرات، ایران «بهشدت هدف قرار خواهد گرفت» و افزود: «یا به یک توافق خوب میرسیم یا آنها را به هزار جهنم میفرستم.»
به گزارش سیبیاس نیوز، منابع آگاه گفتهاند تازهترین پیشنهاد شامل روندی برای بازگشایی تنگهٔ هرمز، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشدهٔ ایران در بانکهای خارجی و ادامهٔ مذاکرات است.
همزمان مقامهای ایران، ایالات متحده و پاکستان که نقش میانجی را میان دو طرف بر عهده دارد، اعلام کردند در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ پیشرفت حاصل شده است.
وزارت خارجهٔ ایران پس از دیدار محمدباقر قالیباف، مذاکرهکنندهٔ ارشد حکومت، و عباس عراقچی، وزیر خارجه، با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، اعلام کرد تهران بر نهایی کردن یک «یادداشت تفاهم» متمرکز است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجهٔ ایران، گفت موضوعات این تفاهمنامه «بهلحاظ کلی» بر خاتمهٔ جنگ، پایان یافتن محاصرهٔ دریایی آمریکا و آزاد شدن اموال بلوکهشدهٔ ایران متمرکز است.
او همچنین گفت: «روند این هفته بهسمت کاهش اختلافات بوده است، اما هنوز مسائلی وجود دارد که باید از طریق میانجیها دربارهٔ آن گفتوگو شود. باید منتظر ماند و دید طی سه یا چهار روز آینده وضعیت به کجا میرسد.»
رسانههای دولتی ایران گزارش دادند عاصم منیر پیش از ترک تهران با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز دیدار کرده است. ارتش پاکستان هم اعلام کرد مذاکرات ۲۴ ساعت گذشته به پیشرفتی «امیدوارکننده» برای دستیابی به یک تفاهم نهایی منجر شده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، که در نخستین سفر خود به هند بهسر میبرد، نیز گفت در موضوع ایران پیشرفتهایی حاصل شده و واشینگتن ممکن است «در چند روز آینده» دربارهٔ آن اظهارنظر کند.
او در گفتوگو با خبرنگاران در دهلی نو گفت: «پیشرفتهایی حاصل شده و حتی همین حالا که با شما صحبت میکنم، کارهایی در جریان است. این احتمال وجود دارد که بعداً امروز، فردا یا ظرف چند روز آینده، حرفی برای گفتن داشته باشیم.»
روبیو در عین حال بار دیگر خواستههای دونالد ترامپ را تکرار کرد و گفت: «ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند. تنگهها باید بدون دریافت عوارض باز باشند. آنها باید اورانیوم غنیشدهٔ خود را تحویل دهند.»
آقای ترامپ نیز بدون ارائه جزئیات بیشتر گفت معتقد است توافق نهایی مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای خواهد شد، در غیر این صورت «اصلاً دربارهٔ آن صحبت هم نمیکرد». او افزود موضوع اورانیوم غنیشدهٔ ایران نیز «به شکلی رضایتبخش مدیریت خواهد شد».
بهگفتهٔ منابع آگاه، رئیسجمهور آمریکا هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته و در حال مشورت با مشاوران و گفتوگو با رهبران کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس، است.
سه منبع نیز به سیبیاس نیوز گفتهاند او عصر شنبه در تماس تلفنی با رهبران کشورهای خلیج فارس و چند کشور دیگر دربارهٔ مذاکرات با ایران گفتوگو خواهد کرد.
تلاش میانجیگرانهٔ پاکستان پس از جنگ ۴۰ روزهای انجام میشود که از ۱۹ فروردین با آتشبس شکننده متوقف مانده است. با این حال، تنگهٔ هرمز همچنان تقریباً از سوی حکومت ایران مسدود مانده و محاصرهٔ دریایی آمریکا علیه ایران نیز ادامه دارد.
گزارشها حاکی است مذاکرات بر سندی ۱۴ بندی که ایران آن را چارچوب اصلی گفتوگوها میداند و همچنین پیامهای ردوبدلشده میان دو طرف متمرکز بوده است.
اسماعیل بقائی گفت موضوع محاصرهٔ دریایی ایران برای تهران اهمیت دارد، اما اولویت جمهوری اسلامی پایان دادن به تهدید حملات جدید آمریکا و همچنین پایان درگیریهای جاری در لبنان است.
در لبنان، نیروهای حزبالله که آمریکا آن را یک سازمان تروریستی تعریف کرده و اتحادیه اروپا تنها شاخهٔ نظامی آن را تروریستی میداند، همچنان با نیروهای اسرائیلی که وارد جنوب لبنان شدهاند، درگیر هستند.
محمدباقر قالیباف نیز گفت ایران «حقوق مشروع» خود را هم در میدان نبرد و هم از طریق دیپلماسی پیگیری خواهد کرد، اما افزود تهران نمیتواند به «طرفی که هیچ صداقتی ندارد» اعتماد کند.
او همچنین گفت نیروهای مسلح ایران در دورهٔ آتشبس تواناییهای خود را بازسازی کردهاند و اگر ایالات متحده جنگ را از سر بگیرد، پیامدهای آن «شدیدتر و تلختر» از آغاز درگیری خواهد بود.
همزمان مارکو روبیو احتمال ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران را رد نکرد.
دونالد ترامپ روز جمعه گفته بود بهدلیل موضوع ایران و چند مسئلهٔ دیگر، در مراسم ازدواج پسرش در آخر این هفته شرکت نخواهد کرد و در واشینگتن میماند.
با وجود ۴۰ روز جنگ، ایران همچنان ذخایر اورانیوم غنیشدهٔ نزدیک به سطح مورد نیاز برای تولید سلاح هستهای، همچنین توانمندیهای موشکی، پهپادی و بخش عمدهای از شبکهٔ نیروهای نیابتی خود را حفظ کرده است.