اتریش با افتتاح یک پاسگاه پلیس در خانهٔ محل تولد آدولف هیتلر، رهبر آلمان نازی، به سالها بحث و اختلاف بر سر سرنوشت این ساختمان پایان داد.
مقامهای این کشور روز چهارشنبه ۳۱ تیرماه گفتند هدف از این اقدام، جلوگیری از تبدیل این ساختمان به محلی برای تجمع نئونازیها و دیگر راستگرایان افراطی است.
شهردار براناو ام این، شهری در نزدیک مرز آلمان که خانهٔ زادگاه هیتلر در آن قرار دارد، در مراسم افتتاح ایستگاه پلیس گفت امیدوار است این تغییر کاربری نشان دهد جامعهٔ محلی «با گذشتهٔ خود روبهرو شده و مسئولیت آن را پذیرفته است».
او افزود: «فکر میکنم افتتاح این پاسگاه پلیس به این بحث طولانی شفافیت میبخشد و شاید اندکی آرامش نیز برای مردم براوناو به همراه داشته باشد.»
این در حالی است که اتریش بارها بهدلیل نپذیرفتن کامل مسئولیت خود در هولوکاست مورد انتقاد قرار گرفته است.
گرهارد کارنر، وزیر کشور اتریش، نیز گفت این ساختمان از این پس «مکانی برای دموکراسی، حاکمیت قانون، امنیت، آزادی و کرامت انسانی» خواهد بود.
او تأکید کرد که این تغییر کاربری به معنای پاککردن گذشته نیست. بهگفتۀ او، سنگ یادبودی که مقابل ساختمان قرار دارد و از گرانیت اردوگاه کار اجباری ماوتهاوزن ساخته شده، همچنان در جای خود باقی خواهد ماند.
روی این سنگ یادبود نوشته شده است: «برای صلح، آزادی و دموکراسی. فاشیسم، هرگز. میلیونها کشته هشدار میدهند.»
این ساختمان متعلق به قرن هفدهم است و هیتلر در ۲۰ آوریل ۱۸۸۹ در آن متولد شد. ساختمان پس از یک بازسازی ۲۰ میلیون یورویی که سه سال دیرتر از برنامه به پایان رسید، اکنون تقریباً غیرقابلشناسایی است.
دفتر معماری «مارته» نمای زردرنگ ساختمان را سفید کرده و تابلوی پلیس اکنون بر سردر آن نصب شده است.
این خانه از سال ۱۹۱۲ در مالکیت یک خانواده بود. دولت اتریش نیز از سال ۱۹۷۲ آن را اجاره کرده بود و بهعنوان مرکز نگهداری افراد دارای معلولیت از آن استفاده میکرد. افراد دارای معلولیت نیز از جمله قربانیان سیاستهای رژیم نازی بودند.
آخرین مالک خصوصی ساختمان، گرلینده پومر، با هرگونه تغییر کاربری مخالفت میکرد. او تا آخرین مرحله نیز مصادرهٔ ساختمان توسط دولت را در دادگاه به چالش کشید. این در حالی بود که نئونازیها بارها برای بازدید از این خانه به براوناو سفر میکردند.
سرانجام، سه سال پس از تصویب قانونی در سال ۲۰۱۶ برای در اختیار گرفتن این ساختمان، دیوان عالی اتریش خرید این ملک ۸۰۰ مترمربعی را به بهای ۸۱۰ هزار یورو تأیید کرد.
چرا پاسگاه پلیس؟
تخریب این ساختمان از همان ابتدا از سوی مورخان رد شد. آنان تأکید داشتند اتریش باید با نقش خود در جنایتهای رژیم نازی روبهرو شود. این رژیم بیش از شش میلیون یهودی را به قتل رساند و همچنین رومها، افراد دگرباش جنسی، کمونیستها و گروههای دیگری را هدف قرار داد.
در نهایت، یک کمیسیون کارشناسی پیشنهاد کرد ساختمان به پاسگاه پلیس تبدیل شود. دولت اتریش اعلام کرد این تصمیم بهروشنی نشان میدهد هیچگونه بزرگداشت نازیسم پذیرفتنی نیست و این محل را از نظر نمادین «خنثی» میکند.
ولفگانگ پشورن، وزیر کشور وقت اتریش که این تصمیم در دورهٔ مسئولیت او اتخاذ شد، روز چهارشنبه گفت استقرار پاسگاهی که وظیفهٔ آن حفاظت از حاکمیت قانون است، «روشنترین نشانهٔ یک دموکراسی» به شمار میرود.
آندریاس پیلس، رئیس پلیس ایالت اوبراسترایش، نیز گفت مأمورانی که در این ساختمان مشغول به کار خواهند شد، «کاملاً از محل خدمت خود و زمینهٔ تاریخی آن آگاه هستند.»
با همهٔاین اوصاف، ظاهراً همه با این تصمیم و اقدام دولت اتریش موافق نیستند.
روبرت آیتِر، سخنگوی کمیتهٔ ماوتهاوزن اتریش، به خبرگزاری فرانسه گفت: «این تصور که بشریت فراموش خواهد کرد بدنامترین قاتل جمعی تاریخ در کجا متولد شده، بیمعنا است.»
او افزود: «این بازسازی حتی یک نئونازی را هم از سفر به براوناو بازنخواهد داشت.»
فلوریان کوتانکو، عضو انجمن تاریخ معاصر براوناو، نیز تردید دارد که این تغییر کاربری به مناقشه پایان دهد. او گفت: «براوناو همیشه در سراسر جهان بهعنوان شهری شناخته خواهد شد که آدولف هیتلر در آن متولد شد. این پایان داستان نیست.»
بحث بر سر سرنوشت این ساختمان در شرایطی ادامه دارد که اتریش همچنان با گذشتهٔ خود در دوران نازیها دستوپنجه نرم میکند.
پس از الحاق اتریش به آلمان نازی در سال ۱۹۳۸، حدود ۶۵ هزار یهودی اتریشی کشته شدند و ۱۳۰ هزار نفر دیگر ناچار به ترک کشور شدند.
در همین حال، حزب راست افراطی آزادی اتریش (FPÖ) که به دست اعضای سابق حزب نازی پایهگذاری شد، اکنون محبوبترین حزب سیاسی این کشور است.
بر اساس میانگین نظرسنجیها، حدود ۳۷ درصد شهروندان اتریش از این حزب حمایت میکنند. این موضوع باعث شده بحث دربارهٔ نحوهٔ مواجههٔ اتریش با میراث نازیسم همچنان زنده بماند.