حسین خواجهامیری، با نام هنری «ایرج»، خواننده نامدار آواز ایرانی در ۹۴ سالگی درگذشت.
خانه موسیقی ایران با انتشار اطلاعیهای درگذشت او در روز چهارشنبه، ۲۱ مرداد، را تأیید کرد.
آنطور که خبرگزاریها در ایران نوشتهاند، ایرج مدتی بود که در بیمارستان بستری شده بود.
ایرج که به «پهلوان موسیقی ایران» هم معروف بود، از جمله خوانندگان شناختهشدۀ آواز ایرانی در دوره معاصر است که طی دهههای گذشته از او به عنوان یکی از موثرترین هنرمندان در ارائه جلوهای متفاوت از سبکهای آوازی نام برده شده است.
او با برخورداری از صدایی پرقدرت، وسعت صوتی کمنظیر و تسلط بر ردیف موسیقی ایرانی، طی دههها فعالیت هنری، جایگاهی ماندگار در تاریخ موسیقی ایران به دست آورد.
به گفته بسیاری از کارشناسان حوزه موسیقی، صدای ایرج از معدود صداهای شش دانگ بود؛ صدایی که ارتفاع و حجم آن بسیار بالاست و خواننده امکان اجرای محدوده صوتی بالایی را در نتهای بسیاری دارد که خوانندگان معمولی از پس آن بر نمیآیند.
بخش مهمی از فعالیت هنری ایرج در برنامه ماندگار «گلها» در رادیو ایران رقم خورد و آوازها و تصنیفهای متعددی با صدای او در این مجموعه به یادگار ماند.
ایرج همچنین در سالهای پیش از انقلاب، به عنوان خواننده در شماری از فیلمهای سینمایی ایران حضور داشت و آثار متعددی را در قالب آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرد.
بازیگران زیادی نیز در فیلمهای معروف به «فیلمفارسی» به لبخوانی ترانههای او پرداختند. خوانندگی ایرج برای فیلمهای سینمایی که نزدیک به ۱۰۵ اثر سینمایی میشد، شهرت فراوانی برایش رقم زد.
خواجهامیری در طول سالهای فعالیت خود با جمعی از برجستهترین آهنگسازان، نوازندگان و موسیقیدانان ایران، از جمله علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیبالله بدیعی، حسن کسایی، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، احمد عبادی، جواد معروفی، اسدالله ملک و فضلالله توکل همکاری داشت و نقش مهمی در ماندگاری بخشی از گنجینه موسیقی کلاسیک ایران ایفا کرد.
از جمله آثار شناختهشده این هنرمند میتوان به «گلریزان»، «افسونساز»، «شمع شبافروز»، «زمزمه چوپان» و «محو تماشا» اشاره کرد.
این هنرمند در یازدهم دی ماه سال ۱۳۱۱ درخالد آباد نظنز چشم به جهان گشود. پدربزرگ او از خوانندگان معروف دوران ناصرالدین شاه قاجار بود.
ایرج پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و در سال ۱۳۲۶ به مکتب ابوالحسن صبا و پس از مدتی به دانشکده افسری رفته و شبهای جمعه با ارکستر «محمد بهارلو» به اجرای برنامه می پرداخت.
ایرج خود درباره کودکی اش گفته بود: «از هفت سالگی هنر موسیقی را از پدرم آموختم و علاقهمند شدم، در واقع پدرم نخستین معلم من بود.»