سیلاب فاجعه‌بار در هیمالیا دست‌کم ۱۶۵ کشته و نزدیک به ۱۵۰۰ مفقود بر جا گذاشت

نزدیک به هزار و ۵۰۰ نفر، از جمله صدها تبعه خارجی، پس از سیلاب ناگهانی و ویرانگر در منطقه هیمالیا در مرز نپال و تبت چین مفقود شده‌اند و مقام‌ها می‌گویند شمار قربانیان که تاکنون به دست‌کم ۱۶۵ نفر رسیده، احتمالاً افزایش خواهد یافت.

این سیلاب، روز چهارشنبه چهارم شهریور، پس از فروپاشی بخشی از یک یخچال طبیعی و سرازیر شدن حجم عظیمی از یخ، سنگ و گل به رودخانه‌ای در منطقهٔ کوهستانی مرزی رخ داد و روستاها، جاده‌ها، پل‌ها و تأسیسات برق را در مسیر خود ویران کرد.

بر اساس آخرین آمار اعلام‌شده، ۸۲۶ نفر در نپال و ۵۵۸ نفر در شهرستان «گیرونگ» در تبت چین مفقود هستند.

مقام‌های نپال می‌گویند نزدیک به ۵۰۰ نفر از مفقودان اتباع خارجی‌اند. در تبت نیز تلویزیون دولتی چین شمار اتباع خارجی مفقودشده را ۲۶۰ نفر اعلام کرده است.

در نپال، ۱۷۷ شهروند هند، ۶۳ آمریکایی، ۵۳ اوکراینی، ۳۴ استرالیایی، ۳۳ بریتانیایی، ۲۸ مالزیایی و ۲۵ کانادایی در میان مفقودان گزارش شده‌اند. همچنین از ۹ شهروند کره جنوبی که در یک پروژه برق‌آبی کار می‌کردند خبری در دست نیست و اتباع حدود ۲۰ کشور دیگر نیز مفقود شده‌اند.

پلیس نپال می‌گوید تاکنون اجساد ۱۶۵ نفر پیدا شده و انتظار می‌رود با ادامهٔ عملیات جست‌وجو، شمار قربانیان افزایش یابد. چین نیز تاکنون کشته شدن سه نفر در خاک این کشور را گزارش کرده است.

ویدئوهای منتشرشده از این رویداد نشان می‌دهد تودهٔ عظیمی از آب، گل و آوار با سرعت از مناطق مسکونی و گذرگاه مرزی عبور می‌کند و افراد، ساختمان‌ها و خودروها را با خود می‌برد.

یکی از بازماندگان که در بیمارستانی در نپال بستری است، به رویترز گفت: «توده عظیمی از گل مستقیماً به طرف ما می‌آمد. هرچه نزدیک‌تر می‌شد، ارتفاعش بیشتر می‌شد.»

او گفت وقتی گل وارد خانه شد، تلاش کرد همسرش را به تراس ببرد، اما سیلاب او را با خود برد. آقای بارال چهار ساعت بعد با بالگرد نجات یافت، اما گفت همسرش همچنان مفقود است.

بیش از پنج هزار نیروی ارتش و پلیس نپال برای جست‌وجوی بازماندگان و امدادرسانی بسیج شده‌اند. ارتش نپال می‌گوید روز پنج‌شنبه ۱۲۵ نفر، از جمله ۲۰ تبعه خارجی، نجات یافتند.

بالگردها نیز در مناطقی که راه‌های زمینی آن‌ها قطع شده، چادر، مواد غذایی و دیگر اقلام اضطراری، از جمله کمک‌های ارسال‌شده از هند، توزیع می‌کنند.

بخش بزرگی از مناطق آسیب‌دیده همچنان برق ندارد و رسوبات ضخیم گل و آوار، جست‌وجو برای بازماندگان را دشوار کرده است.

بالندرا شاه، نخست‌وزیر نپال، برای بررسی وضعیت راهی بیدور در منطقه نوواکوت، یکی از مناطق به‌شدت آسیب‌دیده، شده است.

در ایالت بیهار هند، در پایین‌دست رودخانه‌های نپال، نیز پس از صدور هشدار سیلاب حدود پنج هزار نفر از مناطق در معرض خطر تخلیه شده‌اند.

سازمان ملل متحد اعلام کرده است که نیرو و تجهیزات برای کمک به مناطق آسیب‌دیده اعزام می‌کند. آمریکا نیز گفته یک مشاور واکنش به بلایای طبیعی به منطقه می‌فرستد و ۵۰۰ هزار دلار کمک اختصاص می‌دهد. هند اعلام کرده عملیات امداد را با دولت نپال هماهنگ می‌کند و کره جنوبی نیز از اعزام یک تیم واکنش سریع خبر داده است.

بسیاری از مفقودان خارجی زائرانی بودند که برای سفر به «کایلاش مانساروار» در تبت به منطقه رفته بودند که مکانی مرتفع و مقدس برای پیروان هندوئیسم و بودیسم و برخی دیگر از ادیان است.

تصویر ماهواره‌ای از منطقه «کولپورتار» پس از وقوع سیلاب در ناحیه نوواکوت نپال، چهارم شهریور

چه چیزی باعث سیلاب شد؟

گزارش‌های اولیه مقام‌های نپال این احتمال را مطرح کرده بود که یک زمین‌لرزه باعث فروپاشی بخشی از یخچال طبیعی و آغاز سیلاب شده باشد.

اما سازمان زمین‌شناسی آمریکا اعلام کرد لرزه‌ای که ابتدا زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴.۴ گزارش شده بود، در واقع انرژی لرزه‌ای ناشی از فروپاشی حجم بزرگی از سنگ و یخ بوده و پس از آن جریان آوار شکل گرفته است.

بررسی اولیهٔ تصاویر ماهواره‌ای شرکت «پلنت لبز» نیز نشان می‌دهد رانش گستردهٔ یخ و سنگ در ارتفاعات، سیلابی حامل آوار در رودخانه «لهنده خولا» به راه انداخته است.

این رودخانه در امتداد منطقهٔ کوهستانی مرزی نپال و تبت جریان دارد. به‌گفتۀ مقام‌های مدیریت بحران نپال، محل اولیهٔ رانش حدود ۲۰ کیلومتری شمال‌ شرق یک گذرگاه مرزی میان نپال و چین بوده است.

تودهٔ یخ و سنگ پس از سقوط به دره و ورود به رودخانه، با سرعت به سمت پایین‌دست حرکت کرد و در مسیر خود حجم بیشتری از گل، سنگ و آب را با خود همراه ساخت. این جریان سپس به منطقه گیرونگ در تبت و بخش‌هایی از نپال رسید و سیلابی ناگهانی و بسیار پرقدرت ایجاد کرد.

مقام‌های چین همچنین نسبت به خطر یک دریاچهٔ ایجادشده بر اثر انسداد طبیعی در بالادست منطقه هشدار داده‌اند. وجود این دریاچه می‌تواند هم خطر سیلاب‌های تازه را افزایش دهد و هم عملیات امداد و نجات را در منطقه دشوارتر کند.

بیشتر در این باره:

سیل و رانش زمین در نپال؛ ۴۰۰ گردشگر مفقود و دست‌کم ۱۶۰ نفر کشته شدند