وزیر امور خارجه آمریکا با ابراز تاسف از مرگ لیو ژیائوبو، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل، از دولت چین خواست همسر آقای ژیائوبو را که از سال ۲۰۱۰ در حصر خانگی به سر میبرد، آزاد کند و به او اجازه دهد تا خاک این کشور را ترک کند.
رکس تیلرسون روز پنجشنبه ۲۲ تیرماه در بیانیهای، لیو ژیائوبو را فردی توصیف کرد که برای ارتقاء «اصلاحات دمکراتیک صلحآمیز» جان خود را از دست داد.
لیو ژیائوبو فعال مدنی شناختهشده چینی و برنده جایزه نوبل صلح پس از سالها حبس روز پنجشنبه در سن ۶۱ سالگی بر اثر سرطان کبد درگذشت.
لیو سال ۲۰۱۰ موفق به دریافت جایزه صلح نوبل شد، در حالی که یک سال قبل از آن به اتهام تلاش برای براندازی حکومت چین به ۱۱ سال زندان محکوم شده بود.
رکس تیلرسون گفت که آقای ژیائوبو «با مبارزه برای آزادی، برابری و حاکمیت قانون در چین» به روح انسانی «تجسم بخشید».
زیگمار گابریل، وزیر امور خارجه آلمان، نیز از دولت چین خواست تا به لیو شیا همسر و نیز برادر لیو ژیائوبو، اجازه دهد تا چین را ترک کنند.
برلین در روزهای اخیر از پکن خواسته بود تا اجازه دهد روند درمان این برنده جایزه صلح نوبل در خارج از چین، احتمالا در آلمان، ادامه پیدا کند. آقای گابریل روز پنجشنبه گفت از این که چین اجازه خروج ژیائوبو و همسرش را صادر نکرد «عمیقا متاسف است».
بوریس جانسون، وزیر امورخارجه بریتانیا، نیز با انتشار بیانیهای تاکید کرد که آقای ژیائوبو باید اجازه خروج از کشور چین را برای ادامه معالجات خود دریافت میکرد.
بریت رایس اندرسن، رئیس کنونی کمیته نوبل در نروژ، نیز که اهدای جایزه صلح نوبل را بر عهده دارد، «مسؤلیت سنگین» مرگ لیو ژیائوبو را بر دوش «دولت چین» دانست و اظهار داشت که از نظر کمیته نوبل، «وی هیچگونه اقدام جنایتکارانهای» مرتکب نشده بود و «محاکمه و حکم زندان او ناعادلانه بوده است».
سازمان ملل متحد هم در بیانیهای اعلام کرد که آنتونیو گوترش دبیرکل این سازمان از شنیدن خبر مرگ آقای ژیائوبو «به شدت متاسف» شده است. در همین حال زید رعد حسین، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، لیو ژیائوبو را «چهره نمادین صلح و دمکراسی چین» خواند و او را فردی دانست که «زندگیش را به دفاع و ترویج مسالمتآمیز و مداوم حقوق بشر» اختصاص داده بود.
به گفته کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، «ژیائوبو الهامبخش و مثالی برای تمام مدافعان حقوق بشر خواهد بود».
گزارش رسانههای چینی عنوان میکند که ژیائوبو هنگام مرگ برای معالجه از زندان آزاد شده بود، اما آنچه خشم منتقدان حکومت چین را برانگیخته این است که بیماری سرطان وی به خاطر حضور در زندان کمتر از یک ماه قبل تشخیص داده شده بود، زمانی که سرطان به پیشرفتهترین مرحله رسیده بود.