الکساندر لوکاشنکو، رهبر بلاروس، روز ۱۸ اوت در جریان بازدید از یک کارخانه تولید سلاح در منطقه مینسک، از تفنگ تهاجمی جدیدی با نام «VSK-100B» رونمایی کرد؛ سلاحی که سازندگانش میگویند تمام اجزای آن در بلاروس تولید شده است.
اگر این ادعا درست باشد، تولید کامل این سلاح در داخل بلاروس دستاورد مهمی برای کشوری بهشدت تحت تحریم به شمار میرود.
با این حال، منابعی که روند تولید آن را بررسی کردهاند، میگویند دستیابی بلاروس به تجهیزات لازم برای ساخت این تفنگ با کمک حکومت ایران امکانپذیر شده است.
بازدید الکساندر لوکاشنکو، رهبر بلاروس، از سلاحهای سبک در تأسیسات شرکت «کیدما تک»
اولادزیمیر ژیگار، نمایندهٔ «بلپول»، سازمانی متشکل از مقامهای پیشین امنیتی بلاروس، میگوید یکی از دستگاههای کلیدی مورد نیاز برای تولید داخلی این سلاح از ایران تأمین شده است.
بهگفتۀ او، وزارت خارجه بلاروس ابتدا از طریق سفارت این کشور در اتریش تلاش کرد دستگاهی را برای ساخت لولهٔ تفنگ که یکی از اصلیترین اجزای سلاح است تهیه کند. پس از ناکامی در خرید این دستگاه از اتریش، مقامهای بلاروسی به شرکت روسی کلاشنیکف مراجعه کردند، اما این شرکت نیز نتوانست تجهیزات مورد نیاز را در زمانی مناسب تحویل دهد.
ژیگار میگوید پس از آن، تماسهای بلاروس با ایران افزایش یافت و دو طرف سرانجام برای تأمین این تجهیزات به توافق رسیدند.
یک تکنسین در تأسیسات شرکت «کیدما تک» هنگام کار روی لولههای تفنگ
شرکت «کیدما تک» از سال ۲۰۲۰ سلاحی با ظاهری تقریباً یکسان با نام «VSK-100» تولید میکرد، اما در ساخت آن از قطعات وارداتی استفاده میشد. نام این سلاح از حروف نخست عبارت روسی «کارابین نظامی-ورزشی» گرفته شده است.
الکساندر ولفوویچ، دبیر شورای امنیت بلاروس، پیشتر مدل جدید این تفنگ، یعنی VSK-100B، را «یک تفنگ تهاجمی مدرن بلاروسی با بومیسازی صددرصدی» توصیف کرده بود. تصور میشود حرف «B» در نام این مدل به «بلاروس» اشاره داشته باشد. مقامهای این کشور گفتهاند تولید انبوه آن قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ آغاز شود.
این تفنگ بدون خشاب ۴.۳ کیلوگرم وزن دارد و از فشنگهای ۷.۶۲ در ۳۹ میلیمتری استفاده میکند؛ همان کالیبری که در بسیاری از تفنگهای کلاشنیکف با طراحی شوروی به کار میرود.
این سلاح از نظر ظاهری نیز به خانوادهٔ کلاشنیکف شباهت دارد و مانند آنها بهطور استاندارد از خشاب ۳۰ فشنگی استفاده میکند. امکان شلیک در دو حالت نیمهخودکار و تمامخودکار نیز برای آن در نظر گرفته شده است.
بر اساس تحلیل بلپول، نیمی از سهام «کیدما تک» در اختیار شرکت دولتی «بلاسپتسونشتخنیکا» است. شرکت لتونیایی «الکتروآپتیک» و شرکت «صحرا اوورسیز» مستقر در امارات متحده عربی نیز هرکدام ۲۵ درصد سهام این شرکت را در اختیار دارند.
«صحرا اوورسیز» شرکتی است که تجهیزات و کودهای تولید بلاروس را در بازارهای خاورمیانه و آفریقا توزیع میکند. «کیدما تک» در سال ۲۰۲۱ از سوی اتحادیه اروپا و در سال ۲۰۲۴ از سوی آمریکا و کانادا تحریم شد.
آزمایش یک لولهٔ تفنگ در تأسیسات شرکت «کیدما تک»
ژیگار در گفتوگو با بخش بلاروسی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، VSK-100 را در اصل نسخهای ارتقایافته از تفنگ کلاشنیکف توصیف کرده و میگوید «کیدما تک» تجهیزاتی را که خود در زمینهٔ سامانههای اپتیکی و قطعات دیگر تولید میکند، روی این سلاح نصب کرده است.
او همچنین میگوید به اعتقاد او این تفنگ ممکن است به کشورهایی فروخته شود که «به دلایلی نمیتوانند از مجاری عادی و قانونی سلاح خریداری کنند».
«کیدما تک» مدعی است لولهٔ این تفنگ از نمونههای مشابه کلاشنیکف مستحکمتر است و همین موضوع عمر عملیاتی سلاح و دقت آن را افزایش میدهد.
این شرکت نسخهای با طراحی موسوم به «بولپاپ» نیز از VSK-100 ساخته است. در این نوع طراحی، خشاب و بخش اصلی سازوکار شلیک پشت ماشه قرار میگیرد و در نتیجه طول کلی سلاح کاهش مییابد، بدون آنکه لزوماً طول لوله کم شود.
با این حال، نسخهٔ بولپاپ بلاروسی با صداخفهکن به نمایش گذاشته شده است که خود باعث افزایش طول سلاح میشود.
بخش بلاروسی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی همچنین با یک نظامی سابق از یکی از کشورهای اتحادیه اروپا که اکنون بهعنوان مربی حرفهای سلاح گرم فعالیت میکند، گفتوگو کرده است.
او از طراحی این نسخه ابراز تعجب کرده و گفته است: «این چیزی جز یک کلاشنیکف نیست که آن را بهشکلی ناشیانه تغییر شکل دادهاند. این تفنگ اساساً برای چنین طراحیای ساخته نشده بود. نمیفهمم چرا آن را ساختهاند.»