در حالی که تنشها بین آمریکا و جمهوری اسلامی به سطح بیسابقهای رسیده است، یک مقام ارشد آمریکایی گفت که دولت ترامپ از نزدیک پروندهٔ رضا ولیزاده، روزنامهنگار ایرانی- آمریکایی زندانی در ایران، را زیر نظر دارد.
این مقام روز سهشنبه ۳۰ دیماه به شبکه «سیبیاس نیوز» گفت: «دولت ترامپ از نزدیک پروندهٔ آقای ولیزاده را زیر نظر دارد. رئیسجمهور ترامپ به صراحت اعلام کرده است که خواهان بازگشت تمام آمریکاییهایی است که بهناحق بازداشت شدهاند».
رضا ولیزاده که پیشتر به مدت ۱۰ سال خبرنگار رادیو فردا بود، در نوامبر ۲۰۲۲ از این رسانه استعفا داد و پس از مدتی اقامت در خارج از کشور، ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ خورشیدی برای دیدار با خانوادهاش به ایران بازگشت و اول مهر ۱۴۰۳ بازداشت شد.
به گفتهٔ خانوادۀ ولیزاده، رضا ماهها تحت «بازجوییهای طاقتفرسا و حبس انفرادی» بود و «بازجویان به شکلی بیامان بر او فشار میآوردند و خواستار ارائهٔ اطلاعات حساس دربارهٔ رسانههای فارسیزبان خارج از کشور و همکارانش بودند که او «مقاومت کرد و ۱۰ سال زندان را به خیانت به اصول اخلاقی خود ترجیح داد».
جزئیات بازداشت او در دادخواستی که وکیلش روز ۳۰ دی به گروه کاری بازداشتهای خودسرانهٔ سازمان ملل متحد ارائه کرده، تشریح شده است.
ارائهٔ این دادخواست در میانهٔ سرکوب گستردهٔ اعتراضات در سراسر ایران و همزمان با تداوم تنشها میان تهران و واشینگتن رخ داده است.
رایان فِیهی، وکیل رضا ولیزاده، در بیانیهای گفت: «با ثبت این دادخواست نزد سازمان ملل و همزمان بهکارگیری تمام اهرمهای قدرتِ موجود در واشینگتن، ما متعهدیم که توجهها را به پروندهٔ رضا جلب کنیم؛ نه تنها برای تضمین آزادی او، بلکه برای فرستادن پیامی صریح مبنی بر اینکه هدف قرار دادن شهروندان آمریکایی در خارج از کشور تحمل نخواهد شد.»
بیشتر در این باره: برادر رضا ولیزاده: ارتباط برادرم با وکیلش تقریباً غیرممکن شده استفیهی افزود: «هر روز که رضا پشت میلههای زندان میماند، رژیم ایران در هدف قرار دادن آمریکاییهایی که جرأت دفاع از حقیقت، عدالت و آیندهای بهتر برای مردم ایران را دارند، گستاختر میشود.»
وزارت خارجه آمریکا و سخنگوی نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد، به درخواست برای اظهارنظر پاسخی فوری در این زمینه ندادند.
وزارت خارجه ایالات متحده در ماه مه ۲۰۲۵ رضا ولیزاده را رسماً بهعنوان «بازداشتشدهٔ بهناحق» تعیین کرد و پروندهٔ او را تحت اختیار دفتر امور گروگانهای دولت آمریکا قرار داد.
به گفتهٔ منابع آگاه که با سیبیاس نیوز گفتوگو کردهاند، ولیزاده یکی از دستکم چهار شهروند ایرانی-آمریکایی است که هماکنون در ایران زندانی هستند؛ از جمله کامران حکمتی ۷۰ ساله و دستکم یک فرد هفتادوچند سالهٔ دیگر که زن است.
از آن زمان، خانوادهٔ ولیزاده میگویند که وضعیت جسمانی او بهطور مداوم رو به وخامت گذاشته است. او از بیماری آسم رنج میبرد که بر اثر شلوغی بیشازحد سلولها، کیفیت پایین هوا و قرار گرفتن در معرض دود و آوار تشدید شده است؛ شرایطی که پس از حملات هوایی اسرائیل به بخشهایی از زندان اوین در ژوئن ۲۰۲۵ و در جریان جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران، وخیمتر شد.
او دچار سرفههای مکرر شده و از دسترسی به داروهای اولیه، مراقبتهای دندانپزشکی و درمان مشکلات گوارشی محروم بوده است.
طبق دادخواست ارائهشده به سازمان ملل، پس از حملات ماه ژوئن، ولیزاده در میان زندانیانی بود که با دستبند و پابند و بدون وسایل شخصی یا دارو به بازداشتگاه دیگری منتقل شدند و سپس دوباره به زندان اوین بازگردانده شد؛ جایی که به گفتهٔ برادرش، اکنون سلول کوچک خود را با دستکم ۱۸ زندانی دیگر شریک است و با کمبود شدید غذا، آب، امکانات بهداشتی و مراقبتهای پزشکی دست و پنجه نرم میکند.
عماد شرقی، که خود وکیل مدافع گروگانهای آمریکایی و خانوادههایشان است، به سیبیاس نیوز گفت: «رئیسجمهور ترامپ شاهد بیرحمی رژیم ایران بوده است. او همچنین میداند که ما آمریکاییهای بیگناهی داریم، مانند رضا ولیزاده که بهتازگی بازداشت شده و کامران حکمتی و دیگران، که در چنگال گروگانگیری رژیم گرفتار شدهاند. این آمریکاییها باید به خانه برگردند و رئیسجمهور ترامپ و تیمش به ما نشان دادهاند که دستکم وقتی پای گروگانهای آمریکایی و بازداشتشدگانِ بهناحق در میان باشد، هر کاری که لازم باشد برای دستیابی به آزادی آنها انجام خواهند داد.»
فیهی با کمک شرقی و خانوادهٔ ولیزاده، از ماه سپتامبر تاکنون سه پیام صوتی از پیش ضبط شده از ولیزاده دریافت کرده است که شرایط بازداشت خود را در آنها شرح میدهد. آخرین پیام در ۲۰ دسامبر ارسال شد.
از زمان آغاز سرکوب و قطع سراسری اینترنت در ایران، نه ولیزاده و نه خانوادهاش تماسی با وکیل رضا نداشتهاند.
بیشتر در این باره: رضا ولیزاده بهخاطر «شرایط جسمی نامناسب» مادرش به اعتصاب غذا پایان داد