افزایش ظرفیت توسعه انرژی‌های پاک در جهان برای اولین بار در پنج سال گذشته کند شد

مرکز انرژی‌های مکمل «جین‌تا» واقع در یک پارک صنعتی در شمال غربی چین

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر پیش‌بینی کرد که برای نخستین بار در پنج سال گذشته، ظرفیت جدید تولید برق از منابع تجدیدپذیر که در جهان راه‌اندازی می‌شود، در سال جاری کمتر از سال قبل باشد.

فرانچسکو لاکامِرا، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر موسوم به «ایرِنا»، روز سه‌شنبه ۵ آبان در حاشیه نشستی در سنگاپور دلیل این اتفاق را ناکافی بودن شبکه‌های انتقال برق و وجود موانع تجاری عنوان کرد.

رشد ظرفیت انرژی‌های خورشیدی و بادی از سال ۲۰۲۱ و پس از همه‌گیری بیماری ناشی از ویروس کرونا، هر ساله شتاب بیشتری گرفته بود.

در سال ۲۰۲۵، ظرفیت نصب‌شدهٔ تولید برق از منابع تجدیدپذیر با افزایشی بی‌سابقه به میزان ۶۹۲ گیگاوات، معادل ۱۵.۵ درصد، به ۵۱۴۹ گیگاوات رسید. این میزان نزدیک به نیمی از کل ظرفیت نصب‌شدهٔ تولید برق جهان را تشکیل می‌دهد.

با این همه مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر می‌گوید روند توسعهٔ این نوع از انرژی‌ها به‌ویژه به دلیل رسیدن سقف ظرفیت استفاده در شبکه در چین دچار کندی شده است.

فرانچسکو لاکامرا در حاشیه نشست «هفته بین‌المللی انرژی سنگاپور» به خبرگزاری رویترز گفت: «دلیل اصلی ثبت نشدن رکورد جدید در افزایش ظرفیت‌ انرژی‌های پاک در سال جاری، عدم تناسب میان ظرفیت تولید و ظرفیت توزیع و انتقال برق است.»

چین که بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ انرژی‌های تجدیدپذیر جهان است، در نیمهٔ نخست سال ۲۰۲۶ به دلیل محدودیت‌های شبکهٔ برق خود نتوانست حجمی از انرژی پاک معادل مصرف سالانهٔ برق مکزیک را جذب کند.

هم‌زمان، شبکه‌های برق در کشورهایی نظیر استرالیا و ژاپن نیز نتوانسته‌اند همگام با توسعه سریع و گسترده انرژی‌های تجدیدپذیر پیش بروند.

لا کامرا گفت: «گمان نمی‌کنم میزان افزایش ظرفیت در سایر نقاط جهان در سال جاری بتواند کندیِ روند توسعه در چین را جبران کند.»

افزایش ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در سطح جهان حیاتی است؛ چنان‌که سازمان ملل متحد هفتهٔ گذشته در گزارشی اعلام کرد که برای کند کردن روند گرمایش زمین، انجام کاهش‌های «فوری و سخت‌گیرانه» در میزان انتشار این گازها ضروری است.

دولت‌ها متعهد شده‌اند که استفاده از انرژی‌های پاک را افزایش دهند تا ضمن تضمین تأمین پایدار برق، هزینه‌ها را کاهش دهند. این موضوع به‌ویژه پس از آنکه جنگ میان ایران و آمریکا و اسرائیل موجب اختلال در عرضه انرژی و افزایش شدید قیمت‌ها شد، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

بیشتر در این باره:

گزارش تازه: رشد جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر سریع‌تر از سوخت‌های فسیلی است

ماه گذشته اعلام شد که آلمان برای رسیدن به اقتصادی که به تغییرات اقلیمی دامن نزند، باید طی دو دهۀ آینده نزدیک به شش‌ تریلیون یورو (معادل ۶.۷ تریلیون دلار) سرمایه‌گذاری کند.

بر اساس یک مطالعۀ تازه که از سوی بانک دولتی توسعۀ آلمان انجام شده، بخش انرژی این کشور نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجهی است تا شبکۀ برق آلمان برای دریافت و انتقال برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر، مثل باد و انرژی خورشیدی، آماده شود.

سال گذشته آژانس بین‌المللی انرژی گفته بود که با وجود عقب‌نشینی دولت دونالد ترامپ در آمریکا از سیاست‌های اقلیمی، رشد انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان همچنان از سوخت‌های فسیلی سریع‌تر خواهد بود.

این آژانس در یکی از سناریوهای خود پیش‌بینی کرده است که تقاضای جهانی نفت در حدود سال ۲۰۳۰ به اوج برسد و پس از آن به‌تدریج کاهش یابد.

به‌گفتهٔ این نهاد مستقر در پاریس، هرچند تغییر سیاست‌ها موجب می‌شود ظرفیت انرژی تجدیدپذیر در آمریکا تا سال ۲۰۳۵ حدود ۳۰ درصد کمتر از پیش‌بینی سال گذشته باشد، اما در سطح جهانی این روند صعودی ادامه خواهد داشت.

ایرِنا پیش‌تر هشدار داده بود که برای همگام شدن شبکه‌های انتقال برق با گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر، سرمایه‌گذاری سالانه در این شبکه‌ها باید از حدود ۵۲۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به نزدیک یک تریلیون دلار در سال‌های پیش رو افزایش یابد.