پیامدهای جنگ ایران و آمریکا سراسر منطقه را تحت تأثیر قرار داده و در این میان، فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، در گفت‌وگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی در واشینگتن می‌گوید کشورش با فشارهای اقتصادی و امنیتی فزاینده ناشی از این جنگ روبه‌رو شده است.
عراق در جریان این جنگ هدف حمله قرار گرفته و اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز نیز صادرات نفت این کشور را تحت تأثیر قرار داده است. بغداد در عین حال نگران است که ادامهٔ درگیری میان ایران و آمریکا، عراق را بیش از پیش درگیر جنگ کند.
فؤاد حسین می‌گوید بغداد خواهان بازگشت ایالات متحده و ایران به مذاکرات است و اگر هر دو طرف از عراق درخواست کنند، آمادهٔ تسهیل گفت‌وگوها است.
او همچنین پایان مأموریت نظامی آمریکا در عراق را «فصل تازه‌ای» در حاکمیت عراق توصیف کرده و در عین حال تأکید می‌کند رفتن آمریکایی‌ها به معنای تغییر سیاست یا روابط دو کشور نیست و دو طرف قصد دارند روابط خود را تقویت کنند.
- رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی: پس از دو دهه، مأموریت نظامی آمریکا در عراق پایان یافته است. این لحظهٔ تاریخی برای عراق چه معنایی دارد؟
فؤاد حسین: این فصل تازه‌ای در وضعیت سیاسی عراق است، زیرا آمریکایی‌ها از سال ۲۰۰۳ در بغداد حضور داشتند. منظورم حضور آن‌ها در بغداد تا سال ۲۰۱۱ است. سپس خارج شدند، اما به‌دلیل حملات تروریست‌ها و گروه تروریستی داعش، آمریکایی‌ها بار دیگر بازگشتند. البته فقط آمریکایی‌ها نبودند؛ بسیاری از متحدان نیز برای مبارزه با این سازمان تروریستی و نابودی آن به عراق بازگشتند.
ما با هم همکاری و مبارزه کردیم. پیش از هر چیز از مردم آمریکا، دولت آمریکا و دیگر متحدانی که در زمان نیاز در کنار ما بودند، سپاسگزاریم. ما در کنار یکدیگر جنگیدیم و داعش را شکست دادیم.
بنابراین این موضوع در تاریخ ما اهمیت دارد. اکنون آن‌ها رفته‌اند، اما این به معنای تغییر سیاست یا روابط ما نیست. ما روابط خود را با ایالات متحده تقویت خواهیم کرد، البته در حوزه‌های دیگری مانند اقتصاد، انرژی و سیاست. همچنین قصد داریم گفت‌وگو با طرف آمریکایی را آغاز کنیم تا بتوانیم در سطح دوجانبه به یک توافق امنیتی دست پیدا کنیم.
- آیا این آغاز فصل تازه‌ای در حاکمیت عراق است یا آزمون امنیتی تازه‌ای برای این کشور؟
نه، نه. این آغاز فصل تازه‌ای در حاکمیت عراق و همچنین فصل تازه‌ای در روابط ما با ایالات متحده است.
- شما خواستار گفت‌وگو و دیپلماسی شده‌اید. آیا دیپلماسی هنوز می‌تواند صلح را به خاورمیانه بازگرداند؟
فکر می‌کنم هر جنگی باید پایان پیدا کند و وقتی از پایان جنگ صحبت می‌کنیم، یعنی باید به دیپلماسی بازگردیم. در واقع، راه درست برای حل این مشکل، دیپلماسی است.
درگیری کنونی در خلیج فارس، یعنی جنگ میان ایالات متحده و ایران، باید پایان یابد و راهی جز بازگشت به مسیر دیپلماسی نداریم.
- تا چه اندازه نگران هستید که درگیری میان ایالات متحده و ایران بیش از این به سراسر منطقه گسترش پیدا کند؟
این درگیری همین حالا هم گسترده‌تر شده است. دیگر فقط درگیری در ایران یا میان ایالات متحده و ایران نیست؛ عراق آسیب زیادی دیده و در واقع ما قربانی این درگیری شده‌ایم.
از نظر اقتصادی قربانی هستیم، زیرا تنگه هرمز برای مدتی بسته بود و در نتیجه نمی‌توانستیم نفت خود را صادر کنیم. اکنون صادرات نفت را از سر گرفته‌ایم، اما همچنان نگران اتفاقاتی هستیم که در اطراف تنگه هرمز رخ می‌دهد.
از سوی دیگر، به ما حمله هم شده است. عراق بارها از سوی کشورهای درگیر در این جنگ هدف حمله قرار گرفته است. بنابراین امیدواریم این درگیری پایان یابد و صلح به منطقه بازگردد.
- شما به‌طور مرتب با تهران در تماس هستید. ایران دربارهٔ آمادگی خود برای مذاکره چه می‌گوید؟
طبیعتاً ما با طرف ایرانی و همچنین طرف آمریکایی و کشورهای دیگر در حال گفت‌وگو هستیم. این موضوع برای ما اهمیت دارد، چون در نهایت به خود ما هم مربوط می‌شود.
بنابراین همهٔ این کشورها را تشویق می‌کنیم که به میز مذاکره بازگردند و مشکل را از طریق گفت‌وگو حل کنند. زمانی که برای نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک بودیم، یک دور گفت‌وگو میان ایران و آمریکا انجام شد و ما از این مذاکرات بسیار خرسند بودیم. اما متأسفانه باز هم به توافق نرسیدند.
- آیا بغداد آماده است مستقیماً میان واشینگتن و تهران میانجی‌گری کند؟
برای میانجی‌گری، هر دو طرف باید از ما درخواست کنند. در هر صورت، اگر از ما خواسته شود، آماده‌ایم.
- آیا فکر می‌کنید عراق اکنون در موقعیت بهتری برای ترتیب دادن دیدار میان دو طرف قرار دارد؟
فکر می‌کنم عراق در موقعیت بسیار خوبی برای ترتیب دادن دیدار میان دو طرف قرار دارد. اما پیش از آن، هر دو طرف باید از ما بخواهند که چنین نقشی ایفا کنیم.
«نمی‌خواهیم بخشی از جنگ باشیم»
- دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌گوید تازه‌ترین پیشنهاد ایران کافی نیست. عراق معتقد است دو طرف اکنون باید چه کنند؟
نمی‌خواهم نه در سیاست داخلی ایالات متحده و نه در سیاست داخلی ایران دخالت کنم. اما آن‌چه می‌خواهیم این است که این دو کشور کنار یکدیگر بنشینند و مشکلات خود را از طریق مذاکره حل کنند.
- رئیس‌جمهور ترامپ همچنین گفته است عملیات نظامی ممکن است از سر گرفته شود. اگر چنین اتفاقی بیفتد، چه پیامدی برای عراق خواهد داشت؟
باز هم فکر می‌کنم چنین مشکلاتی با اقدامات نظامی حل نمی‌شود. ما موافق جنگ نیستیم و نمی‌خواهیم بخشی از جنگ باشیم.
دلیلی هم برای این موضع داریم. ما عراقی‌ها از جنگ‌ها آسیب زیادی دیده‌ایم. دولت عراق در دورهٔ صدام حسین با کشورهای زیادی وارد جنگ شد و در نتیجهٔ این جنگ‌ها، زیرساخت‌های عراق ویران شد. هزاران عراقی نیز در این جنگ‌ها جان خود را از دست دادند.
می‌توان گفت دو یا سه نسل در دوران جنگ متولد شده‌اند و با زیر سایهٔ جنگ پرورش یافته‌اند. بنابراین ما اصولاً مخالف جنگ هستیم. ما اصولاً جنگ را نمی‌خواهیم و البته می‌خواهیم کشور خود را از جنگ دور نگه داریم.
پس نمی‌خواهیم بخشی از هیچ جنگی باشیم. به همین دلیل بارها تأکید کرده‌ایم که درگیری‌ها را باید از طریق مذاکره حل کرد، نه با استفاده از ابزارهای نظامی.
- به تنگه هرمز اشاره کردید که همچنان برای عراق اهمیت حیاتی دارد. بغداد برای حفاظت از صادرات نفت خود چه می‌کند؟
در حال حاضر، یعنی از حدود دو سه هفته پیش، توانسته‌ایم نفت خود را صادر کنیم و از این بابت خرسندیم. اما واقعاً نگرانیم که اگر جنگ بار دیگر آغاز شود و تنگه هرمز دوباره صحنهٔ عملیات نظامی شود، صادرات نفت ما متوقف شود و این مشکل بسیار بزرگی ایجاد خواهد کرد.
اقتصاد عراق به‌شدت به درآمدهای نفتی وابسته است و اگر نتوانیم نفت خود را صادر کنیم، درآمد کشور کاهش خواهد یافت و این وضعیت اقتصاد عراق را با مشکل بزرگی روبه‌رو خواهد کرد.
- آیا عراق می‌تواند مانع شود گروه‌های مسلح مورد حمایت ایران در داخل این کشور، عراق را به جنگ منطقه‌ای دیگری بکشانند؟
اکنون میان نخست‌وزیر ما و این گروه‌ها مذاکراتی در جریان است و با شماری از گروه‌های مسلح به تفاهم خوبی رسیده‌ایم. آن‌ها اعلام کرده‌اند که از برنامهٔ دولت حمایت خواهند کرد.
در این میان دو گروه دیگر هستند که چنین موضعی را اعلام نکرده‌اند. امیدواریم بتوانیم از طریق گفت‌وگو با رهبران این گروه‌ها این مشکل را حل کنیم.