موسسات رهگیری صادرات نفت در بازار جهانی تخمين میزنند که صادرات نفت ایران در ماههای ژوئن و ژوئیه افزایش یافته است و پیشبینی میکنند تهران با تخفیفهای بیشتر در مقایسه با روسیه میتواند صادرات به چین، مشتری اصلی خود را افزایش دهد.
به رغم تحریمهای آمریکا در دوران ریاست جمهوری جو بایدن صادرات نفت ایران در حال افزایش بوده است ولی در ماههای اخیر به دلیل رقابت با نفت روسیه تا حدی از این شتاب کاسته شده است.
يکی از کارشناسان موسسه مشاوره انرژی «اسویبی» میگوید: «از زمان روی کار آمدن دولت جدید آمریکا حجم صادرات نفتی و فرآوردههای پتروشیمی ایران افزایش یافته است.»
همزمان، افزایش بهای نفت در بازار جهانی باعث شده که ایران برای توافق در مورد احیای برجام اضطرار کمتری داشته باشد. در صورت احیای این توافق نيز ایران میتواند صادرات نفت به مشتریان قبلی خود از جمله کره جنوبی و اروپا را از سربگیرد.
کارشناسان درعین حال یادآوری میکنند که به دلیل محدود شدن معاملات انرژی بین روسیه و اروپا تحت تاثیر جنگ اوکراین، مسکو روی افزایش صادرات نفت به چین تمرکز کرده و به یک رقیب جدی برای معاملات نفتی ایران و چین بدل شده است. ولی اگر ایران به مشتریان چینی تخفیف بیشتری بدهد میتواند با نفت اورال روسیه رقابت کند و در ماههای آینده صادرات خود را به آن کشور افزایش دهد.
چین با خرید نفت روسیه و ایران به بهایی بسیار ارزانتر میتواند بر قدرت رقابت خود با اقتصاد کشورهای غربی بیافزاید. کشورهای غربی و بهخصوص اتحادیه اروپا برای جایگزین کردن نفت وارداتی از روسیه ناگزیر هستند بابت خريد نفت از آمریکا، خاورمیانه و آفریقا بهای بیشتری بپردازند.
یک سخنگوی وزارت خارجه چین در پاسخ به سئوال خبرگزاری رویترز از جزییات و حجم معاملات نفتی آن کشور با ایران اظهار بیاطلاعی کرد ولی گفت که پکن همواره با تحریمهای واشینگتن مخالف بوده است.
او افزود: «چین به معاملات عادی خود با ایران و روسیه از جمله در زمینه نفت ادامه میدهد. این معاملات مشروع باید مورد احترام همه کشورها باشند.»
آمارهای موسسات ردگیری معاملات نفتی نشان میدهند که در پی خروج آمریکا از برجام و از سرگیری تحریمهای شدید واشینگتن، حجم صادرات نفت ایران از اواخر سال ۹۷ رو به کاهش گذاشت و در سال ۹۹ به حدود صد هزار بشکه در روز سقوط کرد.
براساس همین آمارها که گاه متفاوت و متغیر است از اوایل سال گذشته میلادی صادرات نفت ایران افزایش یافته است.
شرکت مشاوره انرژی «اسویبی» تخمین میزند که در ماه ژوئیه امسال صادرات نفت ایران با حدود صد هزار بشکه افزایش در مقایسه با ماه قبل به حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز رسید. شرکت دیگری به نام «پترو لجستیک» میگوید صادرات ایران در ماه ژوئن به حدود ۸۵۰ هزار بشکه در روز رسیده بود ولی پس از آن تا حدی کاهش یافته است.
شرکت «وورتکسا» نیز تخمین میزند که خريد نفت ایران توسط شرکتهای چینی در ماه ژوئن حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز بود ولی (احتمالا به دلیل رقابت با نفت روسیه) در ماه ژوئیه به حدود ۵۰۰ هزار بشکه کاهش یافت. نفت ایران در کل واردات چین که در شش ماهه اول سال ۲۰۲۲ حدود ۵.۷ میلیون بشکه در روز بوده است رقم چندان مهمی نیست.
تجار بینالمللی انرژی میگویند ایران در ماه اوت نفت خود را ۱۱ دلار ارزانتر از شاخص بینالمللی که بهای نفت برنت است به چین میفروشد و این رقم حدود ۸ دلار کمتر از بهای نفت اورال روسیه است. تفاوت قیمت نفت ایران در مقایسه با نفت اورال روسیه در ماه گذشته حدود ۳.۵ تا ۴ دلار بود.
شرکت مشاوره انرژی «اسویبی» تخمین می زند که حجم صادرات نفت ایران در ماه ژوئیه افزایش یافته است ولی شرکت «پترولجستیک» معتقد است که این رقم در ماه ژوئیه به حدود ۷۰۰ هزار بشکه کاهش یافته و به احتمال فراوان در ماه اوت نیز در همین حد خواهد بود.
برخی ديگر از موسسات ردگيری معاملات نفتی میگويند حجم صادرات نفت ايران در ماه ژوئن به ۹۵۰ هزار بشکه در روز رسيد که بالاترين رقم طی سه سال گذشته است.
حجم صادرات مواد پتروشيمی ايران نيز افزايش يافته است و شرکت مشاوره انرژی «افجیئی» تخمين میزند که اين رقم در ماه ژوئن به حدود ۷۹۰ هزار بشکه در روز رسيد و پيشبينی میکند که در سه ماهه آخر سال ميلادی جاری به حدود يک ميليون بشکه خواهد رسيد. بيش از نيمی از اين صادرات گاز مايع (الپیجی) و نفت سنگين بوده است.
با استفاده از گزارش خبرگزاری رویترز؛ ش.ر/س.ن