گادی آیزنکوت، سیاستمدار مأمور تشکیل دولت جدید اسرائیل، پس از سخنرانی تند بنیامین نتانیاهو در نخستین نشست کنست جدید، مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده با حزب لیکود را لغو کرد.
مراسم آغاز به کار پارلمان جدید اسرائیل نیز با اعتراض‌ها، مشاجره‌های لفظی و رویارویی نمایندگان احزاب مختلف همراه بود.
کنست بیست‌وششم اسرائیل روز سه‌شنبه ۱۹ آبان با ادای سوگند ۱۲۰ نمایندهٔ منتخب آغاز به کار کرد. این نخستین نشست پارلمان پس از انتخابات اخیر اسرائیل بود که در آن ائتلاف بنیامین نتانیاهو اکثریت خود را از دست داد.
نتانیاهو که تا تشکیل دولت جدید همچنان نخست‌وزیر اسرائیل است، در سخنرانی خود احزاب عربی «رعام» و «فهرست مشترک» را متهم کرد که به دنبال نابودی اسرائیل هستند و از دیگر احزاب خواست در تشکیل دولتی که به حمایت این دو حزب وابسته باشد، مشارکت نکنند.
او بار دیگر خواستار تشکیل دولت وحدت ملی شد و گفت اسرائیل در برابر تهدیدهای خارجی، از جمله تهدید هسته‌ای ایران، به چنین دولتی نیاز دارد.
سخنان نتانیاهو با اعتراض شدید شماری از نمایندگان مخالف او روبه‌رو شد. نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل، بارها سخنرانی او را قطع کرد و خواستار پاسخگویی دربارهٔ خودداری از تشکیل کمیسیون رسمی تحقیق دربارهٔ حملهٔ هفتم اکتبر ۲۰۲۳ گروه افراطی حماس و ارتباط احتمالی مشاوران نتانیاهو با قطر شد.
بنت همچنین از نتانیاهو پرسید چرا قطر را کشور دشمن اعلام نمی‌کند. در جریان این اعتراض‌ها، سارا نتانیاهو، همسر نخست‌وزیر اسرائیل، نیز با بنت وارد مشاجرهٔ لفظی شد.
یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌ها، نیز همراه با شماری از نمایندگان حزبش در اعتراض به سخنان نتانیاهو صحن کنست را ترک کرد.
مراسم ادای سوگند نمایندگان نیز با تنش همراه بود. هنگامی که یوسف جبارین، رئیس ائتلاف عربی «فهرست مشترک»، برای ادای سوگند نمایندگی فراخوانده شد، ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، سخنان او را قطع کرد و پرسید: «او به چه کسی سوگند وفاداری می‌خورد؟ به حماس؟»
این مداخله به اعتراض و سروصدا در صحن کنست انجامید. پس از پایان مراسم ادای سوگند نیز بیشتر نمایندگان احزاب عربی هنگام اجرای سرود ملی اسرائیل در صحن حضور نداشتند.
این موضوع با واکنش تند بن‌گویر و شماری دیگر از نمایندگان راست افراطی روبه‌رو شد که خطاب به نمایندگان مخالف نتانیاهو فریاد می‌زدند: «متحدان شما کجا هستند؟»
با این حال، منصور عباس، رهبر حزب عربی رعام، هنگام اجرای سرود ملی در صحن کنست حضور داشت.
لغو مذاکرات با لیکود
گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، پس از این رویدادها سخنرانی نتانیاهو را «تفرقه‌افکنانه، نفرت‌انگیز و شرم‌آور» توصیف کرد و گفت بیش از پیش متقاعد شده است که او صلاحیت ادامهٔ نخست‌وزیری را ندارد.
حزب یاشار شامگاه سه‌شنبه اعلام کرد که به دستور آیزنکوت، نشست برنامه‌ریزی‌شده برای روز چهارشنبه میان نمایندگان این حزب و لیکود لغو شده است.
این حزب در بیانیه‌ای اعلام کرد که هدف از نشست، بررسی امکان همکاری برای تشکیل دولت جدید بر اساس چهار اصل پیشنهادی آیزنکوت بود، اما رفتار و سخنان نتانیاهو در مراسم افتتاح کنست نشان داد که او به جای وحدت ملی، به دنبال ایجاد شکاف در جامعهٔ اسرائیل است.
در مقابل، حزب لیکود با انتقاد از تصمیم آیزنکوت اعلام کرد که نتانیاهو همچنان برای تشکیل دولت وحدت ملی تلاش خواهد کرد.
لیکود همچنین این پرسش را مطرح کرد که چرا اردوگاه آیزنکوت از یک سو مذاکرات با این حزب را لغو می‌کند و از سوی دیگر به گفت‌وگو با احزاب عربی ادامه می‌دهد.
تلاش مخالفان برای تغییر قوانین و ریاست کنست
اردوگاه مخالف نتانیاهو در نخستین روز فعالیت کنست جدید، مجموعه‌ای از طرح‌های قانونی را نیز با هدف تغییر سیاست‌های دولت پیشین ارائه کرد.
این طرح‌ها شامل تشکیل کمیسیون رسمی تحقیق دربارهٔ حملهٔ هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس، محدود کردن دوران نخست‌وزیری به دو دوره و لغو اصلاحات قضایی جنجالی دولت نتانیاهو است.
همچنین احزاب مخالف برای برکناری امیر اوهانا، عضو لیکود، از ریاست کنست اقدام کرده و یکی از اعضای حزب یاشار را برای جانشینی او معرفی کرده‌اند.
بر اساس گزارشی دیگر، مخالفان نتانیاهو با جمع‌آوری امضای اکثریت نمایندگان، روند تغییر رئیس کنست را آغاز کرده‌اند و ممکن است رأی‌گیری در این زمینه پیش از تشکیل دولت جدید انجام شود.
این اقدامات در شرایطی صورت می‌گیرد که مخالفان نتانیاهو، با وجود دشواری تشکیل دولت ائتلافی، می‌توانند از ترکیب جدید کنست برای پیشبرد طرح‌های قانونی خود استفاده کنند.
اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، روز یکشنبه ۱۷ آبان مأموریت تشکیل دولت را به گادی آیزنکوت سپرد. او در رایزنی‌های رئیس‌جمهور حمایت احزابی با مجموع ۶۷ کرسی را به دست آورد، اما هنوز موفق به توافق بر سر تشکیل ائتلافی با اکثریت پارلمانی نشده است.
آیزنکوت ۲۸ روز برای تشکیل دولت فرصت دارد و رئیس‌جمهور می‌تواند این مهلت را حداکثر ۱۴ روز تمدید کند.
در صورت ناکامی آیزنکوت، رئیس‌جمهور اسرائیل می‌تواند فرد دیگری، از جمله بنیامین نتانیاهو، را مأمور تشکیل دولت کند. اگر تلاش‌های بعدی نیز به نتیجه نرسد، احتمال انحلال کنست و برگزاری انتخابات پارلمانی دوباره وجود دارد.