در حالی که درگیریها میان اسرائیل و حزبالله لبنان وارد چهارمین هفته خود شده است، مقامهای اسرائیلی اعلام کردند ارتش این کشور قصد دارد کنترل جنوب لبنان تا رود لیتانی، در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری مرز، را در دست بگیرد؛ اقدامی که با واکنشهای بینالمللی و تشدید بحران انسانی همراه شده است.
همزمان، وزارت خارجه لبنان در اقدامی کمسابقه سفیر ایران را عنصر نامطلوب اعلام کرد و به او تا روز یکشنبه فرصت داد کشور را ترک کند. این تصمیم با اعتراض شدید حزبالله روبهرو شده و این گروه از دولت لبنان خواسته است آن را لغو کند.
اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در اظهاراتی تازه گفت ارتش «کنترل منطقه امنیتی تا رود لیتانی» را در دست خواهد گرفت و افزود ساکنان آواره لبنانی تا زمانی که «امنیت ساکنان شمال اسرائیل تضمین نشود» اجازه بازگشت به جنوب این رودخانه را نخواهند داشت.
منطقه جنوب رود لیتانی از زمان آغاز درگیریها میان اسرائیل و حزبالله در سال ۲۰۲۳، در پی جنگ غزه، شاهد ویرانی گسترده بوده است، با وجود آنکه در نوامبر ۲۰۲۴ آتشبسی اعلام شد.
لبنان از دوم مارس، زمانی که حزبالله مورد حمایت تهران در واکنش به کشته شدن آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، حملات راکتی به اسرائیل را آغاز کرد، وارد جنگ شد.
از آن زمان، اسرائیل حملات گستردهای را در سراسر لبنان انجام داده که به گفته مقامهای لبنانی دستکم ۱۰۷۲ کشته و بیش از یک میلیون آواره برجای گذاشته است.
در تازهترین حملات، رسانههای دولتی لبنان از بمباران مناطق جنوبی، شرقی و همچنین حومه بیروت خبر دادهاند. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد که زیرساختهای «تروریستی» حزبالله را در بیروت و دیگر مناطق هدف قرار داده است.
علاوه بر اسرائیل، آمریکا نیز حزبالله لبنان را که تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران است، یک سازمان تروریستی میداند.
حزبالله نیز اعلام کرده حملاتی علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان و اهدافی در شمال اسرائیل انجام داده است. این درگیریها که به چهارمین هفته رسیده، موجب کشته شدن بیش از هزار نفر و آوارگی گسترده در لبنان شده است.
بیشتر در این باره: تصمیمگیرنده واقعی در حزبالله برای حملات به اسرائیل کیست؟در پی این تحولات، کشورهای مختلف نسبت به پیامدهای گسترش عملیات زمینی هشدار دادهاند. کانادا اقدام احتمالی اسرائیل برای اشغال جنوب لبنان را محکوم کرده و فرانسه نیز نسبت به «پیامدهای انسانی گسترده» چنین عملیاتی هشدار داده است.
همزمان، مقامهای اسرائیلی تأکید کردهاند که عملیات نظامی در لبنان و ایران بدون توجه به تلاشهای دیپلماتیک ادامه خواهد یافت. سخنگوی ارتش اسرائیل گفت نیروهای این کشور «بر اساس یک طرح بدون تغییر» عمل میکنند و هدف آنها «حذف تهدیدهای موجودیتی» است.
در میدان نبرد، وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد در پی حمله هوایی اسرائیل به منطقهای در نزدیکی بیروت، دستکم سه نفر، از جمله یک کودک سهساله، کشته شدهاند. این وزارتخانه همچنین از کشته شدن چندین نفر دیگر در حملات اسرائیل در جنوب لبنان خبر داد.
همزمان، خبرنگاران خبرگزاری فرانسه گزارش دادند که در مناطق عمدتاً مسیحینشین در شمال بیروت، که پیشتر از درگیریها دور مانده بودند، صدای انفجار شنیده شده است؛ یک منبع امنیتی لبنانی گفت این انفجارها احتمالاً ناشی از رهگیری یک موشک ایرانی توسط یک ناو جنگی در دریا بوده است.
در همین حال، تنشهای دیپلماتیک میان بیروت و تهران افزایش یافته است. مقامهای لبنانی ایران را به «نقض هنجارهای دیپلماتیک» متهم کردهاند.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، روز یکشنبه گفت که اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فرماندهی عملیات حزبالله در جنگ جاری این گروه با اسرائیل را بر عهده دارند.
اسرائیل نیز اعلام کرده در حملهای در نزدیکی بیروت یکی از اعضای نیروی قدس را کشته است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیهای تازه، با ادعای اینکه اسرائیل «از خطوط قرمز در نسلکشی» غیرنظامیان لبنان و فلسطینی عبور کرده است، اعلام کرد در صورت ادامه این روند، «محل تجمع» نیروهای اسرائیل در شمال این کشور و نوار غزه را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار خواهد داد.
این تهدید از سوی سپاه پاسداران در حالی صادر شده که روز دوشنبه سوم فروردین ارتش اسرائیل خبر داده بود دو موشک شلیکشده از ایران به سمت اسرائیل در اراضی جنوب لبنان فرود آمد.
سپاه پاسداران در بیانیهاش توضیح بیشتری دربارهٔ جزئیات دلیل این هشدار نداد.
لبنان سفیر ایران در این کشور را «عنصر نامطلوب» اعلام کرد و به او مهلت خروج داد
وزارت خارجه لبنان اعلام کرد که موافقت خود با استوارنامه محمدرضا شیبانی، سفیر منصوب جمهوری اسلامی ایران در بیروت، را پس گرفته و او را «عنصر نامطلوب» اعلام کرده است.
این وزارتخانه روز سهشنبه ۴ فروردین اعلام کرد که توفیق صمدی خوشخو، کاردار ایران در لبنان، احضار شده و این تصمیم به او ابلاغ کرده است.
بر اساس این تصمیم، محمدرضا شیبانی باید حداکثر تا ۹ فروردین خاک لبنان را ترک کند.
وزارت خارجه لبنان همچنین اعلام کرد که احمد سویدان، سفیر این کشور در ایران، را برای رایزنی فراخوانده است. در این بیانیه، دلیل این اقدام «نقض عرفها و اصول حاکم بر روابط دیپلماتیک از سوی تهران» عنوان شده است.
تا زمان انتشار این گزارش، مقامهای جمهوری اسلامی ایران واکنشی علنی به این تصمیم نشان ندادهاند.
محمدرضا شیبانی از دیپلماتهای باسابقه جمهوری اسلامی ایران در حوزهٔ خاورمیانه است. او پیشتر سفیر ایران در لبنان و سوریه بوده و همچنین بهعنوان معاون خاورمیانه وزارت امور خارجه و دستیار ویژه وزیر در امور منطقه فعالیت کرده است. تمرکز کاری او عمدتاً بر لبنان، سوریه و مسائل مرتبط با فلسطینیان بوده است.