خلاصه
- در جریان دور تازه تنشها میان ایران و آمریکا، عمده حملات جمهوری اسلامی که میگوید پایگاهها و منافع ایالات متحده را هدف قرار میدهد، بر کویت متمرکز شده است.
- مقامهای کویتی میگویند که حملات ایران، برخی زیر ساختها را نیز هدف قرار داده است.
- این وضعیت علاوه بر ایجاد ترس میان مردم کویت، وضعیت اقتصادی و معیشیتی در کشور را نیز مختل کرده است.
پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند سال ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی کشورهای عربی حاشیهٔ خلیج فارس، اردن و برخی مناطق عراق را علاوه بر اسرائیل هدف قرار داد. تهران مدعی است که در این حملات، پایگاهها و منافع آمریکا در این کشورها را هدف قرار داده است.
در دور نخست تنشها، بیشترین حملات متوجه امارات بود، اما این کشور در هفتههای اخیر، به دنبال کاهش تنش با ایران بوده است.
در جریان درگیریهای اخیر نظامی بین ایران و آمریکا، امارات هدف آتش مستقیم ایران قرار نگرفته است، اما موشکهایی به عربستان سعودی شلیک شد که یک پایگاه آمریکایی را هدف قرار داد، چند حمله به قطر و عمان انجام شد، و بیشترین آتش روی کویت، بحرین و اردن متمرکز بود.
در این میان، سهم کویت بیشتر از دیگر کشورها بود. انستیتوی مطالعات امنیت ملی اسرائیل گزارش داده که از آغاز جنگ در ۹ اسفند، کویت هدف بیش از ۱۴۰۰ حمله موشکی و پهپادی قرار گرفته است.
علی غلوم، شهروند کویتی، میگوید: «نگرانی مقداری بیشتر شده است. یک مدت به خاطر مذاکرات آسایش داشتیم و فکر میکردیم بحران به پایان رسیده است؛ اما جنگ بار دیگر برگشت و معتقدم این بار شدیدتر میشود. از خدا سلامتی میخواهیم».
یادآور روزهای حملهٔ ارتش صدام به کویت
ایران بارها اعلام کرده که پایگاههای آمریکایی در کویت را هدف قرار داده است که به عنوان میراثی از جنگهای آمریکا در عراق، معمولاً محل استقرار حدود ۱۳۵۰۰ پرسنل نظامی آمریکایی هستند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از نخستین حملات ایران به کویت، خطاب به مردم این کشور صادر کرد و از آنها خواست تا به گفته آن، «از هر فرصتی برای نابودی پایگاهها و سازمانهای آمریکایی متجاوز استفاده کنند».
روزنامه فایننشال تایمز گزارش داده که شدت و فراوانی حملات برای برخی از ناظران در کویت که قبل از جنگ روابط نسبتاً صمیمانهای با ایران داشت، غافلگیرکننده بود. علاوه بر آن صدها زائر از اقلیت شیعه این کشور با پروازهای مستقیم منظم برای زیارت زیارتگاههای مذهبی به ایران میرفتند.
کویت همچنین از اتخاذ موضع تند علیه تهران، مانند بحرین و امارات متحده عربی خودداری کرده بود؛ دو کشوری که پیش از این برای پیوستن به عملیات دریایی با هدف بازگشایی تنگهٔ هرمز اعلام آمادگی کرده بودند و حتی گزارشهایی از حملات هوایی مخفیانه آنها علیه ایران در جریان جنگ منتشر شده است.
فایننشال تایمز گزارش میدهد که حملات ایران برای بسیاری از کویتیها، خاطرات حمله عراق در زمان رهبری صدام حسین در سال ۱۳۶۹ به کویت را زنده کرده است؛ حملهای که به اشغال کویت انجامید و سرانجام نیروهای آمریکایی و متحدانشان، ارتش صدام را در عملیات موسوم به «طوفان صحرا» بیرون راندند.
بنابر این گزارش، احساس ترس در کویت که هنوز از آسیبهای ناشی از حمله عراق رنج میبرد، بسیار قوی است.
احمد المطوع، شهروند کویتی میگوید: «شنیدن صدای آژیر آزاردهنده است. در مسجد صدای آژیر میشنوی، در خانه صدای آژیر میشنوی. اما به هر حال توکلمان به خدا است و امیدواریم وضعیتمان خوب پیش برود».
حمله به زیر ساختهای کویت
مقامهای کویتی میگویند تهران به فرودگاه این کشور نیز حمله کرده است، همچنین حملات متعددی به زیرساختهای نفتی، برق و کارخانههای آب شیرینکن که بیش از ۹۰ درصد آب آشامیدنی کشور به آنها وابسته است، انجام داده است.
حملات هفتهٔ گذشته به نیروگاههای تولید برق، مقامهای کویتی را بر آن داشت تا از مردم بخواهند که مصرف انرژی را کاهش دهند؛ درخواستی دشوار در ماههای تابستان که تهویه مطبوع برای مقابله با دمای بالای ۵۰ درجه سانتیگراد ضروری است.
احمد خالد بدری، ساکن پایتخت کویت، میگوید: «ما در صرفهجویی برق، با کشوری همراهیم که ساکنش هستیم. یعنی چراغی که لازم نداریم خاموش میکنیم، وقتی بیرون میرویم، کولر را خاموش میکنیم و دستگاه برقی که به آن نیازی نیست را خاموش میکنیم. چرا باید وسایل غیر ضروری روشن بماند حالا که صرفهجویی ضروری شده؟»
آسیب اقتصادی جدی به کویت
کویت در کنار همسایگانی مانند امارات متحده عربی، تلاش کرده بود تا از الگویی که خلیج فارس را به عنوان واحهای از ثبات و رفاه معرفی میکرد، بهرهبرداری کرده و میلیونها کارگر خارجی را از جهان عرب و شبه قاره هند جذب کند.
اما این تلاش به دلیل درگیری فعلی به شدت آسیب دیده است. سازمان سرمایهگذاری یک تریلیون دلاری کویت، که قدیمیترین صندوق ثروت ملی جهان به شمار میآید، به این کشور نفتخیز یک ضربهگیر مالی داده، اما اغلب به نظر میرسد که کویت در زمینه نوسازی از همتایان خود عقب مانده است.
کویت برای تنوع بخشیدن به اقتصاد خود و دوری از صادرات نفت، که تقریباً ۹۰ درصد از درآمد دولت را تشکیل میدهد، تلاش کرده است. تولید نفت خام کویت پس از هدف قرار گرفتن میادین نفتیاش و محدود شدن تنگهٔ هرمز، از دو و نیم میلیون بشکه پیش از جنگ اخیر در خاورمیانه، به ۵۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.
تنش در منطقه همچنین واردات کویت را مختل کرده است. یک تحلیلگر کویتی که نخواست نامش فاش شود، به فایننشال تایمز گفته است: «بدون شک، کسب و کارها حتی برای تهیه مایحتاج نیز با مشکل مواجه هستند و شهروندان نیز فشار قیمتهای بالاتر را تحمل میکنند».