گزارش مشترک چند سازمان و نهاد بینالمللی که روز سهشنبه ۱۶ خرداد منتشر شد میگوید هنوز ۶۷۵ میلیون نفر از جمعیت جهان بخصوص در آفریقای جنوب صحرا به شبکه برق دسترسی ندارند.
این گزارش توسط بخش آمار سازمان ملل، آژانس بینالمللی انرژی، آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر، سازمان بهداشت جهانی و بانک جهانی تهیه شده است و خاطرنشان میکند که بهرغم تلاشهای فراوان و حدی از پیشرفت، هنوز هم دسترسی به انرژی ناعادلانه است.
این گزارش همچنین یادآوری میکند که با ادامه وضعیت فعلی دستیابی به یکی از «اهداف توسعه پایدار» یعنی دسترسی تمام جمعیت جهان به انرژی پاکیزه و ارزان ناممکن است.
«اهداف توسعه پایدار» یکی از مهمترین برنامههای سازمان ملل است که در سال ۲۰۱۵ از سوی تمامی کشورهای عضو تصویب شد.
نایب رئیس بانک جهانی و مسئول بخش زیرساختها در این نهاد گفت: «توسعه شبکه برقرسانی در دوره اخیر کند شده است.»
این گزارش یادآوری میکند که جمعیت بدون دسترسی به شبکه انتقال برق که در سال ۲۰۱۰ حدود ۱.۱ میلیارد نفر بود تقریبا نصف شده است، ولی بررسی سال ۲۰۲۱ نشان میدهد که هنوز ۶۷۵ میلیون نفر به برق دسترسی ندارند.
حدود ۸۰ درصد از این جمعيت ساکن کشورهای آفریقایی هستند که میزان دسترسی آنها به شبکه انتقال برق از سال ۲۰۱۰ تاکنون تغییر نکرده است.
این گزارش بر پیشرفت در زمینههای دیگر از جمله افزایش بهرهبرداری از منابع پاکیزه و تجدیدپذیر انرژی تاکید میکند اما درعین حال هشدار میدهد که «اهداف توسعه پایدار» با سرعت فعلی گسترش شبکه برقرسانی عملی نخواهد شد.
فاتیح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، در بیانیهای گفت: «هر چند انتقال به سوی تولید و مصرف انرژی پاکیزه سریعتر از آنچه که بسیاری تصور میکنند پیش میرود ولی برای تامين انرژی تجدیدپذیر، امن و ارزان متناسب با استانداردهای مدرن برای میلیاردها نفر از مردم که از آن محروم هستند کارهای بیشتری باید انجام شود.»
این گزارش با استناد به دادههای آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر خاطرنشان میکند که اختصاص بودجه عمومی به تولید انرژیهای پاکیزه در کشورهای کمدرآمد حتی قبل از همهگیری کووید رو به کاهش بوده است.
علاوه بر این، تحت تاثیر افزایش حجم بدهیهای خارجی این کشورها و افزایش بهای انرژی در بازار جهانی، تضمین دسترسی مردم این کشورها به برق و روشهای غیرآلاینده پختوپز طی هفت سال آینده بعید به نظر میرسد.
ارزیابیهای فعلی نشان میدهد که اگر اقدامات گسترده و عاجلی انجام نشود در سال ۲۰۳۰ دستکم ۶۰۰ میلیون نفر از جمعیت جهان کماکان از دسترسی به شبکه انتقال برق و حدود ۱.۹ میلیارد نفر نیز از دسترسی به روشهای غیرآلاینده پخت غذا محروم خواهند بود.
چنین وضعیتی برای سلامت جهانی خبر بدی خواهد بود.
براساس پژوهشهای سازمان بهداشت جهانی هر سال حدود ۳.۲ میلیون نفر بر اثر ابتلا به بیماریهای ناشی از استفاده از سوخت و روشهای آلاینده پختوپز جان خود را از دست میدهند.
تدروس آدهانوم، دبیرکل سازمان بهداشت جهانی، گفت: «با انجام اقدامات سریع باید نسل آینده را نجات دهیم. روشهای پختوپز سالم در خانه و انتقال برق به بهداریها میتواند در حفاظت از سلامت آسیبپذیرترین گروههای جمعیتی نقش مهمی ایفا کند.»