توافق «تاریخی» جامعه جهانی بر سر حفاظت از تنوع زیستی اقیانوس‌ها

منابع زیستی دریاهای آزاد به دلیل ماهیگیری تجاری، استخراج معادن و آلودگی ناشی از مواد شیمیایی و پلاستیکی در معرض خطر قرار گرفته است

کشورهای عضو سازمان ملل پس از دو هفته مذاکره فشرده در نیویورک، سرانجام بر سر حفاظت از تنوع زیستی اقیانوس‌ها به توافق رسیدند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس روز یکشنبه ۱۴ اسفند گزارش داد که این توافق شامگاه شنبه حاصل شد و یک نقطع عطف در حفاظت از تنوع زیستی اقیانوس‌ها به‌شمار می‌رود.

بر اساس این گزارش، زمانی که کنوانسیون قانون دریاها در سال ۱۹۹۴ تصویب و به اجرا گذاشته شد، مفهوم حقوقی زیست‌محیط اقیانوس‌ها چندان تثبیت نشده بود و طی دو دهه گذشته مذاکرات بی‌نتیجه‌ زیادی برای رسیدن به توافقی پیرامون تنوع زیستی دریاها در آب‌های فراسرزمینی که نیمی از سطح کره زمین را شامل می‌شود، انجام شده بود.

ربکا هلم، زیست‌شناس دریایی دانشگاه جورجتاون، می‌گوید ما در واقع دو مشترک عمده بین‌المللی داریم؛ جو و اقیانوس‌ها: «حفاظت از منابع زیستی دریاهای آزاد در سلامت کره زمین نقش حیاتی دارد».

نیکولا کلارک، کارشناس امور اقیانوس‌ها، نیز توافق یاد شده را «یک پیروزی بزرگ برای تنوع زیستی دریاها» خوانده است.

این گزارش می‌افزاید قرار بود مذاکرات در روز جمعه به توافق منجر شود، اما در طول شب و تا روز شنبه ادامه یافت.

وزیر محیط زیست آلمان می‌گوید تدوین این معاهده، که گاهی در معرض خطر به نظر می‌رسید، نشان‌دهنده «یک موفقیت تاریخی و چشمگیر برای حفاظت بین‌المللی دریایی» است.

ستفی لمکه در ادامه تصریح کرد برای نخستین بار، ما به یک توافق‌نامه الزام‌آور برای دریاهای آزاد رسیدیم؛ حفاظت همه‌جانبه از گونه‌ها و زیستگاه‌های در حال انقراض در بیش از ۴۰ درصد از سطح زمین امکان‌پذیر است.

این معاهده همچنین قوانین اساسی برای انجام ارزیابی اثرات زیست محیطی فعالیت‌های تجاری در اقیانوس‌ها را ایجاد می‌کند.

جسیکا بتل، کارشناس اداره اقیانوس‌ها در صندوق جهانی طبیعت، نیز گفته است توافق یاد شده بدان معناست که همه فعالیت‌های برنامه‌ریزی‌شده برای دریاهای آزاد باید مورد بررسی قرار گیرند.

گونه‌های مختلف زیستی دریایی - از جمله دلفین‌ها، نهنگ‌ها، لاک پشت‌های دریایی و بسیاری از گونه‌های ماهی‌ها – مهاجرت‌های طولانی سالانه انجام می‌دهند و از آب‌های ملی و دریاهای آزاد عبور می‌کنند. تلاش برای حفاظت از آن‌ها، همراه با جوامع انسانی که به ماهیگیری یا گردشگری مرتبط با حیات دریایی متکی هستند، برای سال‌ها یک چالش جهانی بود.

از طرفی، منابع زیستی دریاهای آزاد به دلیل ماهیگیری تجاری، استخراج معادن و آلودگی ناشی از مواد شیمیایی و پلاستیکی در معرض خطر قرار گرفته است.

مالین پینسکی، زیست‌شناس دانشگاه راتگرز، می‌گوید توافق جدید اعترافی است به این واقعیت که اقیانوس‌ها یک منبع بی‌ حد و حصر نیست و برای استفاده پایدار از اقیانوس نیاز به همکاری جهانی است.