مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه ۱۹ آبان گفت که به متحدان واشنگتن در گروه هفت اعلام کرده است تحریمهای اقتصادی و محاصره دریایی آمریکا چنان مؤثر عمل میکنند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده در ایران ندارد.
روبیو پس از دو روز نشست با متحدان آمریکا در گروه هفت، در گفتوگو با خبرنگاران در پاریس، بارها این ادعا را رد کرد که خودداری از بازگشت به اقدام نظامی به معنای بنبست یا حفظ وضع موجود است.
او گفت: «فشار اقتصادی که در حال حاضر به ایران وارد میشود، فوقالعاده است و این فشار بهطور فزایندهای تشدید میشود. هر روز بر شدت آن افزوده میشود.»
وزیر امور خارجه آمریکا همچنین افزود که دونالد ترامپ از متحدان منطقهای واشنگتن در خاورمیانه نیز اطلاعات و ارزیابیهایی دریافت کرده است که این دیدگاه را تأیید میکنند.
او در عین حال تأکید کرد که آمریکا همچنان آماده دستیابی به یک «توافق واقعی» است، اما شرایطی که تهران همچنان مطرح میکند، «پوچ و غیرمنطقی» است.
روبیو هشدار داد که اگر ایران از «خطوط قرمز» عبور کند، ارتش آمریکا آماده اقدام است و تهران در این صورت «بهای سنگینی» خواهد پرداخت.
او با اشاره به رهبری جمهوری اسلامی افزود: «این رژیم افراطی متشکل از دیوانگان، این شرایط را بر مردم خود تحمیل میکند.»
وزیر امور خارجه آمریکا گفت به نظر میرسد ایران در حال حاضر رویکرد واقعبینانهای در قبال مذاکرات ندارد، اما افزود: «در نهایت، واقعیتهای اقتصادی حتی در ذهن افراطیترین دیوانگان هم نفوذ میکند.»
بیشتر در این باره:
روبیو: خواستههای ایران در مذاکرات مضحک و غیرواقعبینانه استوزیر خارجه ایالات متحده یک روز پیش نیز درباره نتیجهبخش بودن تلاشهای دیپلماتیک جاری ابراز بدبینی کرده و گفته بود خواستههای ایران نهتنها غیرقابل قبول، بلکه در برخی موارد «گستاخانه، مضحک و واقعاً غیرواقعبینانه» است.
حکومت ایران پیشتر پایان محاصره دریایی بنادر خود در خلیج فارس و لغو تحریمهای آمریکا را از پیششرطهای مذاکرات صلح اعلام کرده بود. در مقابل، واشینگتن خواستار بازگشایی تنگهٔ هرمز و پذیرش امتیازهایی از سوی تهران درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
این در حالی است که دونالد ترامپ روز دوشنبه در شبکه اجتماعی خود گفت که کشورهای منطقه ترجیح میدهند به جای حمله دوباره به ایران محاصره دریایی و زمینی تهران ادامه یابد.
رئیسجمهور آمریکا نوشت: «قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت و دیگر کشورها ترجیح میدهند وضعیت موجود حفظ شود؛ به عبارت دیگر، بزرگترین محاصره دریایی تاریخ و عملیات جدید "دروازه آهنین" در خشکی و دریا ادامه یابد».
او این موضع را بعد از دیدار و گفتوگو با شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر قطر، اعلام کرده بود.
رئیسجمهور آمریکا طی روزهای اخیر، و بخصوص پس از انتخابات میاندورهای کنگره که به شکست جمهوریخواهان انجامید، چندین بار گفته که ترجیح میدهد دستور حملات تازه علیه ایران را صادر نکند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، بعد از اظهارات روز دوشنبه ترامپ، مدعی شد مقامهای آمریکایی از «مذاکرات خیالی» خبر میدهند و خواستار «تسلیم» شدن واشینگتن در برابر هفت شرط ایران شد.
این در حالی است که روز دوشنبه معاون هماهنگی سازمان برنامه و بودجه ایران اعلام کرد دولت جمهوری اسلامی باید هنگام تدوین بودجه سال ۱۴۰۶، برای سناریوی «صفر شدن درآمدهای نفتی» در پی فشار آمریکا آماده باشد.
ارتش آمریکا از ۲۳ تیر محاصره دریایی علیه بنادر ایرانی را اعمال کرده که صادرات نفت خام ایران را متوقف کرده است. از سوی دیگر فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، نیز اعلام کرده که یک کارگروه جدید برای جلوگیری از انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوریهای دارای کاربرد دوگانه و دیگر اقلام مشمول تحریم از طریق مرزهای زمینی ایران و دریای خزر تشکیل میدهد و آن را طرح «دروازه آهنین» خوانده است.
همچنین وزارت خزانهداری آمریکا از روز سوم شهریور عملیاتی با عنوان «طرد اقتصادی» را آغاز کرده که هدف اعلامشدهٔ آن قطع ارتباطات مالی بینالمللی جمهوری اسلامی، مسدود کردن مسیرهای دور زدن تحریمها و جلوگیری از دسترسی حکومت ایران به درآمدهای نفتی است.
با این حال میانجیهای منطقهای بخصوص قطر بعد از ارسال نامه معاون رئیسجمهور آمریکا به محسن رضایی، تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگی که ۹ اسفند سال گذشته آغاز شد را شدت دادهاند.
ایران و قطر در حال گفتوگو بر روی طرحی هستند که ظرف دو روز به بازگشایی تنگه هرمز توسط ایران بیانجامد. با این حال تهران بر اجرای شروط خود که در تفاهمنامه اسلامآباد آمده بود، تأکید میکند.
این تفاهمنامه اواخر خرداد ماه به امضای روسای جمهور ایران و آمریکا رسید اما در پی حملات نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به چند نفتکش در تنگه هرمز در تیر ماه، آمریکا به مدت دو هفته مناطقی از ایران را هدف قرار داد و تفاهمنامه اسلامآباد فروپاشید.