عربستان سعودی علیرغم وضعیت بحرانی منطقه بهدلیل جنگ ایران، دومین شرکت هواپیمایی ملی خود به نام «ریاض ایر» را راهاندازی کرد.
خبرگزاریها نوشتهاند این شرکت هواپیمایی روز چهارشنبه، ۲۰ خرداد، با بیش از یک سال تأخیر، آغاز به کار کرد.
این اقدام در حالی انجام شد که منطقهٔ خاورمیانه با مسائل امنیتی و همچنین آشفتگیهای اقتصادی ناشی از جنگ روبهرو است. از دیگر چالشهای پیشروی عربستان سعودی این است که در عین حال باید با شرکتهای هواپیمایی باسابقهٔ خلیج فارس رقابت کند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، با آغاز به کار این شرکت، بامداد چهارشنبه یک فروند بوئینگ ۷۸۷ دریملاینر با رنگبندی سفید و بنفش روشن، از ریاض به مقصد لندن پرواز کرد. این پرواز آغاز یکی از پروژههای شاخص عربستان برای کاهش وابستگی اقتصاد خود به نفت محسوب میشود.
ریاض ایر، دومین شرکت هواپیمایی دولتی عربستان پس از سعودیا (مستقر در جده)، قرار است به تبدیل پایتخت عربستان به یک مرکز جهانی حملونقل هوایی کمک کند؛ مرکزی که بتواند با دبی، شلوغترین فرودگاه جهان از نظر مسافران بینالمللی، رقابت کند.
راهاندازی این شرکت که در ابتدا برای سال ۲۰۲۵ برنامهریزی شده بود، بهدلیل تأخیر در تحویل هواپیماها از سوی بوئینگ عقب افتاد. بوئینگ در سالهای اخیر با مجموعهای از مشکلات تولیدی و ایمنی مواجه بوده است.
این افتتاح همچنین پس از حملات بیسابقهٔ ایران به کشورهای همسایهٔ خود صورت میگیرد؛ حملاتی که طی آن هزاران پهپاد و موشک به اهدافی در کشورهای خلیج فارس، از جمله فرودگاهها، شلیک شد و فضای اقتصادی منطقه را با عدم اطمینان مواجه کرد.
با این حال، مدیر عامل ریاض ایر که پیشتر مدیرعامل شرکت هواپیمایی الاتحاد ابوظبی بوده است، پرواز افتتاحیه را «حاصل چهار سال برنامهریزی و آمادهسازی» توصیف کرد. او گفت: «فکر میکنم ریاض به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، در این مقطع زمانی کمتر از این حملات تأثیر پذیرفته است.»
آیا بازار اشباع شده است؟
عربستان سعودی در حال ساخت یک فرودگاه بزرگ جدید در ریاض تا سال ۲۰۳۰ است که ظرفیت پذیرش ۱۲۰ میلیون مسافر در سال را خواهد داشت؛ ظرفیت فعلی فرودگاه بینالمللی «ملک خالد» در این کشور حدود ۵۳ میلیون مسافر است.
«ریاض ایر» متعلق به صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان با دارایی حدود ۹۰۰ میلیارد دلار است؛ صندوقی که ابزار اصلی اجرای برنامه اصلاحات اقتصادی بلندپروازانه چشمانداز ۲۰۳۰ به رهبری محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور محسوب میشود.
این شرکت به عنوان نشانهای از جدیت خود برای راهاندازی و پیشرفت، سفارش خرید ۱۳۲ فروند بوئینگ ۷۸۷ دریملاینر را ثبت کرده و در ژوئن سال گذشته نیز قرارداد خرید ۲۵ فروند ایرباس اِی۳۵۰-۱۰۰۰ را امضا کرده است؛ قراردادی که امکان سفارش ۵۰ فروند دیگر را نیز فراهم میکند.
عربستان در حال حاضر توجه خود را بیشتر بر پروژههای عملیتر برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ متمرکز کرده است؛ در حالی که برخی پروژههای بسیار پرهزینه مانند نئوم، شهر آیندهنگر در دل صحرا، و آسمانخراش مکعبیشکل «مکعب» در ریاض کوچکتر شده یا برای کاهش هزینهها کنار گذاشته شدهاند.
عربستان که میزبان نمایشگاه جهانی اکسپو ۲۰۳۰ و جام جهانی فوتبال ۲۰۳۴ خواهد بود و هر سال میلیونها زائر را به مکه جذب میکند، قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ حجم ترافیک هوایی سالانه خود را به ۳۳۰ میلیون مسافر یعنی تقریباً سه برابر میزان فعلی برساند.
با این حال، برخی تحلیلگران نسبت به تحقق این اهداف تردید دارند؛ زیرا بازار منطقه از قبل با رقبای قدرتمندی مانند امارات، قطر ایرویز و الاتحاد «اشباع» شده است.
با وجود این، شرکتهای هواپیمایی عربستان یک مزیت مهم نسبت به رقبای خلیج فارس دارند؛ بازار داخلی حدود ۳۵ میلیون نفری عربستان که بزرگترین بازار داخلی منطقه به شمار میرود.