فرستادۀ ویژۀ ایالات متحده در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز جزئیاتی از مذاکرات ناموفق هیئتهای ایرانی و آمریکایی در ژنو را فاش کرد.
استیو ویتکاف شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند گفت مذاکرهکنندگان ارشد ایران در دور نخست گفتوگوهای اخیر با آمریکا گفته بودند ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارند و میدانند که از این مقدار میتوان ۱۱ بمب هستهای ساخت.
او افزود مذاکرهکنندگان ایرانی «مستقیماً و بدون هیچ شرمی» این موضوع را به عنوان نقطهٔ عزیمت مذاکره مطرح کردند.
بهگفتهٔ نماینده ویژه آمریکا، مذاکرهکنندگان ایرانی «افتخار میکردند به اینکه انواع پروتکلهای نظارتی را دور زدهاند تا به جایی برسند که بتوانند ۱۱ بمب هستهای تولید کنند».
او همچنین افزود که طرف ایرانی در آن نشست بر «حق غیرقابل سلب» خود برای غنیسازی سوخت هستهای تأکید کرد و هیئت آمریکایی در پاسخ اعلام کرد که دونالد ترامپ «معتقد است ما هم حق غیرقابل سلب داریم که شما را کاملاً متوقف کنیم.»
نمایندهٔ ویژهٔ آمریکا بار دیگر گفت که ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران میتواند ظرف یک هفته تا ۱۰ روز به سطح تسلیحاتی برسد، هرچند این امر مستلزم وجود همان تأسیساتی است که آقای ترامپ بارها گفته در جریان جنگ ۱۲ روزه آنها را از بین برده است.
ویتکاف در بخش دیگری از این گفتوگو اظهار داشت: دونالد ترامپ، او و جرد کوشنر را مأمور کرده بود با هدف دستیابی به توافقی جامع با تهران شامل «برچیدن برنامهٔ موشکی ایران، توقف حمایت از نیروهای نیابتی، حذف نیروی دریایی ایران برای تضمین آزادی کشتیرانی و توقف کامل غنیسازی هستهای» با تهران مذاکره کنند.
او با این حال تأکید کرد که بهرغم تلاش طرف آمریکایی برای «توافق منصفانه، خیلی خیلی روشن بود که این کار غیرممکن خواهد بود؛ احتمالاً تا پایان دیدار دوم این موضوع مشخص شده بود، اما با این حال برای بار سوم هم برگشتیم تا آخرین تلاش خود را بکنیم.»
ویتکاف میگوید طرف ایرانی میخواست ما دربارۀ دور سوم گفتوگوها «گزارش مثبتی بدهیم. اما آن جلسه مثبت نبود.»
او دربارهٔ امتیازات پیشنهادی واشینگتن به تهران در جریان مذاکرات توضیحی نداد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران روز سهشنبه اظهارات ویتکاف را «دروغ» خواند و مدعی شد هیچیک از خواستههای مطرحشده در اظهارات او «در مذاکرات مطرح نشد».
او همچنین از مخاطبان خود خواست «روایت ایران» از این موضوع را «قبول کنند».
سومین دور مذاکرات ایران و آمریکا روز هفتم اسفند در ژنو سوئیس به پایان رسید. دور دوم این مذاکرات هم در ۲۸ بهمن در ژنو و دور نخست آن در نیمه بهمن در مسقط پایتخت عمان به عنوان کشور میانجی این دور از گفتوگوها برگزار شده بود.
گزارش ویتکاف دربارهٔ دور سوم مذاکرات نمایندگان ایران و آمریکا در حالی است که عباس عراقچی وزیر خارجه ایران که اصلیترین نماینده جمهوری اسلامی در مذاکرات بود، بعد از پایان دور سوم گفتوگوها در ژنو مدعی شد: «پیشرفت خوبی داشتیم و به صورت جدی وارد عناصر یک توافق شدیم.»
او از مشهود بودن «جدیت» دو طرف خبر داده و گفته بود که قرار است تیمهای فنی از ۱۱ اسفند در وین مباحث فنی را شروع و بررسی کنند.
وزیر خارجه ایران حتی حضور رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در محل مذاکرات را مثبت ارزیابی کرده و افزوده بود: «در کمتر از یک هفته آینده دور جدید مذاکرات برگزار خواهد شد.»
پیش از اظهارات او، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، نیز در پیامی در شبکهٔ ایکس از پایان دور سوم مذاکرات هستهای که با وساطت این کشور انجام شد خبر داده بود: «پس از مشورت در پایتختهای مربوطه، بهزودی گفتوگوها را ازسر خواهیم گرفت.»
با این حال اندکی بعد از سفر ناگهانی بوسعیدی به آمریکا و دیدار با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ از مذاکرات ابراز نارضایتی کرد و به فاصله کوتاهی، در روز ۹ اسفند، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد.
بوسعیدی که کماکان در آمریکا به سر میبُرد، در پیامی در شبکهٔ ایکس از آغاز جنگ ابراز نومیدی کرد.
این مقام عالیرتبه عمانی در میانه مذاکره با دو کشور بود و آغاز جنگ کمتر از ۲۴ ساعت پس از آن رخ داد که او در گفتوگو با رسانههای آمریکایی خبر داده بود که «صلح در دسترس است».
پیش از آن استیو ویتکاف به صراحت گفته بود که خطوط قرمز روشنِ مورد نظر دونالد ترامپ در مذاکرات، غنیسازی صفر و ضبط ذخیره اورانیوم غنیشده ایران است.
با این حال مقامهای ارشد ایرانی بر حق غنیسازی پافشاری کرده و اعلام میکردند که اورانیومی از کشور خارج نخواهد شد.
بیشتر در این باره: ویتکاف: ترامپ خطوط قرمز با ایران را غنیسازی صفر و ضبط ذخیره اورانیوم تعیین کرده است