وقتی اظهارات سفیر ایران در گرجستان درباره «ملکه کِتوان» واکنش‌برانگیز می‌شود

علی موجانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در گرجستان

وزارت خارجه گرجستان، علی موجانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در تفلیس، را در پی انتشار مطالبی در شبکه‌های اجتماعی درباره ملکه کِتوان، از چهره‌های تاریخی و مقدس کلیسای ارتدکس این کشور، احضار کرد.

کتوان، ملکه کاخِتی در شرق گرجستان، در جریان لشکرکشی‌های شاه عباس صفوی به این منطقه در سال ۱۶۱۴ به اسارت درآمد و به ایران منتقل شد. بر اساس روایت تاریخی پذیرفته‌شده در گرجستان، او پس از حدود یک دهه اسارت از پذیرش درخواست شاه عباس برای تغییر دین خود به اسلام خودداری کرد و در سال ۱۶۲۴ در شیراز شکنجه و کشته شد.

کلیسای ارتدکس گرجستان بعدها ملکه کِتوان را «قدیس» اعلام کرد و او که در گرجستان با عنوان «کتوان شهید» شناخته می‌شود، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ و سنت مذهبی این کشور دارد.

سرویس گرجستان رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گزارش داد که آقای موجانی روز سوم مهر، در آستانه سالروز بزرگداشت ملکه کتوان، عکسی از خود مقابل سفارت ایران منتشر کرد که تصویر این ملکه بر نمای ساختمان سفارت نقش بسته بود.

سفیر جمهوری اسلامی در این پست از وجود «روایت‌های متفاوت» درباره تاریخ روابط ایران و گرجستان سخن گفت و اعلام کرد به‌زودی یافته‌های اولیه‌اش بر اساس منابع ایرانی و گرجی را منتشر خواهد کرد.

او تأکید کرد این مطالب دیدگاه شخصی او به‌عنوان یک پژوهشگر تاریخ است و موضع رسمی جمهوری اسلامی محسوب نمی‌شود.

این اظهارات با واکنش‌هایی در گرجستان روبه‌رو شد و شماری از مورخان، سیاستمداران و یک مقام ارشد کلیسای ارتدکس این کشور آن را تلاشی برای بازنگری در روایت تاریخی مرگ ملکه کتوان دانستند. علی موجانی تاکنون توضیح نداده است منظورش از «روایت‌های متفاوت» چیست.

آلکساندر خویتیسیاشویلی، معاون وزیر خارجه گرجستان، روز هفتم مهر در دیدار با سفیر جمهوری اسلامی گفت مطالب منتشرشده از سوی او در شبکه‌های اجتماعی «از محدوده فعالیت دیپلماتیک فراتر می‌رود» و بر افکار عمومی گرجستان تأثیر منفی می‌گذارد.

وزارت خارجه گرجستان همچنین از تهران خواسته است از تکرار چنین مواردی جلوگیری کند تا تفلیس ناچار به اتخاذ «اقدامات بیشتر» نشود. مقام گرجی توضیحی درباره ماهیت این اقدامات نداده است.

این نخستین بار در سال جاری نیست که اظهارات سفیر جمهوری اسلامی در گرجستان واکنش مقام‌های این کشور را برمی‌انگیزد.

علی موجانی پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند پارسال هشدار داده بود کشورهایی که به این عملیات نظامی کمک کنند ممکن است «در داخل مرزهای خود هزینه آن را بپردازند»؛ اظهاراتی که در تفلیس واکنش‌برانگیز شد.