گزارش وزارت خارجه آمریکا درباره سیاست استفاده از «کودک‌سربازان» توسط حکومت ایران

تصاویر متعددی از کودک‌سربازان ایرانی در رسانه‌های ایران و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است

وزارت خارجه آمریکا در تازه‌ترین گزارش خود درباره قاچاق انسان در سال ۲۰۲۶، اعلام کرد که حکومت ایران سیاست استفاده و جذب «کودک‌سربازان» را اتخاذ کرده است.

این گزارش مفصل روز پنج‌شنبه ۱۶ مهر منتشر شده، و دوره مورد بررسی آن، فروردین ۱۴۰۴ تا ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ را دربرمی‌گیرد که شامل دوره سرکوب اعتراضات دی‌ماه پارسال هم می‌شود.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گزارش که به ابعاد مختلف قاچاق انسان در ایران پرداخته، می‌گوید جمهوری اسلامی از کودکان ایرانی و نیز کودکان مهاجر افغان و پاکستانی و سوری برای اهداف و فعالیت‌های نظامی استفاده می‌کند.

در این گزارش آمده که همانند دوره‌های گزارش‌دهی پیشین، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی «کودکان کم‌سن‌وسال را به‌عنوان سرباز جذب کرده و به کار گرفته و از گروه‌های مسلح غیردولتی که کودکان را به‌اجبار جذب و به‌عنوان سرباز استفاده می‌کنند، حمایت کرده است».

وزارت خارجه آمریکا اضافه کرده که «مقام‌های ایرانی، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج به عنوان نیروی شبه‌نظامی وابسته به آن، همچنان افغان‌ها، از جمله کودکان، و همچنین برخی مهاجران پاکستانی، اتباع سوری و کودکان ایرانی را با زور و اجبار به عضویت گروه‌های مسلح فعال در منطقه درمی‌آورند.»

بیشتر در این باره:

دیده‌بان حقوق بشر کمپین جذب کودکان در ایران توسط سپاه را محکوم کرد

پیش از این تصاویر متعددی در شبکه‌های اجتماعی و نیز برخی رسانه‌ها و خبرگزاری‌های داخل ایران از حضور کودکان در میان نیروهای شبه‌نظامی بسیج در جریان سرکوب خشونت‌بار معترضان به ویژه در ۱۷ و ۱۸ دی‌ماه پارسال و نیز دوره‌های پیشین سرکوب اعتراضات در شهرهای مختلف ایران منتشر شده بود.

در این گزارش به کمپین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران برای جذب کودکان از ۱۲ سالگی برای داوطلب شدن به‌عنوان «رزمندگان مدافع وطن» در فروردین امسال نیز اشاره شده است.

مقام‌های این نهاد نظامی همان زمان با راه‌اندازی این کمپین و انتشار پوستر تبلیغاتی آن، مدعی شده بودند که این کمپین با هدف جذب غیرنظامیان برای ارائه «خدمات آشپزی و پزشکی، توزیع اقلام، رسیدگی به خانه‌های آسیب‌دیده و همچنین فعالیت‌های امنیتی مانند خدمت در ایستگاه‌های بازرسی، گشت‌های عملیاتی و اطلاعاتی و اسکورت خودروها» طراحی شده است.

پوستر تبلیغاتی این کمپین که توسط خبرگزاری «دفاع» منتشر شد، همین فعالیت‌ها را فهرست کرده و یک پسر و یک دختر نوجوان را همراه با دو بزرگسال، از جمله یک مرد با لباس نظامی، نشان می‌داد.

در این پوستر تبلیغاتی آمده بود که متقاضیان می‌توانند در مساجد تهران که پایگاه‌های بسیج را در خود جای داده‌اند، ثبت‌نام کنند. نیروی بسیج تحت فرماندهی سپاه پاسداران قرار دارد.

این در حالی است که جذب و استفاده از کودکان در امور نظامی نقض جدی حقوق کودکان بوده و جذب‌ کودکان زیر ۱۵ سال باشند، «جرم جنگی» محسوب می‌شود.

همان زمان و پس از راه‌اندازی این کمپین سازمان دیده‌بان حقوق بشر اعلام کرد حکومت ایران «حاضر است جان کودکان را برای دستیابی به نیروی انسانی بیشتر به خطر بیندازند».

این گزارش در عین حال به این نکته اشاره کرده که در دوره‌های گزارش‌دهی پیشین نیز ناظران گزارش داده بودند که سپاه پاسداران و بسیج، کودکان مهاجر و پناهنده و همچنین کودکان ایرانی را برای مشارکت در نبردهای شبه‌نظامیان تحت فرماندهی سپاه در سوریه جذب و به کار گرفته‌اند.

وزارت خارجه آمریکا در گزارش خود درباره قاچاق انسان، در عین حال به این موضوع اشاره کرده که حکومت ایران همچنین از حوثی‌ها، یک گروه مسلح غیردولتی در یمن که کودکان سرباز را جذب و به کار می‌گیرد، حمایت مادی می‌کند.

در این گزارش از اینکه مقام‌های حکومتی همچنان بدون مجازات مرتکب جرایم مرتبط با قاچاق انسان از جمله جذب اجباری و استفاده از کودکان و بزرگسالان در درگیری‌های مسلحانه منطقه می‌شوند، انتقاد شده است.

وزارت خارجه آمریکا می‌گوید گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که مقام‌های حکومتی در مواردی دستور استفاده از کودکان سرباز و کار اجباری در زندان‌ها را صادر کرده‌اند.

در این گزارش به‌طور کلی به این نکته اشاره شده که حکومت ایران به‌طور کامل «حداقلِ استانداردهای لازم برای ریشه‌کن کردن قاچاق انسان را رعایت نمی‌کند و تلاش قابل‌توجهی نیز برای تحقق این استانداردها انجام نمی‌دهد».

وزارت خارجه آمریکا در تازه‌ترین گزارش خود درباره قاچاق انسان در سال ۲۰۲۶، جمهوری اسلامی را در «سطح سوم» قرار داده که پایین‌ترین رده طبقه‌بندی این گزارش است.