دونالد ترامپ، همزمان با ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای پایان گرفتن جنگ با ایران، بامداد پنجشنبه نهم مهر به وقت ایران، گزارش روزنامه نیویورکپست از اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا را در شبکه اجتماعی تروث سوشیال بازنشر کرد.
این گزارش که ۲۷ سپتامبر در نیویورکپست منتشر شده بود، در تیتر خود به نقل از اسکات بسنت نوشته بود که «ظرف دو هفته چیزی برای اقتصاد ایران باقی نخواهد ماند».
اصل اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا به صادرات نفت ایران مربوط است.
او روز یکشنبه در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت برآورد دولت آمریکا این است که حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت ایران همچنان در مسیر تحویل، عمدتاً به چین، قرار دارد و پس از تحویل این محمولهها تهران «چیزی برای تجارت در برابر هیچ چیز دیگری» نخواهد داشت.
آقای بسنت همچنین تأکید کرد فشار اقتصادی آمریکا یکی از دلایلی است که ایران بار دیگر برای دستیابی به توافق ابراز تمایل کرده است.
او گفت: «فکر میکنم آنها فشار را احساس میکنند و به همین دلیل است که توافق میخواهند.»
وزیر خزانهداری آمریکا «عملیات طرد اقتصادی» را بخشی از سیاست دولت ترامپ برای محدود کردن تجارت خارجی ایران، بهویژه صادرات نفت، معرفی کرده و گفته است هدف این سیاست همچنین آن است که در صورت دستیابی به توافق تازه، ایران به تعهدات خود پایبند بماند.
برجسته کردن دوبارهٔ این اظهارات از سوی رئیسجمهور آمریکا در شرایطی صورت میگیرد که تلاشهای قطر برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشینگتن در روزهای اخیر ادامه داشته است.
رویترز روز چهارشنبه به نقل از یک مقام مطلع از مذاکرات گزارش داد عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز سهشنبه هنگام توقف در دوحه در مسیر بازگشت از نیویورک، پاسخ آمریکا به پیشنهاد تازهٔ ایران را از میانجیهای قطری دریافت کرده است.
رویترز بهنقل از این مقام که ایرانی نیست اما در جریان مذاکرات قرار دارد، گفته است اختلاف اصلی دو طرف در حال حاضر نه بر سر اجزای طرح، بلکه بر سر ترتیب اجرای گامهای آن است.
بهگفتهٔ او، سند در دست مذاکره یک دورهٔ هفتروزه برای اعتمادسازی را در نظر گرفته است که در صورت موفقیت، دو طرف را به نسخهای تقویتشده از تفاهمنامه اسلام آباد بازمیگرداند.
رویترز همچنین بهنقل از این مقام آگاه غیرایرانی گزارش داده است که طرح جدید همچنین شامل گامهای مشخصی دربارهٔ برنامه هستهای ایران است، اما جزئیات بیشتری در این زمینه ارائه نکرده است.
تفاهمنامهٔ اسلامآباد ۲۸ خرداد به امضای رؤسای جمهور ایران و آمریکا رسید، اما کمتر از سه هفته بعد، در پی حملات منسوب به ایران به چند نفتکش در تنگه هرمز و سپس حملات ارتش آمریکا به مدت دو هفته به نقاط مختلف ایران و حملات متقابل ایران به چند کشور منطقه فروپاشید.
دولت جمهوری اسلامی ایران نیز روز چهارشنبه رسماً دریافت پاسخ آمریکا را تأیید کرد. سخنگوی دولت مسعود پزشکیان گفت عباس عراقچی، وزیر خارجه، پاسخ واشینگتن را در اختیار دولت قرار داده است.
به این ترتیب، با وجود آنکه دونالد ترامپ در روزهای گذشته گفته بود پیشنهاد جدید ایران را رد کرده است، تماسهای غیرمستقیم دو طرف از طریق قطر متوقف نشده و بر اساس تازهترین گزارشها، اکنون پاسخ مشخص آمریکا در تهران در دست بررسی است.
مسعود پزشکیان، سوم مهرماه، در نیویورک از تشکیل یک تیم ششنفره در ساختار حکومت جمهوری اسلامی خبر داده و گفته بود تصمیمهای مهم حکومت با هماهنگی این تیم گرفته میشود.
دونالد ترامپ همچنین شامگاه چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگاران در دفتر کاخ سفید، بار دیگر احتمال حملهٔ بیشتر به ایران را در کنار احتمال دستیابی به توافق مطرح کرد.
رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به خبرنگاری که پرسید اگر رهبران ایران، به توصیف خود او، «دیوانه» و غیرمنطقی هستند، چگونه میتوان با آنها به توافق رسید، گفت: «شاید آنها را منفجر کنیم. باید تصمیم بگیریم؛ منفجرشان کنیم یا توافق کنیم. وقتش رسیده. خیلی زود تمام میشود.»
تأکید جدید ترامپ بر هشدار وزیر خزانهداری آمریکا در مورد وضعیت اقتصادی ایران در شرایطی است که تازهترین آمار رسمی ایران نیز از تشدید مشکلات اقتصادی حکایت دارد.
مرکز آمار ایران روز چهارشنبه اعلام کرد نرخ تورم نقطهبهنقطه در شهریور به ۸۹.۸ درصد رسیده است؛ به این معنا که خانوارهای ایرانی برای مجموعهای از کالاها و خدمات بهطور متوسط نزدیک به ۹۰ درصد بیشتر از شهریور سال گذشته هزینه کردهاند.
نرخ تورم سالانه نیز از ۶۹.۹ درصد در مرداد به ۷۳.۶ درصد در شهریور افزایش یافته است.
پیش از آن، مرکز آمار نرخ رشد اقتصادی ایران در سهماهه نخست امسال را منفی ۱۰.۱ درصد اعلام کرده بود.
همزمان، ارزش پول ملی ایران نیز در هفتههای اخیر به کاهش ادامه داده است.
قیمت دلار در بازار آزاد روز چهارشنبه با ثبت رکوردی تازه از ۲۵۶ هزار تومان عبور کرد؛ این در حالی بود که بانک مرکزی همان روز از برنامه خود برای عرضه دو میلیارد دلار اسکناس به بازار خبر داده و اعلام کرده بود در مرحله نخست یک میلیارد دلار ارز از طریق بانکها و صرافیهای بانکی عرضه خواهد شد.
بررسی رادیوفردا نشان میدهد ارزش ریال از ۲۳ تیر، زمان آغاز محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، تاکنون بیش از ۲۵ درصد کاهش یافته است. قیمت دلار در آن زمان حدود ۱۸۶ هزار تومان بود.