رئیسجمهور آمریکا بامداد سهشنبه ۲۳ دی به کشورهای جهان هشدار داد که از این لحظه به بعد، اگر با جمهوری اسلامی ایران دادوستد تجاری داشته باشند، مشمول تعرفهای معادل ۲۵ درصد بر هرگونه تجارت و معاملهای خواهند شد که این کشورها با آمریکا خواهند داشت.
دونالد ترامپ در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، افزود که این «دستور قطعی و نهایی است».
رئیسجمهور آمریکا در دو هفته اخیر و همزمان با اعتراضات سراسری در ایران به رهبران جمهوری اسلامی بارها هشدار داده بود که اگر معترضان را بکشند، ایالات متحده به کمک مردم ایران خواهد شتافت.
در حالی که گزارشهای رسانهها حاکی از ارزیابی گزینههای نظامی و غیرنظامی از سوی واشینگتن برای برخورد با جمهوری اسلامی در ارتباط با سرکوب اعتراضات است، وضع تعرفههای جدید میتواند اولین اقدام ایالات متحده در این زمینه باشد و تجارت را برای جمهوری اسلامی سختتر کند.
تعرفهها توسط واردکنندگان آمریکایی کالا از آن کشورها پرداخت میشود. ایران، که عضو اوپک است، سالهاست که تحت تحریمهای شدید واشینگتن قرار دارد. ایران بخش عمدهای از نفت خود را به چین صادر میکند و ترکیه، عراق، امارات متحده عربی و هند از دیگر شرکای اصلی تجاری آن هستند.
خبرگزاری رویترز نوشت که هیچ سند رسمی از سوی کاخ سفید دربارهٔ این فرمان ترامپ در وبسایت آن منتشر نشده و اطلاعاتی دربارهٔ اختیار قانونی که ترامپ برای اعمال تعرفهها استفاده خواهد کرد یا اینکه آیا هدف این تعرفهها تمام شرکای تجاری ایران خواهد بود، در دسترس نیست. کاخ سفید به درخواست برای اظهارنظر این خبرگزاری پاسخ نداده است.
سفارت چین در واشنگتن رویکرد ترامپ را مورد انتقاد قرار داد و گفت چین «همهٔ اقدامات لازم» برای پاسداری از منافع خود را انجام خواهد داد و با «هرگونه تحریم یکجانبهٔ غیرقانونی و اعمال صلاحیت فراسرزمینی» مخالف است.
ژاپن و کرهٔ جنوبی، که سال گذشته با آمریکا به توافقهای تجاری دست یافتند، روز سهشنبه گفتند که تحولات را از نزدیک زیر نظر دارند.
مقامهای جمهوری اسلامی که با تهدید ایالات متحده روبهرو هستند، روز دوشنبه اعلام کردند کانالهای ارتباطی با ایالات متحده را باز نگه داشتهاند.
وضعیت بحرانی تازه یکی از جدیترین شرایط برای حکومت جمهوری اسلامی در ایران از زمان انقلاب بهمن ۱۳۵۷ است.
کرولاین لِویت، سخنگوی کاخ سفید، ۲۲ دیماه گفت: اگرچه حملات هوایی یکی از گزینههای متعددی است که در اختیار ترامپ قرار دارد، اما «دیپلماسی همیشه اولین گزینه برای رئیسجمهور است».
لیندزی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه، در واکنش به تصمیم تازه دونالد ترامپ در مورد تعرفهها در پیامی در شبکهٔ ایکس نوشت: «رئیسجمهور: رهبری قاطعانهٔ شما در منزوی کردن اقتصادی این رژیم از طریق اقدامات امروزتان بسیار چشمگیر است. قول شما برای حمایت از معترضان و اخطار به رژیم مبنی بر اینکه کشتار را تحمل نخواهید کرد، به بزرگترین خیزش اعتراضی علیه این رژیم متعصب از زمان تأسیس آن انجامیده است».
او افزود: «رئیسجمهور: به باور من رژیم ایران از خطوط قرمز عبور کرده است. آنها تعداد زیادی از مردم را به قتل میرسانند و رهبری شما را به تمسخر میگیرند. اکنون زمان اقدام نظامی قاطعانه است، بدون حضور نیروی زمینی، هدف قرار دادن کسانی که کشتار میکنند. عظمت را دوباره به ایران برگردانید».