دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه سوم مهر گفت که در دیدار با شی جینپینگ، همتای چینی خود، درباره جنگ ایران گفتوگو کرده است.
ترامپ در آخرین روز سفر رئیسجمهور چین، هنگام همراهی شی در بازدید از آرشیو ملی آمریکا در واشینگتن، در پاسخ به این پرسش که آیا آنها درباره ایران صحبت کردهاند، گفت: «بله، صحبت کردیم، صحبت کردیم.»
وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا فکر میکند درباره بازگشایی تنگه هرمز پیشرفتی حاصل خواهد شد، پاسخ داد: «فکر میکنم اتفاقات بسیار خوبی خواهد افتاد.»
با این حال او توضیح بیشتری در این زمینه نداد.
کمی پیشتر سفیر آمریکا در چین گفته بود که دونالد ترامپ در جریان مذاکرات خود با شی جینپینگ در کاخ سفید، بهصراحت اعلام کرده است که کمک چین به ایران غیرقابل قبول است.
بیشتر در این باره:
فشارها برای مقابله با حمایت چین از ایران، همزمان با دیدار ترامپ و شی، افزایش یافتدیوید پردو در مصاحبه با شبکه سیانبیسی گفت: «ما هفتهها پیش برای آنها کاملاً روشن کردیم که هرگونه کمکی که به ایران ارائه کنند، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، چه در زمینه اطلاعات و چه قطعات یا تجهیزات نظامی، کاملاً غیرقابل قبول است. رئیسجمهور ترامپ روز گذشته بار دیگر این موضوع را کاملاً روشن کرد. این موضوع بهطور مستمر در حال پیگیری و تأکید است.»
وقتی از پردو در شبکه فاکسنیوز پرسیده شد که آیا این به معنای آن است که چین کمک به ایران را متوقف خواهد کرد، او گفت واشینگتن روز پنجشنبه از پکن در این زمینه اطمینانهایی دریافت کرده است.
پردو افزود: «ما همین حالا هم شاهد تغییراتی در این زمینه بودهایم... این همان تعهدی است که آنها دادهاند. آنها دیروز به ما اطمینان دادند که چنین کاری انجام نمیدهند.»
روز پنجشنبه دوم مهر، همزمان با حضور شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در کاخ سفید و دیدار او با دونالد ترامپ، قانونگذاران و کارشناسان امنیت ملی آمریکا خواستار برخورد سختگیرانهتر دولت دونالد ترامپ با شرکتها و نهادهای چینی شدهاند که به ارائهٔ اطلاعات ماهوارهای و قطعات تسلیحاتی به ایران و کمک به تأمین درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی متهماند.
ترامپ ۲۴ سپتامبر گفت دو طرف «دیدار بسیار خوبی» داشتهاند و افزود که او و شی دربارهٔ مسائل پیش روی دو کشور «پیشرفتهای فوقالعادهای» داشتهاند.
با این حال، او جزئیات چندانی ارائه نکرد.
خبرگزاری رسمی چین، شینهوا، گزارش داد که شی در این دیدار از ایران و آمریکا خواسته است هرچه سریعتر مشکلات خود را از راه گفتوگو حل کنند.
چین مهمترین خریدار نفت ایران است و به همین دلیل اهرم اقتصادی قابل توجهی در برابر تهران دارد.
با این حال، ایران سهم کوچکی از کل تجارت خارجی چین دارد و همین موضوع دست پکن را در روابط با تهران بسیار بازتر میگذارد.
اما از نگاه برخی کارشناسان آمریکایی، موضوع فراتر از روابط چین و ایران است و این پرسش را مطرح میکند که واشینگتن در برابر نهادهای چینیِ متهم به حمایت از کشورهای متخاصم با آمریکا چه واکنشی باید نشان دهد.