خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی که روز شنبه ۲۳ خردادماه، همزمان با سالگرد آغاز جنگ ۱۲ روزۀ اسرائیل و آمریکا با ایران منتشر کرد، از موافقت امارات متحدۀ عربی با آزاد کردن میلیاردها دلار از داراییهایی مسدودشدۀ ایران خبر داد.
ساعتی پس از انتشار این گزارش، دولت امارات بدون اشاره به جزئیات، این موضوع را تکذیب کرد.
به گزارش رویترز به نقل از چهار منبع، این اقدام به مثابه چرخشی تاکتیکی پس از هفتهها حملات سنگین جمهوری اسلامی به این کشور ثروتمند حاشیه خلیج فارس در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به شمار میرود.
رسانهای شدن این خبر، که پیش از این اشارهای به آن نشده بود، همزمان شده با مراحل نهایی مذاکرات ایران و آمریکا برای پایاندادن به جنگ؛ گفتوگوهایی که به اعتقاد دیپلماتها، میتواند شامل آزاد شدن دهها میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران هم باشد، پولی که بر اساس تحریمهای ایالات متحده، در بانکهای خارجی مسدود شدهاند.
بیشتر در این باره:
گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا؛ دو طرف از «پیشرفت در مذاکرات» میگوینددو منبع منطقهای به رویترز گفتند که امارات متحدۀ عربی با آزاد کردن مجموعاً ۱۰ میلیارد دلار، «که ۳ میلیارد دلار آن تاکنون منتقل شده»، موافقت کرده است. دو منبع دیگر، مجموع مبلغ مورد توافق را ۲۰ میلیارد دلار اعلام کرده و این اقدام را، در ازای توقف حملات ایران به امارات متحده عربی دانستند.
وزارت خارجۀ امارات متحده عربی اما، در نخستین ساعات روز شنبه با انتشار بیانیهای همۀ گزارشها دربارۀ انتقال پول به ایران، از جمله «اتهام جابجایی ۳ میلیارد دلار» را از اساس تکذیب کرد.
در این بیانیه آمده که امارات متحدۀ عربی «همۀ اتهامات را نادرست و بیاساس میداند و تأکید میکند که هیچ دارایی مسدودشدهای در این کشور آزاد یا منتقل نشده، یا جابجاییاش از طریق امارات تسهیل نشده است».
پیشتر اما یک مقام اماراتی در پاسخ به سوال رویترز در مورد این گزارشها، بدون رد یا تأیید مستقیم گفته بود کشورش در تلاش است «از تنشها کاسته و صلح را باز گرداند».
کاخ سفید هم از اظهار نظر فوری در این مورد، اجتناب کرد. جیدی ونس معاون رئیسجمهور ایالات متحده روز جمعه تأکید کرده بود که ایران به صِرف امضای یک توافق با آمریکا یا شرکت در یک نشست، پولی دریافت نخواهد کرد. به گفتۀ او توافق احتمالی به نحوی شکل گرفته که تهران در صورت اجرای تعهدات و وظایفش، مشمول منافع اقتصادی شود.
مقامهای ایرانی هم حاضر به اظهار نظر فوری در این زمینه نشدند.
با این حال در دستکم یک هفته گذشته که ایران به حملات آمریکا در خلیج فارس پاسخ داده، از اهدافی در کویت و بحرین خبر منتشر شده، اما سپاه هرگز نقطهای در امارات را هدف نگرفته و چنین به نظر میرسد که حمله به امارات از برنامه جمهوری اسلامی خارج شده است. این در حالی است که از ابتدای جنگ امارات متحمل بیشترین حملات از طرف سپاه پاسداران بود.
به گفتۀ یکی از منابع رویترز که از این «توافق مالی مطلع است»، این اقدام راهی برای کمک به حل و فصل درگیری ایران و آمریکا است، «بدون آنکه هیچیک از طرفین از خطوط قرمز خود کوتاه بیایند»: ایران میتواند ادعا کند که این مبالغ را بهعنوان جبران خسارات جنگ دریافت کرده؛ واشینگتن میتواند پافشاری کند که پولی نپرداخته، و ابوظبی هم بار دیگر امنیت خود و جایگاه ممتاز دبی را بازیابی و بازسازی کرده و این نقل و انتقال مالی را بهعنوان نوعی سرمایهگذاری در زمینۀ بازگرداندن اعتماد منطقهای معرفی کند.
این منبع ادعا کرده که ایران برای ترتیبدادن سازوکارهایی مشابه، با دستکم دو کشور دیگر منطقه هم تماس گرفته است.
ماه پیش یک مقام ارشد جمهوری اسلامی ادعا کرده بود که واشینگتن با آزادشدن داراییهای مسدود شدۀ ایران در بانکهای قطر و سایر کشورها موافقت کرده است؛ ادعایی که بهسرعت از سوی ایالات متحده رد شد.
منبع رویترز تأکید کرده که آزادشدن داراییهای ایران، «مستقیماً با تضمین ایمنی تردد کشتیها در تنگۀ هرمز مرتبط است»؛ موضوعی کلیدی در گفتوگوهایی که با هدف پایاندادن به درگیری جریان دارد.