بریتانیا اعلام کرد برای کمک به مقابله با حملات موشکی و پهپادی حوثیهای یمن به عربستان سعودی، جنگندههای تایفون نیروی هوایی خود را در مأموریتهای دفاعی به کار خواهد گرفت.
همزمان، ترکیه توافق دفاعی مشترک با عربستان و پاکستان را برای تصویب به پارلمان فرستاده است.
این دو تحول، روز سهشنبه ۲۸ مهر و در شرایطی اعلام شد که حملات حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به خاک عربستان شدت گرفته و درگیریها در داخل یمن نیز به افزایش شمار کشتهشدگان و آوارگان انجامیده است.
وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرد جنگندههای تایفون نیروی هوایی سلطنتی این کشور مأموریتهای دفاع هوایی را برای حفاظت از شهرها و زیرساختهای حیاتی عربستان سعودی در برابر حملات پهپادی و موشکی انجام خواهند داد.
بر اساس اعلام این وزارتخانه، مأموریت جنگندههای بریتانیایی صرفاً دفاعی خواهد بود و این هواپیماها در حملات تهاجمی علیه حوثیها شرکت نخواهند کرد.
وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، با محکوم کردن حملات اخیر حوثیها به عربستان، بهویژه هدف قرار گرفتن فرودگاه ریاض، گفت این حملات نشاندهندهٔ تشدید تنشها در منطقه است.
او روز سهشنبه در سخنانی گفت: تصمیم اعزام جنگندههای تایفون را به پارلمان اطلاع داده است.
وزیر دفاع بریتانیا افزود: «این تشدید تنش غیرقابل تحمل است و بریتانیا کشوری است که وقتی متحدانش درخواست کمک میکنند، به آن پاسخ میدهد».
او همچنین با اشاره به پیامدهای اقتصادی بیثباتی در خاورمیانه گفت مردم بریتانیا نیز تأثیر این بحران را در هزینههای زندگی و قیمت سوخت احساس میکنند.
آقای استریتینگ تأکید کرد که هدف بریتانیا حفاظت از جان غیرنظامیان و کمک به پایان دادن به درگیریها از راههای دیپلماتیک است.
تصمیم تازه لندن در پی درخواست دولت عربستان سعودی اتخاذ شده است.
بریتانیا علاوه بر جنگندههای تایفون، یک هواپیمای ترابری نظامی اطلس A400M و شماری مشاور نظامی نیز اعزام خواهد کرد.
این اقدام در راستای افزایش کمکهای نظامی بریتانیا به عربستان است که در ماه سپتامبر با اعزام یک هواپیمای سوخترسان هوایی از نوع وویجر آغاز شده بود. در آن مرحله جنگندهای در اختیار عربستان قرار نگرفته بود.
بیشتر در این باره:
ابراز آمادگی مصر برای کمک در مبارزه با حوثیها؛ امارات هم با عربستان «توافق کرد»ترکیه در مسیر تعهد دفاعی مشترک با عربستان و پاکستان
همزمان با تصمیم بریتانیا، خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع پارلمانی گزارش داد که دولت ترکیه توافق دفاعی سهجانبه با عربستان سعودی و پاکستان را برای تصویب به پارلمان این کشور ارائه کرده است.
این توافق که با عنوان «توافق دفاع مشترک مکه» شناخته میشود، در ماه اوت میان سه کشور امضا شد و بر اساس آن، حملهٔ مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به همه آنها تلقی خواهد شد.
با این حال، در بیانیهٔ مشترک زمان امضای توافق، جزئیات تعهدات نظامی هر کشور مشخص نشده بود.
سه کشور در نشست اضطراری اوایل ماه جاری در ریاض توافق کردند زمینهٔ «استقرار سریع» نیروها و تقویت توانمندیهای نظامی عربستان سعودی را فراهم کنند.
به گفته منابع پارلمانی، انتظار میرود پس از بازگشت نعمان کورتولموش، رئیس پارلمان ترکیه، از سفر قرقیزستان، این توافق برای بررسی به کمیسیون روابط خارجی پارلمان ارجاع شود.
یکی از منابع گفته است بررسی توافق در پارلمان ممکن است از روز جمعه اول آبان آغاز شود.
تصویب پارلمان برای لازمالاجرا شدن رسمی تعهدات ترکیه در چارچوب این توافق ضروری است.
یک مقام ترکیه به رویترز گفت انتظار میرود مشارکت آنکارا به تأمین تجهیزات نظامی، سامانههای تسلیحاتی و تبادل اطلاعات محدود باشد و تاکنون هیچ استقرار نظامی دیگری در چارچوب این ائتلاف صورت نگرفته است.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، نیز تأکید کرده است که توافق مکه ماهیت تهاجمی ندارد و ترکیه برای انجام حملات در خاک کشورهای دیگر نیرو اعزام نخواهد کرد.
ترکیه که پس از آمریکا دومین ارتش بزرگ ناتو را در اختیار دارد، پیشتر حملات حوثیها به عربستان را محکوم کرده و برای کمک به تأمین نیازهای نظامی و فناوری دفاعی ریاض اعلام آمادگی کرده بود.
آنکارا همچنین با پیوستن به ائتلاف تحت رهبری عربستان برای تأمین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ موافقت کرده است.
ادامه حملات به ریاض و افزایش آوارگان یمن
این تحولات در حالی رخ میدهد که ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان سعودی روز سهشنبه اعلام کرد یک موشک بالستیک شلیکشده از سوی حوثیها را بر فراز ریاض رهگیری کرده است.
ترکی المالکی، سخنگوی این ائتلاف، حوثیها را مسئول شلیک موشک معرفی کرد و خبرگزاری فرانسه نیز از شنیده شدن صدای انفجار در پایتخت عربستان خبر داد.
فرودگاه بینالمللی ریاض نیز در پی حملات روزهای گذشته همچنان بسته مانده است.
حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در دور تازه درگیریها، با موشکهای بالستیک و کروز و پهپاد، اهدافی را در عربستان سعودی و مناطق تحت کنترل دولت یمن هدف قرار دادهاند.
در تازهترین حمله در داخل یمن، مقامهای این کشور اعلام کردند حمله روز دوشنبه حوثیها به یک مرکز آموزشی نیروهای امنیتی وابسته به دولت مورد حمایت عربستان، ۵۸ کشته بر جای گذاشته است.
همزمان، سازمان ملل متحد روز سهشنبه از افزایش شمار آوارگان در داخل یمن خبر داد.
به گفته متیو سالتمارش، سخنگوی آژانس پناهندگان سازمان ملل، از اول اوت تا ۱۷ اکتبر بیش از ۲۵۰ هزار نفر در نتیجه تشدید درگیریها در یمن آواره شدهاند.
این رقم در مقایسه با آمار بیش از ۲۰۰ هزار نفری که سازمان بینالمللی مهاجرت کمتر از دو هفته پیش اعلام کرده بود، افزایش قابل توجهی نشان میدهد.
حدود نیمی از آوارگان تازه در شهر تعز، سومین شهر بزرگ یمن، اسکان یافتهاند؛ شهری که در هفتههای اخیر صحنه درگیریهای شدید بوده و دستکم دو هفته است در محاصره حوثیها قرار دارد.
یمن که سالها درگیر جنگ داخلی و بحران انسانی بوده، از فقیرترین کشورهای جهان به شمار میرود و تشدید درگیریها، علاوه بر افزایش تلفات، نگرانیها درباره گسترش آوارگی، فقر و سوءتغذیه را بیشتر کرده است.
در چنین شرایطی، تصمیم بریتانیا برای مشارکت در دفاع هوایی عربستان و تلاش ترکیه برای نهایی کردن توافق دفاعی با ریاض و اسلامآباد، از افزایش همکاریهای نظامی و امنیتی برای مقابله با پیامدهای گسترش درگیریها در منطقه حکایت دارد.