مذاکره‌کنندگان اوکراین و روسیه سه‌شنبه ۱۹ آبان نخستین روز از مذاکرات دو روزه با میانجی‌گری آمریکا را با هدف یافتن راهی برای پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین به پایان رساندند؛ با این حال، هنوز مشخص نیست که این گفت‌وگوها تا چه اندازه پیشرفت داشته است.
این مذاکرات در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی؟ نخستین دیدار رودرروی مقام‌های روسیه و اوکراین از زمستان گذشته تاکنون بود و در شرایطی برگزار شد که کاخ سفید تلاش‌های تازه‌ای را برای شکستن بن‌بست در جنگی آغاز کرده است که از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون، بزرگ‌ترین و خونین‌ترین جنگ زمینی اروپا به شمار می‌رود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، که در حاشیه نشست گروه هفت در پاریس با همتای اوکراینی خود دیدار کرده بود، مذاکرات را «بسیار سازنده» توصیف کرد.
او گفت: «ما معتقدیم که قالب سه‌جانبه مذاکرات در نهایت باید شرکای اروپایی ما را نیز دربر بگیرد، زیرا آنها هم بخشی از راه‌حل بلندمدت این مسئله هستند.»
پیش از آغاز مذاکرات، مقام‌های آمریکایی نسبت به دستیابی به پیشرفتی اساسی ابراز خوش‌بینی کرده بودند. استیو ویتکاف، فرستاده ارشد کاخ سفید، گفته بود که احتمالاً در این گفت‌وگوها موضوع بهره‌گیری از «نهادهای امنیتی موجود اروپا» نیز مطرح خواهد شد.
جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، و دیگر فرستاده اصلی واشینگتن در این روند، نیز در آغاز نشست گفت که آمریکا برای دستیابی به «راه‌حلی که امیدواریم به جنگ پایان دهد»، اختلاف‌ها را محدودتر کرده است. او جزئیات بیشتری در این زمینه ارائه نکرد.
بیشتر در این باره:
جرد کوشنر از رویکرد کاخ سفید برای ایجاد یک چارچوب امنیتی جدید با اروپا خبر دادبا این حال، مقام‌های روسیه تاکنون هیچ نشانه‌ای از آمادگی برای عقب‌نشینی از مطالبات سرسختانه‌ای که از پیش از آغاز تهاجم تمام‌عیار کرملین به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ مطرح بوده‌اند، نشان نداده‌اند.
هیئت روسیه به ریاست ولادیمیر مدینسکی، وزیر فرهنگ پیشین این کشور، در مذاکرات شرکت کرد. مدینسکی پیش‌تر، از جمله، درباره تاریخ و تمامیت ارضی اوکراین ابراز تردید کرده است.
افسران ارشد سازمان‌های اطلاعاتی اصلی روسیه نیز از دیگر اعضای این هیئت بودند؛ از جمله یکی از افسرانی که مقام‌های اوکراینی او را به طراحی توطئه برای ترور یک مقام نظامی اوکراین متهم کرده‌اند.
رستم عمروف، رئیس هیئت مذاکره‌کننده اوکراین، گفت که تمرکز کی‌یف بر دستیابی به تضمین‌های امنیتی و صلحی پایدار است.
هنوز مشخص نیست که گسترش مذاکرات با مشارکت «نهادهای امنیتی موجود اروپا» دقیقاً چه ابعادی خواهد داشت. با این حال، یکی از خواسته‌های مسکو جلوگیری از عضویت احتمالی اوکراین در ناتو در هر شرایطی بوده است.
در مقابل، این ائتلاف نظامی تأکید دارد که هیچ کشوری نباید حق وتوی تمایل کشور دیگری برای پیوستن به ناتو را داشته باشد.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در گفت‌وگو با خبرنگاران در مسکو گفت: «ایده تعیین چارچوب‌های روشن برای ساختار امنیتی آینده و سپس پرداختن به حل‌وفصل مناقشه اصلی میان روسیه و اوکراین، کاملاً منطقی است.»
اوکراین نیز خواستار دریافت تضمین‌های امنیتی از شرکای غربی خود شده است تا در صورت پایان جنگ، از احتمال حمله مجدد روسیه در آینده در امان بماند.
واشنگتن از مسکو خواسته است تضمین‌های امنیتی برای اوکراین را بپذیرد که بر اساس دو بند اصلی پیمان ناتو طراحی شده‌اند. یکی از این بندها تصریح می‌کند که حمله به یک عضو ائتلاف، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود.
آلمان، فرانسه و بریتانیا، موسوم به تروئیکای اروپایی، به همراه ایتالیا، ناتو، اتحادیه اروپا و اوکراین در این روند مشارکت دارند. با این حال، رایزنی‌های اولیه نمایندگان این کشورها و نهادها با مقام‌های آمریکایی، جدا از مذاکرات سه‌جانبه با روسیه برگزار شده است.
پیش از آغاز مذاکرات در ابوظبی، روزنامه گاردین به نقل از مقامات آمریکایی نوشت که بخشی از پیشنهاد دولت دونالد ترامپ در این نشست شامل ترسیم یک «معماری امنیتی بلندمدت» جدید بین روسیه و اروپا است.
پیشروی‌های روسیه که حدود یک پنجم از خاک اوکراین را در اختیار دارد، امسال تقریبا متوقف شده است، اما مسکو شهرها و تأسیسات انرژی اوکراین را بمباران می‌کند، در حالی که اوکراین حملات به پالایشگاه‌های نفت و سایر زیرساخت‌ها را در اعماق روسیه افزایش داده است.