در چهار سال جنگ روسیه و اوکراین، دهها دیوارنگاره جنگی روی ساختمانهای کییف نقش بستهاند. سرهِئی نوژنِنکو، عکاس خبری رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی برخی از این آثار را ثبت کرده.
هنر جنگ: دیوارنگارههای جنگی کییف
دیوارنگارهای اثر ساشا کوربان، که دستان سربازی در حال ترمیم پارگی یک پرچم اوکراین را تداعی میکند. این اثر در فروردین ۱۴۰۱، حدود یکماه پس از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه و همزمان با نبرد در شهرهای بوچا و ایرپین خلق شد.
دیوارنگارهای از آناستازیا تیخا؛ زنی که در روزهای اشغال شهر ایرپین بهدست نیروهای روسیه، چندین سگ، از جمله چند سگ معلول را از این شهر خارج کرد.
دیوارنگارهای از «روح کییف»؛ خلبانی خیالی که شبکههای اجتماعی دولتی اوکراین، بهغلط ادعا کرده بودند که در نخستین ساعات تهاجم روسیه، بهتنهایی شش جنگندۀ این کشور را ساقط کرده است.
دیوارنگارهای از «سن ژاوِلین»؛ تصویری خیالی، ساختۀ ذهن روزنامهنگار پیشین کانادایی که حالا شرکتی را برای فروش محصولاتی ساختهشده از ترکشها و بقایای جنگ اداره میکند.
دیوارنگارهای اثر ویتالی گیدِوان و اولِنا نوینا، برای بزرگداشت «پاترون»، یک سگ جک راسل که با جلیقهای مخصوص ارتش اوکراین، به نیروهای امدادی این کشور در شناسایی بمبهای عملنکرده کمک میکرد و به همین دلیل، در گوشهوکنار جهان مشهور و محبوب شده بود.
گیدوان و نوینا دیوارنگارۀ دیگری را هم در کییف خلق کردند؛ اثری با نام «قهرمانان بدون سلاح»؛ که یکی از اعضای نیروهای امدادی را به تصویر کشیده است.
دیوارنگارهای اثر کریستین گِمی هنرمند فرانسوی، که سربازی اوکراینی را به تصویر کشیده است. گفته میشود این تصویر، نمایی از آخرین لحظات زندگی اولِکساندر ماتسییِوسکی است؛ سربازی که با سرپیچی از نیروهای روس، فریاد «زندهباد اوکراین» سر داد و هدف گلولۀ روسها قرار گرفت.
هنر خیابانی اثر آندرِی یِرمولونکو، که در آذرماه ۱۴۰۴ خلق شد و اشارهای دارد به حملۀ موشکی روسیه به بیمارستان اطفال «اوخماتیت» کییف در تابستان ۱۴۰۳.
دیوارنگارهای که سربازان تیپ سوم تهاجمی اوکراین را بهتصویر کشیده است. این تصویر روی ساختمانی نقاشی شده که محل زندگی «سرهِئی ماشووِِتس» بوده است؛ سربازی که در نخستین ماه جنگ، در حال دفاع از کییف کشته شد.
دیوارنگارهای در بزرگداشت داوطلبان، که تابستان ۱۴۰۲ در حومۀ کییف خلق شد. این اثر، زوجی را بهتصویر میکشد که در میانۀ چند دست حمایتگر، یکدیگر را در آغوش کشیدهاند. این دستها، نشانهای از خیریهها و سازمانهایی هستند که به نیازمندان اوکراینی کمک میکنند.
دیوارنگارهای اثر نوینا و گیدِوان که در سال ۱۴۰۱ کشیده شد و یک سرباز جوان اوکراینی را به تصویر کشیده که دولت اوکراین ادعا میکند با یک موشکانداز دوشپرتاب، هفت هواپیمای جنگندۀ روسیه را ساقط کرده بوده است.
دیوارنگارهای با عنوان «مدافعان نور»، که یک سرباز را در حال مراقبت از آسمان و مهندسی را آمادۀ تعمیر زیرساختهای برق بهتصویر کشیده است.
دیوارنگارهای بر اساس تصاویر فوتبالدوستان کروات که به سربازان اوکراینی ادای احترام میکنند.
دیوارنگارهای از یک سیمرغ روی ساختمانی در کییف که پس از تخریب بر اثر حملات موشکی روسیه در نخستین ماه جنگ، بازسازی شده و «از خاکستر برخاسته است».
سربازان کشتهشدۀ اوکراینی، که روی دیواری در کییف، مشهور به «گذر رفقا» نقش بستهاند.
دیوارنگارهای اثر تعاونی هنرمندان اوکراین، که سربازی را بر نمای یک مجتمع آپارتمانی در کییف به تصویر کشیدهاند.
دیوارنگارهای که در آذرماه ۱۴۰۲ پدیدار شد و به سربازانی که در کارخانۀ فولاد «آزوفستال» در شهر ماریوپول به اسارت نیروهای روسیه درآمدند، اشاره دارد. گفته میشود کشیدن این تصویر، ابتکار همسران آن سربازان بوده است.
دیوارنگارهای عظیم از ماکسیم بوردوس، یک قهرمان کیکبکس که در تابستان ۱۴۰۲ در جنوب اوکراین و در کنار سربازان هنگ آزوف جنگید و کشته شد.
یک دیوار یادمان در کییف، با پیام «بهای آزادی را به یاد داشته باشید». در این دیوارنگاره، اسامی سربازان کشتهشدۀ تیپ سوم تهاجمی اوکراین هم فهرست شدهاند.