دادگاهی در آمریکا در حکمی که روز چهارشنبه پنجم فروردین صادر کرد، دو کمپانی عظیم گوگل و متا را به دلیل طراحی «اعتیادآور» شبکههای اجتماعیشان مجرم شناخت.
کمپانی گوگل مالک یوتیوب و کمپانی متا مالک شبکههای اجتماعی اینستاگرام و فیسبوک است.
زنی جوان که اکنون ۲۰ سال دارد و در دادگاهی در شهر لسآنجلس در ایالت کالیفرنیا به عنوان کِیلی معرفی شد، از این دو شرکت شکایت کرده بود که شبکههای اجتماعی خود را طوری طراحی کردهاند که به اعتیاد کاربران منجر میشود.
هیئت منصفه دادگاه روز چهارشنبه هر دو کمپانی را در غفلت از اثر طراحی و عملکرد شبکههای اجتماعی خود و آسیب روانی که این غفلت به شاکی پرونده وارد کرده بود، مقصر شناخت و به پرداخت شش میلیون دلار جریمه محکوم کرد.
کارشناسان این حکم را «تاریخی» توصیف کردهاند، چرا که راه را برای شکایت هزاران کاربر دیگر از مالکان شبکههای اجتماعی هموار میکند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، در حال حاضر در آمریکا بیش از هزار پرونده مشابه وجود دارد که میتوانند از این حکم تازه به عنوان سابقه (رویهٔ قضایی) استفاده کنند.
هر دو کمپانی گوگل و متا اعلام کردهاند که این حکم را نمیپذیرند و تقاضای تجدیدنظر خواهند کرد.
با این همه، هیئت منصفه دادگاه لسآنجلس روز چهارشنبه در حکم خود تأکید داشت که هر دو کمپانی از «خطر خدمات خود برای کودکان اطلاع داشتند یا باید میداشتند».
کیلی، شاکی پرونده، که بنا بر اظهارنامه خود در شش سالگی استفاده از یوتیوب و در ۹ سالگی استفاده از اینستاگرام را شروع کرده، در دادگاه اعلام کرده بود که استفادهٔ «تقریباً مداوم» از شبکههای اجتماعی باعث شده بود سرگرمیهایش را کنار بگذارد، در دوستیابی دچار مشکل شود و مدام خود را با دیگران مقایسه کند.
در مقابل، متا و یوتیوب در دادگاه تأکید داشتند که مشکلات روانی شاکی ربطی به شبکههای اجتماعی ندارد.
این در حالی است که موضوع اعتیادآور بودن این شبکهها چند سال است که تقریباً هر روز در اخبار دیده میشود و پژوهشگران در این باره تحقیق بسیار کرده و کتاب نوشتهاند.
در همین زمینه، کمیسیون اروپا در اردیبهشتماه ۱۴۰۳ به ظن عدم حفاظت کافی فیسبوک و اینستاگرام در خصوص فعالیت آنلاین کودکان، تحقیقاتی را در مورد این دو شبکه اجتماعی آغاز کرد.
کمیسیون اروپا در همان زمان اعلام کرد که نگران است الگوریتمهایی که فیسبوک و اینستاگرام از آن استفاده میکند با ویدئوها و پیامهای خود، «از ضعفها و بیتجربگی کودکان سوءاستفاده کرده و رفتار اعتیادآور را ترغیب کنند.»
آذرماه سال گذشته استرالیا نخستین کشوری شد که دسترسی افراد زیر ۱۶ سال به رسانههای اجتماعی یا سوشال میدیا را ممنوع کرد و کودکان و نوجوانان زیر ۱۶ سال این کشور به شبکههایی همچون فیسبوک، یوتیوب، اینستاگرم و تیکتاک دسترسی ندارند.
بیشتر در این باره: آغاز تحقیقات اتحادیه اروپا در مورد «اعتیاد» کودکان به فیسبوک و اینستاگرام بیشتر در این باره: استرالیا دسترسی کودکان زیر ۱۶ سال به شبکههای اجتماعی را ممنوع کرد