مقامهای آمریکایی میگویند شرکتی که نرمافزارهای استخراج اطلاعات از تلفن همراه و دیگر دستگاههای الکترونیکی را به پنتاگون، سرویس مخفی و دیگر نهادهای دولتی آمریکا فروخته بود، مالکیت روسی خود را پنهان کرده و به دولت آمریکا اطلاعات نادرست داده است.
بهگفتهٔ دادستانهای آمریکا، شرکت «اکسیژن فورنزیکس» (Oxygen Forensics) در واقع متعلق به چند شهروند روس بوده که همزمان شرکتی در مسکو را اداره میکردند و به نهادهای امنیتی روسیه، از جمله سرویس امنیت فدرال، افاسبی، خدمات نرمافزاری ارائه میدادند.
لی رایبر، مدیرعامل ۵۵ ساله اکسیژن فورنزیکس و ساکن ایالت آیداهو، به اتهام کلاهبرداری اینترنتی بازداشت و ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور) با قرار وثیقه آزاد شد.
اولگ داویدوف، شهروند ۵۲ سالهٔ روسیه و ساکن مسکو، نیز دو روز پیش از آن در فرودگاه هیترو لندن بازداشت شد و مقامهای آمریکایی گفتهاند خواهان استرداد او به ایالات متحده خواهند شد.
بر اساس شکایت کیفری که دادستانهای آمریکا روز ۲۳ سپتامبر منتشر کردند، اکسیژن فورنزیکس و بهویژه مدیرعامل آن به دولت آمریکا اعلام کرده بودند که این شرکت ثبتشده در ایالت ویرجینیا هیچ مالک یا کنترلکنندهٔ خارجی ندارد و نرمافزارهایش در ایالات متحده تولید شدهاند.
اما دادستانها میگویند این شرکت در واقع متعلق به اولگ داویدوف و چهار شهروند روس دیگر بوده است. این افراد همچنین شرکتی مستقر در مسکو را اداره میکردند که به افاسبی، یکی از مهمترین نهادهای امنیتی و اطلاعاتی روسیه، خدمات نرمافزاری ارائه میکرد.
این مجموعه در سال ۲۰۱۳ یک شرکت وابسته در حومه واشینگتن راهاندازی کرد.
پس از تهاجم گستردهٔ روسیه به اوکراین در اسفند ۱۴۰۰ و تشدید محدودیتهای آمریکا و دیگر کشورهای غربی، داویدوف و شرکایش، به ادعای دادستانها، اقداماتی برای پنهان کردن مالکیت روسی اکسیژن فورنزیکس انجام دادند.
در روسیه نیز نام این شرکت به «MKO Systems» تغییر یافت. نرمافزار اصلی آن با نام «Mobile Forensic Detective» بهطور گسترده در اختیار نهادهای مجری قانون روسیه قرار دارد.
نرمافزاری که اکسیژن فورنزیکس به نهادهای دولتی آمریکا ارائه میکرد، برای استخراج اطلاعات از تلفنهای همراه، رایانهها و دیگر دستگاههای الکترونیکی طراحی شده و قادر است برخی تدابیر امنیتی این دستگاهها را دور بزند و دادههای ذخیرهشده در آنها را استخراج کند.
«مؤسسه ملی جرمیابی رایانهای» وابسته به سرویس مخفی آمریکا نیز در سال ۲۰۲۴ قراردادی پنجساله با این شرکت امضا کرده بود. سرویس مخفی علاوه بر مأموریتهای تحقیقاتی خود، مسئول حفاظت از رئیسجمهور و معاون رئیسجمهور آمریکا و شماری دیگر از مقامهای ارشد این کشور است.
با این حال، مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که در پروندهٔ قضایی ادعا نشده است که نرمافزارهای این شرکت حاوی کد مخرب بودهاند یا برای دسترسی غیرمجاز به سامانهها یا اطلاعات مشتریان مورد استفاده قرار گرفتهاند.
رایبر و داویدوف هر دو به کلاهبرداری اینترنتی متهم شدهاند. رایبر به درخواست برای اظهارنظر درباره اتهامات پاسخ نداده و امکان دریافت واکنش داویدوف نیز فراهم نشده است.
این پرونده در شرایطی مطرح شده که هک، جاسوسی سایبری، استفاده از بدافزار و دیگر فعالیتهای مخرب رایانهای در سالهای اخیر به یکی از عرصههای مهم رقابت کشورها تبدیل شده است.
آمریکا، روسیه، چین، اسرائیل و ایران سرمایهگذاری گستردهای برای توسعهٔ تواناییهای سایبری خود انجام دادهاند و همزمان شرکتهای خصوصی نیز به ابزارهای قدرتمندی برای نفوذ یا استخراج اطلاعات از دستگاههای الکترونیکی دسترسی پیدا کردهاند.
افبیآی نیز یکم مهرماه اعلام کرد در حال بررسی ادعای یک گروه هکری است که میگوید فایلهای حساس مربوط به هزاران مأمور و متقاضی استخدام در این نهاد را سرقت کرده و به وبسایت استخدام افبیآی نیز نفوذ کرده است.