جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، تأکید کرد دولت دونالد ترامپ اجازه نخواهد داد جنگ با جمهوری اسلامی به «جنگی بیپایان» تبدیل شود و حتی حاضر نیست این رویارویی به تعهدی دوساله برای ایالات متحده بینجامد.
آقای ونس روز دوشنبه ۲۵ آبان در گفتوگو با شبکهٔ فاکس نیوز، ضمن دفاع از تصمیم ترامپ برای حمله به ایران، گفت دولت آمریکا به وعدهٔ خود برای پرهیز از ورود به جنگهای طولانیمدت پایبند خواهد ماند.
او گفت: «اجازه نخواهیم داد این جنگ به تعهدی ۱۰ یا ۱۵ ساله یا، صادقانه بگویم، حتی دوساله تبدیل شود؛ با وجود اینکه بسیاری از نومحافظهکاران و افراد دیگر میخواهند ما برای همیشه آنجا بمانیم.»
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که از نهم اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، پس از گذشت بیش از هشت ماه، همچنان بدون توافقی برای پایان قطعی با درگیریهای پراکنده ادامه دارد، از جمله حملات سپاه پاسداران به کشتیها در تنگه هرمز و حملات هوایی ارتش آمریکا به برخی مراکز نظامی در جنوب ایران.
مذاکرات برای پایان جنگ و تلاش کشورهای میانجی که اکنون مهمترینشان قطر است نیز تاکنون به نتیجه نرسیده است.
آمریکا در ماههای گذشته با محاصرهٔ دریایی بنادر ایران و افزایش فشارهای اقتصادی کوشیده است مقامات جمهوری اسلامی را به پذیرش توافق وادار کند. همزمان، با ورود سومین ناو هواپیمابر آمریکا به خاورمیانه، حضور نظامی واشینگتن در منطقه بیش از پیش تقویت شده است.
در مقابل، مقامات حکومت ایران با تأکید بر لزوم پایان حملات و رفع محاصرهٔ دریایی، میگویند توافقی را که بهگفتهٔ آنان به معنای تسلیم در برابر خواستههای آمریکا باشد، نخواهند پذیرفت.
برنامهٔ هستهای تهران و بهخصوص ذخایر اورانیوم غنیشده که سرنوشت آنها پس از بمباران تأسیسات هستهای ایران همچنان مبهم است، از مهمترین موارد اختلاف بین دو طرف برای دستیابی به توافق گزارش شده است.
ونس در مصاحبهٔ تازهٔ خود با اشاره به گزینههای پیش روی ترامپ گفت رئیسجمهور آمریکا میتواند پایان عملیات را اعلام کند یا فشارهای نظامی و دیپلماتیک بر جمهوری اسلامی ایران را افزایش دهد.
او افزود ترامپ اکنون در حال بررسی این موضوع است که برای دستیابی به راهحلی نهایی و پایان دادن به درگیریها چه اقداماتی باید انجام شود.
معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین در دفاع از حمله به ایران گفت ترامپ تشخیص داده بود که باید برنامهٔ هستهای جمهوری اسلامی را نابود کند، زیرا این برنامه تهدیدی علیه ایالات متحده بود.
بیشتر در این باره:
ترامپ: در دیدار با پوتین و شی درباره خلع سلاح هستهای، ایران و اوکراین صحبت میکنیمونس در بخش دیگری از مصاحبهٔ خود از کسانی در داخل آمریکا انتقاد کرد که به گفتهٔ او خواهان ادامهٔ نامحدود جنگ با ایران هستند.
او گفت صرفنظر از تصمیم نهایی ترامپ، افرادی خواهند بود که اقدامات بیشتری مطالبه میکنند و میخواهند جنگ بدون محدودیت زمانی ادامه پیدا کند.
معاون رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد: «کسانی که میخواهند این جنگ به جنگی بیپایان تبدیل شود، هرقدر میخواهند میتوانند به من حمله کنند؛ چون ما متعهد شدهایم چنین کاری نکنیم.»
او همچنین هرگونه اختلافنظر میان خود و ترامپ دربارهٔ نحوهٔ پایان جنگ را رد کرد و گفت برخی منتقدان که نمیخواهند مستقیماً رئیسجمهور را هدف قرار دهند، انتقادهایشان را متوجه معاون او میکنند.
ونس که پیش از ورود به سیاست در ارتش آمریکا و در عراق خدمت کرده است، از منتقدان مداخلات نظامی طولانیمدت ایالات متحده در خاورمیانه بوده و بارها دربارهٔ تکرار تجربهٔ جنگ عراق هشدار داده است.
او با وجود حمایت از حملهٔ آمریکا به ایران، پیشتر نیز در هشتم آبان تأکید کرده بود که این رویارویی نباید به جنگی بیپایان تبدیل شود.
اظهارات تازهٔ ونس در شرایطی مطرح میشود که جنگ با ایران و پیامدهای اقتصادی آن، از جمله افزایش قیمت سوخت، به یکی از موضوعات مهم سیاست داخلی آمریکا نیز تبدیل شده است.
پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره در اوایل آبان، ونس در پیامی در شبکهٔ ایکس، جنگ با ایران را عامل اصلی شکست حزب خود معرفی کرد و از جمهوریخواهان خواست دربارهٔ هزینههای سیاسی این جنگ صادقانه سخن بگویند.
دونالد ترامپ نیز پذیرفت که جنگ با ایران و افزایش قیمت سوخت در شکست جمهوریخواهان نقش داشته است، اما تأکید کرد که جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای ارزش پرداخت این هزینه را داشته است.
در همین حال، رئیسجمهور آمریکا در روزهای گذشته از یک سو احتمال ازسرگیری حملات نظامی گسترده به ایران را مطرح کرده و از سوی دیگر، به گفتهٔ منابع آگاه، به مشاوران خود گفته است که در صورت خودداری جمهوری اسلامی از اقدامات تحریکآمیز تازه، ممکن است از حملهٔ مجدد صرفنظر کند.
ترامپ همچنین روز دوشنبه، پیش از عزیمت به سفر آسیایی خود، به خبرنگاران گفت که در دیدارهای پیش رو با رهبران چین و روسیه، دربارهٔ ایران نیز گفتوگو خواهد کرد. او در عین حال افزود که آمریکا وضعیت ایران را «خیلی خوب» تحت کنترل دارد.
مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، نیز اخیراً گفته است که فشارهای اقتصادی و محاصرهٔ دریایی ایران به اندازهای مؤثر بوده که در شرایط کنونی نیازی به عملیات نظامی گستردهٔ تازه نیست.
پس از بیش از هشت ماه جنگ، اقتصاد ایران با رکود شدید، کاهش درآمدهای نفتی، تورم بالا و افت قدرت خرید مردم روبهرو است. بر اساس تازهترین آمار بانک مرکزی، نرخ تورم سالانه در مهرماه به ۷۱.۴ درصد رسیده و محاصرهٔ دریایی و محدودیتهای تجاری، دسترسی حکومت به منابع ارزی را بهشدت کاهش داده است.
جنگ همچنین با آسیب دیدن زیرساختهای تولیدی و انرژی، افزایش بیکاری و تشدید مشکلات معیشتی، فشار مضاعفی بر اقتصاد بحرانزدهٔ ایران وارد کرده است.