گزارشها حاکی است عربستان سعودی در حال برنامهریزی برای یک عملیات نظامی تازه و گستردهتر علیه حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن است؛ عملیاتی که یکی از اهداف اصلی آن بازپسگیری مناطق پیرامون تنگه راهبردی بابالمندب و تأمین مسیر کشتیرانی در دریای سرخ عنوان شده است.
خبرگزاری رویترز روز جمعه ۱۰ مهر به نقل از شش مقام منطقهای و غربی و افراد مطلع گزارش داد که ریاض دو گزینه را بررسی میکند: یک حمله متمرکز به مناطق اطراف بابالمندب یا عملیاتی وسیعتر و همزمان در چند جبهه، از جمله استانهای بیضا، مأرب، تعز و جوف.
به گفته این منابع، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی در آن بسیج شوند و حملات هوایی عربستان نیز از عملیات زمینی پشتیبانی کند.
زمان آغاز احتمالی عملیات هنوز مشخص نیست و منابع رویترز بازهای از یک هفته آینده تا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در اوایل نوامبر را مطرح کردهاند. دولتهای عربستان و یمن، حوثیها و ارتش آمریکا در واکنش به پرسش رویترز درباره این طرحها اظهار نظر نکردهاند.
بر اساس همین گزارش، آمریکا هماکنون اطلاعات و مشاوران نظامی، از جمله اطلاعات مربوط به تعیین اهداف، در اختیار عربستان قرار میدهد، اما انتظار نمیرود واشینگتن یا دیگر متحدان ریاض مستقیماً در عملیات زمینی شرکت کنند.
ترکیه و پاکستان نیز تجهیزات نظامی در اختیار عربستان گذاشتهاند و پاکستان مشاوران نظامی به منطقه اعزام کرده است. فرانسه نیز پیشتر از اعزام تجهیزات دفاعی برای حفاظت از بندر ینبع خبر داده بود.
بیشتر در این باره:
عربستان حوثیها را به حمله به ایستگاه توزیع برق مسجدالنبی در مدینه متهم کردبرنامهریزی برای عملیات تازه در حالی گزارش میشود که درگیریها در یمن طی روزهای اخیر شدت گرفته است. سخنگوی نظامی دولت بهرسمیتشناختهشده یمن روز جمعه اعلام کرد جنگندهها تنها در سه ساعت ۲۰ حمله به مواضع، نیروها، خودروها و تجهیزات نظامی حوثیها در استان تعز انجام دادهاند.
حوثیها روز جمعه اعلام کردند عربستان سعودی طی ۲۴ ساعت گذشته ۹۴ حمله هوایی و موشکی به مناطق تحت کنترل این گروه انجام داده است. به گفته حوثیها، شمار حملات عربستان از آغاز دور تازه نبردها به یکهزار و ۳۵۰ مورد رسیده است. این آمار به طور مستقل تأیید نشده است.
همزمان، منابع دو طرف به خبرگزاری فرانسه گفتند در نبردهای ۲۴ ساعت گذشته در منطقه تعز حدود ۸۰ نیروی دو طرف کشته شدهاند؛ منابع حوثی از کشته شدن دستکم ۵۵ تن از نیروهای خود و منابع دولتی از کشته شدن ۲۶ سرباز خبر دادهاند.
اهمیت تعز از آن روست که پیشروی حوثیها در این منطقه میتواند دسترسی آنها به جنوب و بندر عدن، مقر دولت یمن، را آسانتر کند.
ائتلاف به رهبری عربستان همچنین حوثیها را متهم کرده است که یک ایستگاه توزیع برق در مدینه را که برق مسجدالنبی را تأمین میکند، هدف قرار دادهاند. به گفته ائتلاف، یک ترانسفورماتور در این حمله از مدار خارج شد، اما شبکه برق مختل نشد. حوثیها این اتهام را رد کردهاند.
ائتلاف همچنین اعلام کرده یک موشک بالستیک شلیکشده به سوی خمیس مشیط را رهگیری کرده است. مقامهای محلی یمن نیز از حملات موشکی و پهپادی به مقر نیروهای ائتلاف در عدن خبر دادهاند.
در مقابل، رسانههای وابسته به حوثیها از حملات هوایی عربستان به صنعا، صعده، تعز و عمران خبر دادهاند. تشدید کنونی درگیریها جدیترین دور نبرد میان عربستان و حوثیها از زمان آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ به شمار میرود.
در همین حال، وبسایت خبری اکسیوس روز جمعه گزارش داد که مقامهای ارشد امنیت ملی دولت دونالد ترامپ در نشست اعلامنشدهای در اقامتگاه ریاستجمهوری کمپ دیوید، دربارهٔ گامهای بعدی در جنگ ایران و درگیری میان عربستان سعودی و حوثیهای یمن گفتوگو کردهاند.
بنا بر این گزارش، جِیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، ریاست این نشست را بر عهده داشت.
تشدید بحران انسانی
حوثیها ماه گذشته با پیشروی سریع در امتداد ساحل دریای سرخ، بندر مخا و چند جزیره راهبردی را تصرف کردند و نفوذ خود را تا بابالمندب گسترش دادند. بر اساس گزارش سازمان ملل، دور تازه نبردها دستکم ۸۳۸ کشته و بیش از سه هزار و ۶۰۰ زخمی بر جا گذاشته و بیش از ۱۴۵ هزار نفر را در داخل یمن آواره کرده است. بیش از سه هزار نفر نیز از راه دریا به جیبوتی گریختهاند.
همزمان بحران انسانی در یمن بهشدت رو به وخامت گذاشته است. برنامه جهانی غذا روز جمعه اعلام کرد در بخشهایی از مناطق تحت کنترل دولت، ۷۴ درصد خانوادهها غذای کافی ندارند. این نهاد سازمان ملل میگوید جنگ تازه دهها هزار نفر را آواره کرده و دسترسی به مناطق خط مقدم، از جمله تعز، دشوارتر شده است.
برنامه جهانی غذا هشدار داده است که بدون دریافت حدود ۱۰۹ میلیون دلار کمک فوری، ممکن است ظرف چند هفته منابع لازم برای کمک به ۱۵۲ هزار آواره تازه و حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفری که پیشتر تحت پوشش آن بودند، تمام شود. یمن حدود ۹۰ درصد غذای مورد نیاز خود را وارد میکند و افزایش درگیریها باعث بالا رفتن قیمت مواد غذایی اساسی شده است.
بیشتر در این باره:
عربستان از رهگیری پهپادها و موشکهای حوثیها در حملات تازه به این کشور خبر دادبا وجود آمادهسازیهای نظامی، تلاشهای دیپلماتیک نیز ادامه دارد. وزیر خارجه پاکستان روز جمعه گفت ایران پیشنهاد کرده است برای کاهش تنش با حوثیها از مسیر سیاسی گفتوگو شود. قرار است عربستان، ترکیه و پاکستان، سه عضو پیمان دفاعی مکه، هفته آینده در ریاض نشست اضطراری برگزار کنند و این پیشنهاد را بهعنوان جایگزینی برای اقدام نظامی بررسی کنند.
هانس گروندبرگ، نماینده ویژه سازمان ملل در امور یمن، نیز طی روزهای گذشته با مذاکرهکنندگان حوثی در مسقط و مقامهای دولت یمن و عربستان دیدار کرده است. او هشدار داده که پیوند خوردن جنگ یمن با درگیریهای گستردهتر منطقه، یافتن راهحل را دشوارتر کرده و خواستار جلوگیری از تشدید بیشتر جنگ شده است.
تحولات یمن همچنین نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در دریای سرخ را افزایش داده است. وزیر دفاع ایتالیا روز جمعه گفت توان فعلی مأموریت دریایی اتحادیه اروپا برای حفاظت از کشتیهای تجاری کافی نیست. مأموریت «آسپیدس» در حال حاضر شش ناو در اختیار دارد، در حالی که مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیشتر گفته بود برای انجام مؤثر مأموریت به بیش از ۱۰ شناور جنگی نیاز است.
بابالمندب، در ورودی جنوبی دریای سرخ، یکی از مهمترین گذرگاههای تجارت جهانی است و با کاهش شدید رفتوآمد در تنگه هرمز در جریان جنگ ایران، اهمیت آن برای انتقال کالا و انرژی بیش از پیش افزایش یافته است.