لینک‌های قابلیت دسترسی

جمعه ۱۹ آذر ۱۳۹۵ تهران ۱۴:۰۲ - ۹ دسامبر ۲۰۱۶
پیش از آغاز رزمایش موشکی ۱۰ روزه ایران که هنوز پایان آن رسما اعلام نشده، ویلیام هیگ، وزیر خارجه بریتانیا، جمهوری اسلامی را به آزمایش موشک‌های بالستیک قادر به حمل کلاهک اتمی و نقض قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت متهم ساخت. اینک پاره‌ای از منابع نظامی و امنیتی از ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه، به عنوان منبع افشای آزمایش‌های پنهانی موشکی ایران یاد می‌کنند.

بعد از پرتاب یکی از نمونه‌های موشک شهاب ۳، موسوم به قدیر، طی دومین روز رزمایش موسوم به پیامبر ۶، چند منبع خبری اعلام داشتند که جمهوری اسلامی تاکنون سه موشک قادر به حمل بمب اتمی را مورد آزمایش قرار داده است.

موشک قدیر که در دومین روز رزمایش جاری موشکی ایران و همزمان با ۱۳ پرتاب موشکی دیگر مورد آزمایش قرار گرفت، دارای ظرفیت بالقوه حمل کلاهک اتمی و برد تا ۲۰۰۰ کیلومتر است. رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در پاسخ به اظهارات وزیر خارجه بریتانیا، منکر ظرفیت حمل بمب اتمی توسط موشک‌های بالستیک مورد آزمایش شد.

از لحاظ فنی تنها شرط لازم برای تجهیز موشک «قدیر» (و همچنین موشک «سجیل» که پیشتر در ایران مورد آزمایش قرار گرفته) به کلاهک اتمی، تکمیل طراحی و ساخت بمب با قطر کم به منظور نصب در دماغه آنهاست.

منابع غیررسمی خبری نزدیک به اسرائیل طی اقدامی بی‌سابقه، اینک مدعی شده‌اند که جمهوری اسلامی طراحی بمب اتمی را تکمیل و مدل آزمایشی آن را تولید کرده است.

در این رابطه یکی از سایت‌های تخصصی مطالعات و گزارش‌های امنیتی-نظامی، با انتشار یک پیش‌آگهی در روز ۵ ژوئیه، اعلام داشته است که روز جمعه گزارش مفصل‌تری پیرامون آن چه «تولید آزمایشی بمب اتمی ایران» خوانده شده، منتشر خواهد کرد.

واکنش ایران

در واکنش به افزایش اخیر نگرانی‌های جامعه جهانی پیرامون برنامه‌های اتمی ایران، محمود احمدی‌نژاد در مراسم بازدید از سد کارون ۴، و دو روز پیش از اعلام خبر دیدار یوکیا آمانو، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با علی‌اکبر صالحی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام داشت: «ساخت بمب اتمی کار دولت‌های عقب‌افتاده است».

در گذشته علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی نیز با توسل به یک پاسخ «شرعی» تلاش کرده است تا پیگیری بمب اتمی توسط ایران را مردود قلمداد کند.

ایران متهم است که از زمان آغاز جنبش آزادی‌خواهی موسوم به «بهار عربی» در کشور‌های مسلمان‌نشین منطقه، سرعت توسعه برنامه‌های اتمی و موشکی خود را افزایش داده است. ایران هم اکنون اورانیوم کافی برای تولید بیش از ۴ بمب اتمی را در اختیار دارد.

طی روزهای اخیر ابراز نگرانی جامعه جهانی در قبال فعالیت‌های موشکی و اتمی ایران ابعاد تازه‌ای یافته است. روسیه (و چین) به شدت با استفاده از ظرفیت‌های نظامی برای مقابله با ایران مخالفت ورزیده و از آغاز دور تازه گفت‌وگو‌های اتمی با تهران استقبال می‌کنند.

در این رابطه روز گذشته آمانو هنگام تائید خبر دیدار آینده خود با صالحی، با ابراز نگرانی نسبت به افزایش اورانیوم غنی‌سازی شده توسط ایران، ضمن تعیین چارچوب کلی گفت‌وگو‌های آتی با نمایندگان جمهوری اسلامی، موج تازه انتقادهای جامعه جهانی در رابطه با آزمایش‌های موشکی و برنامه‌های اتمی ایران را تشدید کرد.

جزئیات پرتاب‌های موشکی

اگرچه وزیر خارجه بریتانیا هنگام متهم ساختن جمهوری اسلامی به آزمایش موشک‌های قادر به حمل کلاهک اتمی ایران از پرداختن به جزئیات آن خودداری کرد، اینک جزئیات تازه‌ای در مورد زمان محتمل انجام آزمایش‌ها و نوع موشک‌های آزمایش شده انتشار یافته است.

گزارش‌های تازه مدعی است که آزمایش‌های موشکی مورد نظر در فاصله اکتبر سال ۲۰۱۰ و فوریه سال ۲۰۱۱ انجام شده‌اند. ایران جز پرتاب‌های موشکی که در جریان مانور‌های نظامی صورت می‌گیرد، از اعلام خبر سایر آزمایش‌های موشکی خود خودداری می‌ورزد.

بر اساس این گزارش‌ها ایران تاکنون دو نوع موشک قدیر و سجیل را که دارای موتور سوخت جامد و قادر به حمل بمب اتمی هستند مورد آزمایش قرار داده است. گفته می‌شود که از سه آزمایش موشکی انجام شده تنها یک مورد ناموفق مانده و دو آزمایش موشک‌های سجیل و قدیر موفق بوده‌اند.

منابع روسیه

گزارش‌های تازه منبع افشاگری روز ۲۹ ژوئن ویلیام هیگ پیرامون آزمایش‌های پنهانی موشکی ایران را روسیه معرفی می‌کنند. بر اساس این گزارشها، ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه، اطلاعات به دست آمده را با شرط محرمانه نگاه داشتن آنها، مستقیما در اختیار باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، قرار داده است.

روسیه در عین حال که قویا مخالف حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران است، با برنامه توسعه موشک‌های بالستیک و پیگیری هدف‌های نظامی برنامه توسعه اتمی ایران نیز مخالفت می‌ورزد.

از نگاه روسیه، تبدیل شدن ایران به قدرت نظامی اتمی می‌تواند به تغییر موازنه قدرت در منطقه انجامیده و بر منافع ملی، من‌جمله بر مصالح امنیت ملی، آن کشور تاثیر بگذارد. از این لحاظ تلاش‌های بازدارنده روسیه در این زمینه تا حدود زیادی قابل توجیه به نظر می‌رسد.

در این میان با توجه به جریان مستمر مبادلات اطلاعات امنیتی بین واشینگتن و لندن، دست یافتن بریتانیا به اطلاعات مربوط به پرتاب‌های محرمانه موشکی ایران از سوی منابع آمریکایی امری است کاملا محتمل.

ظاهرا انتخاب زمان افشا‌گری وزیر خارجه بریتانیا با آغاز مانور موشکی جاری ایران، با این هدف صورت گرفته که انعکاس روانی نگرانی‌های جامعه جهانی در قبال برنامه‌های موشکی و اتمی جمهوری اسلامی را افزایش دهد. بی‌تردید انتشار گزارش مربوط به ادعای طراحی بمب اتمی ایران توسط منابع اسرائیلی نیز متوجه پیگیری همین هدف، در مسیری موازی است.
XS
SM
MD
LG