آژانس بين المللى انرژى اتمى در جديدترين گزارش خود در باره فعاليت هاى هسته اى ايران گفت: اعلام وجود دومين تاسيسات غنى سازى اورانيوم از سوى تهران پرسش هاى تازه اى در خصوص احتمال وجود مراكز هسته اى مخفى ديگرى را در اين كشور مطرح كرده است.
جمهورى اسلامى ايران در ماه سپتامبر به آزانس بين المللى انرژى اتمى خبر داد كه در حال ساخت تاسيسات غنى سازى اورانيوم در فردو، ۲۰ كيلومترى شمال شهر قم است. اين مركز اتمى كه از هفت سال پيش در ساخت است، در سال ۲۰۱۱ فعاليت خود را آغاز خواهد كرد.
بر اساس گزارش روز دوشنبه آژانس بين المللى انرژى اتمى كه بخش هایی از آن از سوى خبرگزارى هاى بين المللى منتشر شده، گفته شده است: «ایران سه هفته پیش برای نخستین بار به بازرسان آژانس اجازه داد تا دسترسی کاملی به تاسیسات اتمی قم داشته باشند ولی باید پاسخ های کامل و قابل اعتمادی به پرسش های مطرح ارائه کند تا بتوان اهداف صلح آمیز این مرکز اتمی را راستی آزمایی کرد.»
بر اساس این گزارش، آژانس (به ایران) اعلام کرده است که نحوه اطلاع رسانی این کشور در باره تاسیسات جدید، از اعتماد به اینکه تهران تاسیسات دیگر اتمی در حال احداث ندارد کاسته و در مقابل، پرسش های بیشتری در خصوص وجود مراکز هسته ای دیگر در دست ساخت مطرح می کند.
اين گزارش مى افزايد: ايران به آژانس گفته كه كار ساخت مركز اتمى قم را در سال ۲۰۰۷ آغاز كرده است در حالى كه شواهد آژانس نشان مى دهد ساخت اين تاسيسات در سال ۲۰۰۲ آغاز شده و در سال ۲۰۰۴ كار در آن متوقف شده است ولى در سال ۲۰۰۶ ساخت و ساز در آن بار ديگر از سر گرفته شده است.
آژانس بین المللی انرژی اتمی در گزارش خود از ایران انتقاد کرده که چرا در زمان تصمیم گیری و یا آغاز به ساخت مرکز اتمی قم، موضوع را اطلاع نداده است و می گوید که این اقدام در «تناقض» با تعهدات این کشور در قبال آژانس است.
به گفته این گزارش، «تاخير ايران در ارائه چنين اطلاعاتى به آژانس، كمكى به اعتماد سازى نخواهد كرد.»
يك مقام ارشد آژانس گفته است: بازرسان اين نهاد وابسته به سازمان مللل در تلاش براى كسب اطلاعات بيشتر در خصوص اهداف راه اندازى مركز اتمى فردو هستند، كه براى تهيه سوخت اتمى نيروگاه بوشهر كوچك است.
در این گزارش تاکید شده است که پرسش های زیادی وجود دارد که ایران باید در باره آنها پاسخ دهد و از جمله روزشمار و اهداف این مرکز اتمی را روشن کند.
گزارش روز دوشنبه آژانس در حالی منتشر می شود که محمد البرادعی، مدیر کل آن، ده روز پیش در گفت و گو با روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» گفته بود که «بازرسان آژانس در بازرسى اخير خود از مركز جديد غنى سازى اورانيوم در قم، هيچ علائم نگران كننده اى بدست نياورده اند.»
آقای برادعى در توصيف تاسيسات قم گفته بود: «آنجا در واقع حفره اى در درون كوه است.»
بر اساس گزارش آژانس، تاسيسات غنى سازى اورانيوم ايران در نطنز در ماه هاى گذشته با ركود همراه بوده و تعداد سانتريفوژهاى در حال كار در اين مركز، به ميزان اندكى كاهش نشان مى دهد.
آژانس مى گويد: بازرسان در بررسى هاى خود به اين نتيجه رسيدند كه ايران از ماه اوت تا كنون ۶۵۰ دستگاه فعال غنى سازى اورانيوم خود را در نطنز كاهش داده و آن را به ۳۹۳۶ سانتريفوژ رسانده است؛ اين در حالى است كه تعداد كل دستگاه هاى نصب شده با اندكى افزايش به هشت هزار و ۶۹۲ دستگاه رسيده است.
ديپلمات هاى غربى گفته اند كه علت اين كاهش به دليل بروز مشكلات فنى بوده است.
کشورهای غربی نگران هستند که ایران در پوشش فعالیت های هسته ای خود به دنبال ساخت سلاح اتمی باشد و از تهران خواسته اند تا فعالیت های مربوط به غنی سازی اورانیوم را به حال تعلیق در آورد.
ایران هر گونه تلاش برای ساخت بمب هسته ای را رد کرده و بارها گفته است که متوقف کردن غنی سازی اورانیوم «خط قرمز» آن است و به فشارهای بین المللی تن نخواهد داد.