سخنگوى وزارت امور خارجه ايران روز دوشنبه خبر داد كه ايران با تركيه و برزيل بر سر مبادله سوخت اتمى به توافق رسيده است و تركيه مكان مبادله اورانيوم كم غنى شده ايران با سوخت ۲۰ درصدى كشورهاى غربى است.
رامين مهمانپرست در گفت و گو با شبكه خبر تلويزيون دولتى ايران گفت: بر اساس توافق ميان روساى جمهور دو كشور ایران و برزیل و همچنین نخست وزیر ترکیه، ايران ۱۲۰۰ كيلوگرم سوخت ۳.۵ درصدى خود را به تركيه ارسال كرده و در مقابل ۱۲۰ كيلوگرم سوخت ۲۰ درصدى دريافت مى كند.
اين توافق پس از مذاكرات ميان لولا داسيلوا، رييس جمهور برزيل با محمود احمدى نژاد، همتاى ايرانى وى به دست آمد و به رغم اعلام قبلى رجب طيب اردوغان مبنى بر عدم سفر به تهران، نخست وزير تركيه شب گذشته به طور غير منتظره به ايران رفت تا در جریان توافق ها قرار گیرد.
به نظر مى رسد كه سفر آقای اردوغان پس از آن صورت گرفت كه ايران حاضر شد از موضع سابق خود مبنى بر مبادله سوخت اتمى در خاك خود عقب نشينى كند و پيشنهادهاى برزيل و تركيه براى ارسال سوخت كم غنى شده اش به خارج را بپذيرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ايران مى گويد: در صورتى كه گروه وين كه شامل سه كشور آمريكا، فرانسه و روسيه به علاوه مسئولان آژانس بينالمللى اتمى است، آمادگى داشته و موافقت خود را اعلام كند تا تبادل سوخت صورت گيرد، موافقتنامهاى بين آنها به امضا مىرسد كه جزئيات در آن موافقتنامه قيد مىشود.
آقاى مهمان پرست گفته است: ما رويكرد تعامل هسته اى را به جاى تقابل هسته اى در دستور كار داريم و با اين موافقتنامه، ظرف يك هفته آمادگى خود را به آژانس بينالمللى انرژى اتمى براى انجام مبادله سوخت هستهاى اعلام مىكنيم.
وى افزود: ما آمادگى داريم ظرف يك ماه بعد از امضاى موافقتنامه با گروه وين، ميزان سوخت ۳.۵ درصد را به تركيه بفرستيم و اين سوخت در تركيه تحت نظارت آژانس بينالمللى انرژى اتمى و ايران نگهدارى مى شود و كشورهاى گروه وين در مدتى كه توافق خواهد شد، سوخت ۲۰ درصد مورد نياز را در اختيار ايران خواهند گذاشت.
آژانس بين المللى انرژى اتمى در اكتبر سال گذشته به ايران طرحى را پيشنهاد كرد كه بر اساس آن تهران ۷۵ درصد از اورانيوم با غناى ۳.۵ درصد خود را به روسيه ارسال می كند و اين سوخت پس از فرآورى به فرانسه ارسال خواهد شد تا پس از تبديل به ميله هاى سوخت براى مصرف در راكتور تحقيقاتى تهران، به ايران فرستاده شود.
كشورهاى آمريكا، فرانسه و روسيه از اين طرح استقبال كردند ولى مقام هاى تهران بارها پاسخ به اين پیشنهاد را به تاخير انداختند و در نهايت اعلام كردند كه مبادله سوخت تنها بايد در خاك ايران انجام شود.
اين موضع تهران با واكنش آمريكا روبهرو شد و واشينگتن تغيير در اين طرح را رد كرد.
با ايجاد بن بست در مذاكرات، كشورهاى غربى اعلام كردند كه براى تشديد تحريم ها عليه جمهورى اسلامى ايران گام هاى بعدى را بر خواهند داشت.
به دنبال توافق میان ایران، برزیل و ترکیه، رجب طیب اردوغان اعلام کرد که دیگر نیازی به اعمال تحریم های بیشتر علیه جمهوری اسلامی ایران نیست.
وی افزود: باید به این توافقنامه با دید مثبت نگریست و از آنجایی که ما (ترکیه و برزیل) تضمین کرده ایم که این سوخت در خاک ترکیه باقی بماند دیگر نیازی به تحریم های بیشتر نیست.
ایران در ماه های اخیر تلاش کرده بود تا احتمال تصویب دور چهارم تحریم ها علیه خود را به حداقل برساند ولی به نظر می رسد که این تلاش ها به نتیجه ای نرسیده است و به همین منظور این کشور حاضر شد تا از موضع سابق خود عقب نشینی کند.
روز جمعه گذشته، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، گفته بود: فکر نمی کنم ايران پيش از تحريم های جديد پاسخ جدی بدهد و شايد بعد از تحريم های شورای امنيت، پاسخی در کار باشد.