جمعه ۷ آذر ۱۳۹۳ تهران ۰۲:۱۵ - ۲۸ نوامبر ۲۰۱۴

اقتصاد / اقتصاد ایران

وقتی چين «فرش کاشان» صادر می کند

جشنواره فرش های دستباف در ایران.
جشنواره فرش های دستباف در ایران.
فرش ايران بازارهای صادراتی خود را از دست می دهد و حتی در بازار ملی خود با رقابت خارجی ها روبرو است. در گفت و گوی اقتصادی امروز راديو فردا به همين موضوع می پردازيم.

راديو فردا: به گزارش منابع موثق تهران از جمله «مرکز ملی فرش»، صادرات فرش ايران در سه ماهه اول سال جاری خورشيدی به شدت کاهش يافته و دستيابی به هدف هايی که در زمينه فروش اين کالا به خارج در ۱۳۹۰ تعيين شده بود، بسيار دشوار شده. اصولا ايران در حال حاضر در بازار جهانی فرش چه جايگاهی دارد؟

فريدون خاوند:
رکود صنعت فرش ايران سال ها است ادامه دارد و اين کالا که در جهان با نام ايران شناخته شده بود، زير تهاجم ديگر صادر کنندگان فرش، بخش بزرگی از بازار های سنتی خودش را از دست داده.

در سال ۱۳۷۴، شانزده سال پيش، ارزش صادرات فرش ايران به بالای يک ميليارد دلار می رسيد و اين کشور حدود ۵۵ در صد بازار جهانی فرش را در اختيار داشت. از آن موقع به بعد صدور فرش ايران به خارج دچار فراز و نشيب شد، ولی در مجموع گرايش کلی رو به افول بود تا اين که در سال گذشته خورشيدی، بر پايه آمار رسمی، به ۵۵۶ ميليون دلار رسيد، نصف آن چيزی که  شانزده سال پيش صادر می شد. 

با يک جستجوی سريع در شبکه جهانی اينترنت با شگفتی هر چه تمام تر خواهيم ديد که چين در توليد و صدور «فرش کاشان» تخصص يافته و گويا از صدور اين کالا به ايران و حتی شهر کاشان ابايی ندارد.

سهم ايران در بازار جهانی فرش هم از ۵۵ درصد در دهه ۱۳۷۰ به حدود ۳۵ درصد سقوط کرده است. از اول سال جاری خورشيدی، ۱۳۹۰، رکود صادرات فرش ايران شدت گرفته و گويا در سه ماهه اول سال از ۹۰ ميليون دلار بيشتر نبوده که تازه اين رقم با احتساب ساير کف پوش ها به دست آمده.

اگر اين رکود ادامه پيدا کند، کل صادرات فرش ايران در سال جاری، احتمالا به ۴۰۰ ميليون دلار هم نخواهد رسيد، حال آنکه مسئولان بازرگانی جمهوری اسلامی ايران اميدوارند در سال ۱۳۹۰ صادرات فرش را به ۶۰۰ ميليون دلار برسانند.  

چه عواملی، طی سال های گذشته، صنعت فرش ايران را از نفس انداخته و چرا رکود صادرات فرش ايران، در سال ۱۳۹۰، شديدتر شده؟

افول جايگاه ايران در بازار جهانی فرش طی شانزده سال گذشته دلايل زيادی دارد، از جمله  وجود تورم و تاثير آن بر قيمت مواد اوليه و دستمزدها، سنتی ماندن ساختارهای توليدی، کاهش کيفيت توليدی، عدم استفاده از تکنيک های تازه بازرگانی و تبليغاتی و تهاجم کشورهايی که به تدريج در عرصه توليد و صدور فرش به رقيبان نيرومندی برای ايران تبديل شدند، از چين و ترکيه گرفته تا هند و پاکستان و نپال.

و اما دليل افت باز هم بيشتر صادرات در چند ماه گذشته به احتمال زياد از  دست رفتن بازار آمريکا است زير فشار تحريم های تازه.

می دانيم که در دوران رياست جمهوری محمد خاتمی، آمريکا اجازه داد فرش ايران، در کنار پسته و خاويار، به بازار آمريکا راه پيدا کند. اين تصميم باعث شد که آمريکا به مهم ترين بازار فرش ايران بدل شود و حدود سی و پنج درصد فرش صادراتی ايران را جذب کند.

از مهر ماه سال گذشته به اين طرف، ورود فرش ايران به بازار آمريکا دوباره ممنوع شده و اين، به گفته دست اندرکاران، يکی از مهم ترين عوامل شدت گرفتن رکود در صادرات فرش ايران است.

به رغم کاهش صادرات فرش، ارزش صادرات غير نفتی ايران طی سال های اخير افزايش يافته. آيا اين به آن معنا نيست که اصولا توليد و صدور قالی ديگر قديمی شده و ايران توانايی های خودش را در راه توليد و صدور ديگر کالاها به کار می گيرد؟

اوج گيری صادرات غير نفتی ايران، که دولت جمهوری اسلامی آن را يکی از افتخارات خود به شمار می آورد، بيشتر يک شعار تبليغاتی است و با واقعيت نمی خواند.

گمرک جمهوری اسلامی، ميعانات گازی و فرآورده های پتروشيمی را در زمره صادرات غير نفتی جا می زند. اگر اين دو رديف کالا را از صادرات غير نفتی ايران برداريم، حجم واقعی صادرات غير نفتی ايران در بهترين حالت حدود بيست ميليارد دلار در سال است که برای کشوری مانند ايران يک تراژدی واقعی است.

ولی حتی اگر صادرات غير نفتی ايران به پنج برابر رقم فعلی هم برسد، دليلی ندارد کالايی مثل فرش، که طی قرن ها با فکر و دست مردمان اين کشور پرورده شده، کنار گذاشته شود.

از مهر ماه سال گذشته به اين طرف، ورود فرش ايران به بازار آمريکا دوباره ممنوع شده و اين، به گفته دست اندرکاران، يکی از مهم ترين عوامل شدت گرفتن رکود در صادرات فرش ايران است.

کشوری مانند فرانسه، با صنعت و کشاورزی نيرومندش، هنوز کالاهای سنتی خود را مثل مردمک چشم حفظ می کند و از آنها پول می سازد. چينی ها و ترکيه ای ها هم، به رغم پبشرفت های شان در عرصه صادرات، برای پيشبرد توليد و صدور فرش به شدت تلاش می کنند.

ايران هم می تواند يک کشور صنعتی شود، ولی فرش را همچنان به عنوان نماد صنايع قديمی خود سربلند نگهدارد و از صدور آن به بازارهای جهانی به عنوان اهرمی نيرومند برای بهبود زندگی ميليون ها ايرانی استفاده کند که برای گذران زندگی خود به بقا  و ارتقای فرش ايران نياز دارند.   

چرا فرش ايران، به رغم قدمت و معروفيتش، نمی تواند در مقابل فرش های صادراتی کشورهای رقيب مقاومت کند؟

علاوه بر عواملی که از آنها نام برده شد، استفاده  غير قانونی کشورهای رقيب از نقش ها و طرح های فرش ايرانی به آنها امکان می دهد با فرش ايرانی رقابت کنند.

متاسفانه چون ايران عضو سازمان جهانی تجارت نيست و از لحاظ سياسی هم منزوی است، نمی تواند از طرح ها و نقش های خود در چهارچوب قوانين مربوط به حقوق مالکيت صنعتی دفاع کند.

و اما استاد اين تقلب بزرگ، بدون ترديد جمهوری خلق چين است. با يک جستجوی سريع در شبکه جهانی اينترنت با شگفتی هر چه تمام تر خواهيم ديد که چين در توليد و صدور «فرش کاشان» تخصص يافته و گويا از صدور اين کالا به ايران و حتی شهر کاشان ابايی ندارد.
زمان این نظرخواهی به پایان رسیده است
ترتیب:
نظرات
     
توسط: محمود از: ایران
۱۲ ۰۶ ۱۳۹۰ ۰۰:۳۱
من نمیدونم چرا همه روی چین حساس شده اند وبه کره توجه ندارند . کره ایهادردهه 50 ما . از
یک سو ایران رابعنوان مدل برنامه ریزی وتوسعه انتخاب کرده بودند درسازمان برنامه
آموزش برنامه ریزی میدند، ازسوی دیگر بامزد کم درست مثل افغانها درایران
کارگری میکردند. امروز یک سری به امین حضور(بازار لوازم خانگی) بزنید می بینید
فاصله ما با آنهاسال نیست قران است .

توسط: یک ایرانی
۱۰ ۰۶ ۱۳۹۰ ۲۱:۵۸
دزدی طرح ها و نقشه های فرش ایرانی توسط چین قابل پیگرد قضایی در محاکم بین المللی است و مشمول قوانین حقوق تولید کنندگان به شمار می رود. درست مانند دزدی مقاله یا سناریوی فیلم. اگر مقامات ایرانی در این خصوص از چین شکایت کنند می توانند از آنها غرامت هم بگیرند.

توسط: مهرداد از: ساری
۱۰ ۰۶ ۱۳۹۰ ۱۸:۴۱
قربان طبقه متوسط در ایران زیاد شده و آنها هستند که فرش ایران را میخرند.

توسط: خشایار
۱۰ ۰۶ ۱۳۹۰ ۱۸:۱۴
زیره بکرمان بردن ؟ !

توسط: nader از: tokyo.japan
۱۰ ۰۶ ۱۳۹۰ ۱۳:۴۳
به نظر من فرش ایران یک متولی درست حسابی ندارد و هر کسی ساز خودش را می زند و تمام کسانی که در راس قرار می گیرنداول سعی در به جیب زدن سود هستن تا به فکر فرهنگ و تمدن ایرانی و برایشان مهم نیست که عاقبت این صنعت چه خواهد شد (من فعلا بفروشم تا بعدآ)و از همه مهم تر اینکه همه فرش فروش هستند نه فرش دوست؟ , و عاقبتی بهتر از این نمیشه برایش آرزو کرد.

توسط: nader از: tokyo.japan
۱۰ ۰۶ ۱۳۹۰ ۱۳:۴۳
به نظر من فرش ایران یک متولی درست حسابی ندارد و هر کسی ساز خودش را می زند و تمام کسانی که در راس قرار می گیرنداول سعی در به جیب زدن سود هستن تا به فکر فرهنگ و تمدن ایرانی و برایشان مهم نیست که عاقبت این صنعت چه خواهد شد (من فعلا بفروشم تا بعدآ)و از همه مهم تر اینکه همه فرش فروش هستند نه فرش دوست؟ , و عاقبتی بهتر از این نمیشه برایش آرزو کرد.

توسط: ایرانی در بند از: اراک
۱۰ ۰۶ ۱۳۹۰ ۱۲:۴۲
آه،طنز تلخی است. نمی دانم بخندم یا گریه کنم. اینها همه به برکت انقلاب اسلامی است.آخوند و روحانی سابقا بیشترشان انگلیسی بودند،اکنون آخوندمان هم چینی است! چه برسد به فرش و صنایع دستی کشور- وقتی خامنه ای به راحتی هر چه تمام تر تاریخ ایران باستان را نفی و کم اهمیت می خواند،چنین وقایع تلخی طبیعی است.از آن طرف هم سپاه که به صادرات فکر نمیکند او فقط به فکر وارات از چین و پولسازی برای خود است.

توسط: مرجان
۱۰ ۰۶ ۱۳۹۰ ۱۲:۲۴
واقعا مایه تاسفه. دیگه چین همه چیز ایران گرفته. سنگ قبر ، قران ، سجّاده نماز همه شده ماده این چین. خنده داریش اینه که چین کشور کمونیست اصلا خدا نمیشناسن. آقای خامنه‌ای میدون توی چین خوردن سگو و گربه و سوسک رواج داره؟؟؟؟

به ما بپیوندید