معاون رئیسجمهور ایالات متحده در آستانهٔ مذاکراتی که قرار است جمعه ۱۷ بهمن میان نمایندگان تهران و واشینگتن برگزار شود، گفت تصمیمگیرندهٔ اصلی در ایران علی خامنهای است و نبود امکان گفتوگوی مستقیم با او، دیپلماسی با جمهوری اسلامی را «عجیب و بسیار دشوار» کرده است.
جیدی ونس در گفتوگو با مگان کلی، مجری سابق فاکسنیوز، تصریح کرد که «تصمیمگیرندهٔ اصلی در ایران رهبر جمهوری اسلامی است» و رئیسجمهور «عملاً اهمیت چندانی ندارد».
او افزود وزیر خارجهٔ ایران کسی است که به نظر میرسد با رهبر جمهوری اسلامی در تماس است و آمریکا «عملاً» از طریق او پیامهای خود را منتقل میکند.
معاون دونالد ترامپ با مقایسهٔ این وضعیت با امکان تماس مستقیم رئیسجمهور آمریکا با رهبران روسیه و چین گفت: «وقتی حتی نمیتوان با کسی که واقعاً کشور را اداره میکند صحبت کرد، مذاکره با چنین کشوری عجیب و دشوار است.»
او تأکید کرد که تمرکز دولت ترامپ جلوگیری از دسترسی ایران به سلاح هستهای است، زیرا به گفتهٔ او، رئیسجمهور آمریکا نمیخواهد «رقابت تسلیحات هستهای در منطقه» شکل بگیرد.
ونس در عین حال گفت دونالد ترامپ قصد ندارد تجربهای مشابه جنگ عراق در قبال ایران تکرار شود و با وجود آنکه «همهٔ گزینهها» در اختیار اوست، ابتدا تلاش میکند از مسیر مذاکره و راههای غیرنظامی پیش برود.
او افزود در صورت شکست مذاکرات، احتمال توسل به گزینهٔ نظامی نیز وجود دارد، هرچند دربارهٔ تصمیم نهایی رئیسجمهور اظهارنظر نکرد.
ترامپ: خامنهای باید خیلی نگران باشد
تقریباً همزمان، دونالد ترامپ نیز در گفتوگو با شبکهٔ انبیسی نیوز گفت رهبر جمهوری اسلامی «باید خیلی نگران باشد» و افزود: «قطعاً باید نگران باشد. همانطور که میدانید، آنها در حال مذاکره با ما هستند.»
آقای ترامپ همچنین گفت حکومت ایران پس از بمباران تأسیسات کلیدی هستهای در جریان جنگ ۱۲ روزه، به دنبال ایجاد یک سایت هستهای جدید در نقطهای دیگر از کشور بوده است.
او گفت پس از اطلاع واشینگتن از این موضوع، به تهران هشدار داده که در صورت انجام چنین اقدامی «کارهای خیلی بدی» انجام خواهد داد.
این اظهارات در حالی است که دو طرف قرار است روز جمعه ۱۷ بهمن دور جدید از مذاکرات را برگزار کنند.
عباس عراقچی پس از انتشار خبرهایی مبنی بر لغو دیدار برنامهریزیشده، شامگاه چهارشنبه اعلام کرد که مذاکرات ایران و آمریکا ساعت ۱۰ صبح روز جمعه ۱۷ بهمن در مسقط، پایتخت عمان، برگزار خواهد شد. یک مقام آمریکایی نیز برگزاری این گفتوگوها در عمان را تأیید کرد.
پیش از این، گزارشهایی دربارهٔ اختلاف بر سر محل مذاکرات منتشر شده بود. ابتدا استانبول به عنوان محل برگزاری اعلام شد، اما برخی رسانهها از درخواست ایران برای انتقال گفتوگوها به عمان خبر دادند. وبسایت آکسیوس حتی از احتمال لغو مذاکرات خبر داده بود، اما پس از اعلام رسمی وزیر امور خارجهٔ ایران، خبرنگار این رسانه گزارش داد که دستکم ۹ کشور منطقه از دولت ترامپ خواستهاند مذاکرات روز جمعه لغو نشود و واشینگتن نیز با ادامهٔ آن موافقت کرده است.
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، گفته است برای آنکه مذاکرات به نتیجهای «معنادار» برسد، علاوه بر برنامهٔ هستهای ایران باید موضوعاتی چون برنامهٔ موشکهای بالستیک، حمایت تهران از گروههای مسلح منطقه و نحوهٔ برخورد حکومت با معترضان نیز در دستور کار قرار گیرد.
در ایران نیز مسعود پزشکیان پیشتر در شبکهٔ ایکس اعلام کرده بود که به وزیر امور خارجه دستور داده امکان «مذاکرهٔ عادلانه» با آمریکا را بررسی کند.
گفتوگوهای جمعه در مسقط در حالی قرار است انجام شود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همزمان با بررسی احتمال حمله به تهران، تجهیزات عمدهٔ نظامی را به خلیج فارس اعزام کرده است.
تهران تلاش میکند دامنهٔ مذاکرات را به برنامهٔ هستهای خود محدود کند، اما ایالات متحده به دنبال توافقی است که علاوه بر آن، برنامهٔ موشکهای بالستیک ایران را نیز محدود کند و به حمایت تهران از گروههای مسلح در خاورمیانه پایان دهد.
