روزنامهٔ نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شد که اسرائیل و آمریکا، در جریان برنامهریزی برای حمله به ایران، محمود احمدینژاد، رئیسجمهور اسبق ایران، را یکی از گزینههای احتمالی برای ادارهٔ ایران پس از حملهٔ نظامی در نظر گرفته بودند، اما این طرح به نتیجه نرسید.
این روزنامه در گزارشی اختصاصی که روز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت منتشر شد، میگوید در «تحقیقات خود» به این نتیجه رسیده که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به محل سکونت محمود احمدینژاد در اوایل جنگ اخیر نیز برای «آزادی او از حصر خانگی و بخشی از طرح تغییر رژیم» بوده است.
بر اساس این گزارش، مقامهای اسرائیلی و آمریکایی در مقطعی به این جمعبندی رسیده بودند که محمود احمدینژاد میتواند پس از حملهٔ نظامی مشترک دو کشور به ایران، نقشی در ادارهٔ کشور ایفا کند.
این ادعا در حالی مطرح شده که احمدینژاد در دوران ریاستجمهوری خود بهدلیل انکار هولوکاست و اظهاراتش دربارهٔ «محو اسرائیل»، یکی از چهرههایی بود که اسرائیل او را تهدیدی جدی برای خود میدانست و مواضعش بارها در ارتباط با برنامهٔ هستهای جمهوری اسلامی مورد استناد مقامهای اسرائیلی قرار گرفته بود.
نیویورک تایمز نوشت که طرح مورد بحث برنامهای چندمرحلهای و «جسورانه» بوده که اسرائیل آن را ارائه کرده بود، هرچند برخی مقامهای آمریکایی دربارهٔ امکان اجرای آن تردید داشتند.
به ادعای این روزنامه، حتی با خود محمود احمدینژاد نیز دربارهٔ این طرح «مشورت» شده بود، اما روند اجرای آن «بهسرعت منحرف شد».
این گزارش به نقل از افرادی که «منابع آمریکایی» و یکی از نزدیکان احمدینژاد معرفی شدهاند، مدعی است حملهٔ هوایی اسرائیل به خانهٔ او در نارمک تهران در نخستین روز جنگ، با هدف آزاد کردن او از حبس خانگی انجام شد؛ حملهای که به مجروح شدن او انجامید.
نیویورک تایمز همچنین نوشته است که احمدینژاد پس از این «تجربهٔ نزدیک به مرگ»، از ایدهٔ تغییر حکومت دلسرد شد و از آن زمان در انظار عمومی دیده نشده و محل و وضعیت کنونی او مشخص نیست.
در روزهای نخست جنگ مشترک اسرائیل و آمریکا با ایران، بنیامین نتانیاهو نیز بارها به ضرورت تغییر حکومت در تهران اشاره کرده بود.
به نوشتهٔ نیویورک تایمز، مقامهای آمریکایی در آن دوره دربارهٔ برنامههای اسرائیل برای یافتن فردی «عملگرا» جهت در دست گرفتن کنترل کشور گفتوگو کرده بودند. این منابع گفتهاند برخی افراد در ساختار حکومت ایران تمایل به همکاری با آمریکا داشتهاند، «حتی اگر نتوان آنها را میانهرو توصیف کرد».
این روزنامه همچنین نوشته است که حمله به ایران، پس از موفقیت آمریکا در بازداشت نیکلاس مادورو و همکاری معاون او، دلسی رودریگز، به الگویی برای دولت دونالد ترامپ تبدیل شده بود و ترامپ بارها گفته بود خواهان اجرای طرحی مشابه در ایران است.
در روزهای آغاز جنگ، رسانههای ایران گزارش کشته شدن احمدینژاد در حمله به خانهاش را رد کردند و خبر دادند که چند تن از محافظان او کشته شدهاند. نیویورک تایمز مدعی است این محافظان نیروهای سپاه بودند که عملاً او را در حصر خانگی نگه داشته بودند.
محمود احمدینژاد که سال ۱۳۸۸ در انتخاباتی پرمسئله و با حمایت علی خامنهای، رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی، دومین دورهٔ ریاستجمهوری خود را ادامه داد، بعدها بر سر موضوعاتی از جمله وزارت اطلاعات با رهبر جمهوری اسلامی اختلاف پیدا کرد و پس از پایان ریاستجمهوری نیز بارها مقامهای جمهوری اسلامی را به فساد متهم کرد.
با وجود رد صلاحیت او در چند انتخابات بعدی، احمدینژاد همچنان عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام باقی ماند و گروهی از هوادارانش او را راهحل مشکلات کشور معرفی میکردند.
یکی از نویسندگان گزارش نیویورک تایمز، رونن برگمن، نویسندهٔ کتابهایی دربارهٔ موساد است. او در این گزارش نوشته که رئیس موساد همچنان معتقد بوده طرح اولیهٔ این سازمان، در صورت دریافت مجوز اجرا، شانس موفقیت بالایی داشته است.
به نوشتهٔ این روزنامه، درخواست این رسانه برای دریافت واکنش موساد بیپاسخ مانده است.
سخنگوی کاخ سفید نیز در واکنش گفته است اهداف آمریکا از عملیات نظامی روشن بود: نابودی موشکهای بالستیک، برچیدن تأسیسات تولید موشک، از بین بردن نیروی دریایی ایران و تضعیف نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی. او افزوده که ارتش آمریکا به «تمام اهداف خود و فراتر از آن» دست یافته و مذاکرهکنندگان آمریکایی اکنون در تلاش برای پایان دادن کامل به توان هستهای ایران هستند.
در پی انتشار این گزارش، برخی تحلیلگران اسرائیلی نیز از آن انتقاد کردند.
دنی سیترینوویچ، از مقامهای پیشین اطلاعات ارتش اسرائیل، در شبکهٔ ایکس نوشت تصور استفاده از کُردها برای رسیدن به تهران و همچنین ایدهٔ روی کار آوردن احمدینژاد، نشاندهندهٔ «درک نکردن سازوکار قدرت در ایران» بوده است.
او نوشت مشکل فقط ناکامی این طرحها نیست، بلکه این است که «واقعیتی بسیار بدتر» ایجاد شده و کل این روند «از ابتدا تا انتها شکست» بوده است.
همچنین راز زیمت، کارشناس مسائل ایران، هم در شبکه ایکس نوشت «ارزیابیهای نادرست و تحلیلهای سادهانگارانه از وضعیت ایران و نادیده گرفتن ظرافتهای مشخصهٔ جامعه» اساس اتخاذ سیاستهایی است به شکست منجر میشود و عملاً رژیم حاکم را مصون میکند.
ادعاهای نیویورک تایمز دربارهٔ حصر خانگی احمدینژاد در حالی مطرح شده که رسانههای ایران، از جمله روزنامهٔ فرهیختگان، یک هفته پیش از آغاز جنگ عکسها و گزارشهایی از حضور او در نشست مجمع تشخیص مصلحت نظام منتشر کرده بودند.
صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز در ماههای پایانی زندگی رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در برخی تصاویر حضور احمدینژاد در بیت رهبری را نشان داده بود.
همچنین عباس امیریفر ماه گذشته به یک وبسایت خبری در تهران گفته بود احمدینژاد در حملهٔ هوایی به خانهاش از ناحیهٔ پا مجروح و دچار موج انفجار شده و برای مخفی ماندن محل اقامتش، به سفر رفته است.
رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید جزئیات این گزارش نیست. بخش قابلتوجهی از این گزارش بر پایهٔ نقلقول از «مقامهای ناشناس» و «فرد نزدیک به احمدینژاد» نوشته شده و هیچ سند رسمی یا مستقلی برای تأیید این ادعاها منتشر نشده است.
در سالهای گذشته، برخی افراد در میان مخالفان جمهوری اسلامی نیز تلاش کرده بودند احمدینژاد را به اسرائیل مرتبط کنند و مدعی شوند خانوادهٔ او تبار یهودی داشتهاند؛ ادعاهایی که هیچگاه اثبات نشد.
این گمانهزنیها بهویژه زمانی شدت گرفت که گزارشهایی دربارهٔ نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در نهادهای جمهوری اسلامی منتشر شد و احمدینژاد گفت: «بالاترین مقام مسئول مقابله با جاسوسان اسرائیل در وزارت اطلاعات ایران، خود جاسوس اسرائیل بوده است.»
او همچنین مدعی شده بود همین شبکهٔ نفوذ باعث سرقت اسناد مهم هستهای ایران شده است؛ موضوعی که علی یونسی، وزیر اطلاعات، نیز بعدها با اظهاراتی مشابه بهطور ضمنی آن را تأیید کرده بود.
در همین حال، مئیر جاودانفر، استاد ایرانیزادهٔ دانشگاههای اسرائیل، در شبکه ایکس نوشت بهعنوان کسی که در نگارش زندگینامه احمدینژاد مشارکت داشته، میگوید که یک کارزار اطلاعات نادرست توسط همان کسانی به راه افتاده که سعی در ترور او داشتند و پس از شکست، اکنون این کارزار را ایجاد کردهاند.