در پی هشدار لهستان درباره احتمال حملات ترکیبی روسیه به این کشور طی زمستان پیش رو، مقامهای سرویسهای اطلاعاتی اروپا نیز در گفتوگو با روزنامه گاردین این احتمال را مطرح کردند که روسیه برای آزمایش توان و واکنش ناتو در آینده نزدیک دست به اقدامی بزند.
این هشدارها پس از آن مطرح شد که دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، روز ۲۶ شهریور به پارلمان این کشور گفت ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهد روسیه ممکن است در ماههای آینده، حملهای با پهپاد یا موشک به خاک یکی از اعضای ناتو انجام دهد.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، نیز هشدارهای توسک را «مستند و قابل اتکا» خواند و روز جمعه ۲۷ شهریور رهبران احزاب و نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۷ را برای نشستی اضطراری در پاریس فراخواند. در این نشست، از جمله درباره اطلاعات مربوط به افزایش تهدید روسیه گفتوگو شد.
این نگرانیها همزمان با افزایش حملات هوایی روسیه و اوکراین علیه یکدیگر در هفتهای اخیر مطرح میشود. کییف بامداد یکشنبه ۲۹ شهریور صدها پهپاد و موشک را به سمت مسکو و مناطق دیگر روسیه شلیک کرد؛ این حملات یکی از بزرگترین حملات هوایی اوکراین در طول تهاجم روسیه به این کشور بود.
این هشدارها پس از آن رسانهای میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه پنجم شهریور به خبرنگاران گفت با ولادیمیر پوتین «گفتوگوهای خوبی» داشته و اطمینان دارد که رئیسجمهور روسیه به قلمرو ناتو حمله نخواهد کرد.
روزنامه بریتانیایی گاردین در گفتوگوهای جداگانهای که طی هفته گذشته در نقاط مختلف اروپا انجام داده، دیدگاه سه مقام ارشد اطلاعاتی اروپا درباره تهدید احتمالی از سوی مسکو را بازتاب داده است.
میخال کودِلکا، رئیس سرویس امنیتی جمهوری چک (BIS)، گفت علاوه بر افزایش فعالیت پهپادها، یک تهاجم محدود به خاک یکی از کشورهای عضو ناتو که با روسیه مرز دارد نیز میتواند بخشی از برنامههای کرملین باشد.
او در یک مصاحبه کمسابقه در مقر این سازمان در پراگ گفت: «این امکان وجود دارد. این اقدام میتواند شامل یک تهاجم محدود، اقدامات تحریکآمیز با عملیات پرچم دروغین و یک کارزار گسترده نفوذ باشد.» کودلکا افزود این سناریو ممکن است در عرض «چند ماه، نه چند سال» رخ دهد.
با این حال مقامهای استونی، لتونی و لیتوانی، سه کشور حوزه بالتیک که با روسیه مرز مشترک دارند، درباره احتمال تهاجم یا تشدید جدی تنش محتاطتر بودهاند. آنها به منابع محدود روسیه به دلیل جنگ در اوکراین اشاره کرده و هشدار دادهاند که بزرگنمایی احتمال حمله ممکن است در راستای منافع کرملین باشد.
نورموندس مِژویِتس، مدیرکل سرویس امنیت دولتی لتونی (VDD)، در مصاحبهای در مقر این سازمان در ریگا گفت: «ما نشانهای از یک حمله قریبالوقوع نمیبینیم.»
او پذیرفت که نشانههایی مبنی بر اینکه مسکو در حال آمادهسازی برای اقدامات قاطعتر در اروپا است، وجود دارد، اما گفت مشخص نیست این برنامهها صرفاً بخشی از یک راهبرد بیثباتسازی هستند یا خیر.
سیاستمداران کشورهای بالتیک که سالها کشورهای اروپای غربی را به نرمش در برابر روسیه متهم میکردند، اکنون در موقعیتی بسیار نامعمول قرار گرفتهاند و از برخی رهبران کشورهای غربی میخواهند در اظهارات عمومی خود آرامتر باشند؛ زیرا نگرانند صحبت درباره یک تهاجم قریبالوقوع به جامعه و اقتصاد آنها آسیب بزند.
جونتان وسویوف، دبیرکل وزارت خارجه استونی، روز شنبه، ۲۸ شهریور، «وحشت ایجادشده در شبکههای اجتماعی» طی روزهای اخیر درباره احتمال حمله روسیه به اروپا را محکوم کرد. او در شبکه ایکس نوشت: «اگر دلیلی برای ترس از حمله وجود داشته باشد، مطمئن باشید که آن را بهروشنی اعلام خواهیم کرد. تا آن زمان، آرام باشید، به کار خود ادامه دهید و از اوکراین حمایت کنید.»
او افزود: «پیش از سال ۲۰۲۲، ما دائماً به شرکای خود در اروپای غربی درباره تهدید روسیه هشدار میدادیم، اما بیشتر اوقات کسی به حرف ما گوش نمیداد. در سال ۲۰۲۲ رویکرد شرکای ما تغییر کرد. آنها گفتند که معلوم شد کشورهای بالتیک و لهستان درست میگفتند.»
اوایل شهریورماه، رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی نامهای را رؤیت کرد که از نگرانی فزاینده درباره تجاوز روسیه به کشورهای حوزهٔ دریای بالتیک پرده برمیدارد و با اشاره به «افزایش مکرر نقض حریم هوایی و نفوذهای پهپادی»، از «وخامت وضعیت امنیتی» میگوید.
این نامه به اورسلا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، ارسال شده و به امضای سه کمیسر اروپایی منطقهٔ بالتیک، یعنی کایا کالاس، آندریوس کوبیلیوس و والدیس دومبروفسکیس، و همچنین کمیسرهای لهستان و فنلاند رسیده است.
این نامه که به تاریخ هشتم مرداد فرستاده شده، یکی از مجموعه زنگخطرهایی بود که در طول تابستان دربارهٔ تجاوز روسیه به صدا درآمد و در نهایت به سفر غیرمنتظره جان رتکلیف، رئیس سیآیای، به مسکو در سوم شهریور ختم شد.
منابع مطلع از این سفر، روز چهارم شهریور در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد تأیید کردند که رتکلیف به مسکو رفت تا به کرملین دربارهٔ تشدید تنش با متحدان آمریکا، بهویژه استونی، لتونی و لیتوانی، هشدار دهد و مسکو را از این کار برحذر دارد.
این اقدام پس از گزارش ۱۵ مرداد روزنامه والاستریت جورنال صورت میگیرد که با استناد به منابع اطلاعاتی آمریکا اعلام کرده بود که روسیه ممکن است پاییز امسال عزم ناتو را با یک تهاجم محدود محک بزند.