لینک‌های قابلیت دسترسی

خبر فوری
سه شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ تهران ۱۱:۰۳

خبرهای کوتاه

هرانا: تلفات نیروهای انتظامی و امنیتی در اعتراضات اخیر به ۵۶ تن رسیده است

تصویری از تجمع نیروهای یگان ویژه برای برخورد با معترضان در تجمعات دو ماه گذشته
تصویری از تجمع نیروهای یگان ویژه برای برخورد با معترضان در تجمعات دو ماه گذشته

ارگان حقوق بشری «هرانا» گزارش داد که در جریان اعتراضات اخیر ایران از ۲۶ شهریور تا ۲ آذرماه، نیروهای انتظامی و امنیتی در تلاش برای سرکوب معترضان «دست‌کم ۵۶ نفر تلفات داشته‌اند».

بر اساس این گزارش، نیروی بسیج با ۳۱ کشته بالاترین میزان تلفات را در مقایسه با دیگر نهادهای نظامی و انتظامی داشته است.

پس از آن، سپاه پاسداران با ۱۳ کشته و نیروهای انتظامی با ۱۰ کشته به‌ترتیب در رتبه دوم و سوم قرار دارند.

بنابر اطلاعات رسیده به هرانا، وزارت اطلاعات و ارتش نیز هر کدام با یک کشته، کمترین میزان تلفات را ثبت کرده‌اند.

آمار تلفات نیروهای حکومتی در شرایطی منتشر می‌شود که قرار است روز پنج‌شنبه سوم آذر نشست ویژه‌ای در شورای حقوق بشر سازمان ملل برای رسیدگی به سرکوب خشونت‌بار معترضان و نقض مستمر حقوق بشر در ایران برگزار شود.

تازه‌ترین دور اعتراضات سراسری در ایران در پی کشته شدن (ژینا) مهسا امینی دختر ۲۲ ساله سقزی در بازداشت گشت ارشاد در روز ۲۵ شهریور آغاز شد؛ گزارش‌های متعدد حاکی است که در این مدت، نیروهای انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی علاوه‌بر کشتار معترضان از جمله کودکان، خشونت و آزار جنسی علیه زنان و دختران بازداشت‌شده و دستگیری فراقانونی هزاران معترض را ادامه داده‌اند.

بر اساس تازه‌ترین آمار سازمان حقوق بشر ایران که روز اول آذر منتشر شد، تعداد کشته‌شدگان اعتراضات جاری پس از ۱۰ هفته به «دست‌کم ۴۱۶ تن، از جمله ۵۱ کودک» رسیده و تنها طی هفته آخر آبان «بیش از ۷۲ تن در ایران» به‌دست نیروهای امنیتی و انتظامی کشته شده‌اند.

مهم‌ترین خبرهای ایران و جهان

اوفک به مؤسسات مالی جهان درباره مراودات تجاری با ایران هشدار داد

وزارت خزانه‌داری آمریکا
وزارت خزانه‌داری آمریکا

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) با انتشار پیام اخطاری به مؤسسات مالی خارجی درباره هرگونه همکاری تجاری با حکومت ایران هشدار داد.

در این پیام، اوفک به مؤسسات مالی که به انجام تراکنش با نهادهای مالی تحت تحریم ایرانی ادامه داده‌اند، هشدار داد که «ممکن است هر لحظه و بدون اطلاع قبلی هدف تحریم قرار گیرند». این دفتر از این مؤسسه‌ها خواسته فوراً برای پایان دادن به چنین فعالیت‌ها و روابطی اقدام کنند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا در این پیام با اشاره به آغاز طرح فشار اقتصادی واشینگتن بر ایران معروف به «عملیات طرد اقتصادی»، به تحریم صنایع کشتیرانی، دیجیتال و فناوری ایران اشاره کرده و با مروری بر اقدامات انجام شده در هفته‌های گذشته، از جمله تحریم چند بانک در ترکیه و امارات، گفته است مؤسسات مالی خارجی که دسترسی ایران به نظام مالی جهانی را تسهیل می‌کنند ممکن است علاوه بر تحریم، مشمول مجازات‌های اجرایی مدنی و کیفری شوند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین با اشاره به شبکه «بانکداری سایه» ایران با هدف حفظ دسترسی این کشور به سیستم مالی بین‌المللی، به مؤسسات مالی خارجی که به گفته اوفک «به‌طور بالقوه در معرض فعالیت بانکداری سایه ایران قرار دارند» هشدار داده تا «این فعالیت را شناسایی و مختل کنند و میزان آسیب‌پذیری خود را به حداقل برسانند».

پیشتر اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرده بود که فشارهای اقتصادی بر ایران در قالب عملیات «طرد اقتصادی» تا زمان تغییر رفتار حکومت ایران متوقف نخواهد شد.

ترامپ: آمریکا به‌دلیل «برخی تهدیدها» همه بمب‌افکن‌ها را از پایگاه فرفورد خارج کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با خبرنگاران در کاخ سفید
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با خبرنگاران در کاخ سفید

رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه ۱۳ مهر گفت که ایالات متحده به‌دلیل «برخی تهدیدها» همه بمب‌افکن‌های بی-۱ را از پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا خارج کرده است

دونالد ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «برخی تهدیدها وجود داشت و ما به‌جای این‌که دشمن را وسوسه کنیم، دشمن را دستگیر می‌کنیم و شکست می‌دهیم، اما چرا باید آن‌ها را آن‌جا نگه داریم؟ بنابراین کمی جابه‌جایشان کردیم، نه خیلی دور».

او توضیح نداد که این تهدیدها چه بوده‌اند.

وزارت دفاع ایالات متحده روز ۱۲ مهرماه تأیید کرد که تمام بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه فرفورد در بریتانیا به آمریکا بازگردانده شده‌اند.

پنتاگون در بیانیه خود تأیید کرده که این اقدام در چند روز گذشته انجام شده و تمام بمب‌افکن‌هایی که در عملیات مربوط به جنگ ایران مورد استفاده قرار گرفته بودند به پایگاه‌های اصلی خود بازگشته‌اند.

پایگاه هوایی سلطنتی فرفورد در جنوب غربی بریتانیا که در اختیار ارتش آمریکا بود هفته گذشته با بازداشت چند مرد مشکوک به اقدامات غیرقانونی در نزدیکی آن در صدر اخبار قرار گرفت.

این افراد که یک تبعه ایرانی- بریتانیایی نیز در میان آن‌ها بعد، بعد به قید وثیقه آزاد شدند.

اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا،‌ گفته که «نشانه‌هایی قوی‌» از ارتباط ایران با فعالیت مشکوک در نزدیکی این پایگاه هوایی وجود دارد.

حکومت ایران این اتهام را «قویاً» رد و سفیر بریتانیا در تهران را هم برای اعتراض احضار کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در پاسخ به پرسشی در مورد احتمال دست داشتن ایران حادثه پرواز فلای‌دوبی، گفت که «شخصا چنین فکر می‌کند».

این اظهارات در حالی است که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، روز دوشنبه گفت که هیچ مدرک قطعی دال بر دخالت ایران در این حادثه ندیده است.

یک پرواز فلای‌دوبی روز هشتم مهر با ۱۷۴ سرنشین، که بیشتر آن‌ها اسرائیلی بودند، از دوبی راهی تل‌آویو بود که کمک‌خلبان به خلبان اصلی حمله کرد. هواپیما هنگام عبور از آسمان عربستان سعودی ظرف حدود ۳۰ ثانیه بیش از ۱۶ هزار پا، معادل حدود پنج هزار متر، ارتفاع از دست داد.

بیانیه آمریکا و ۹ کشور دیگر در محکومیت «فعالیت‌های تروریستی» ایران در نیمکره غربی

وزارت خارجه آمریکا تحت ریاست مارکو روبیو فشار را بر جمهوری اسلامی افزایش داده است
وزارت خارجه آمریکا تحت ریاست مارکو روبیو فشار را بر جمهوری اسلامی افزایش داده است

۱۰ کشور قاره آمریکا در بیانیه‌ای که روز دوشنبه، ۱۳ مهرماه، منتشر شد «اقدامات تروریستی» جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی‌اش در نیمکره غربی را محکوم کردند.

در این بیانیه به «تلاش‌های خصمانه ایران و نیروهای نیابتی‌اش از جمله نقشه‌های مرگبار، تأمین غیرقانونی پول، مداخله سیاسی و فعالیت برای نفوذ خارجی» اشاره شده است.

این بیانیه اشاره می‌کند که هدف از این گونه اقدامات «تقویت شبکه‌های تروریستی، تضعیف فرایندهای قانونی یا دولتی و ضربه زدن به امنیت منطقه‌ای» است.

ایالات متحده، آرژانتین، کانادا، کلمبیا،‌ کستاریکا، جمهوری دومینیکن، گویان، پاراگوئه،‌ پرو، و ترینیداد و توباگو امضاکنندگان این بیانیه هستند.

این بیانیه پس از آن منتشر می‌شود که آمریکا و پاراگوئه در ماه سپتامبر گذشته به طور مشترک «نشست مقابله با تروریسم فراملی» را با هدف همکاری در نیمکره غربی علیه «فعالیت تروریستی» تهران برگزار کردند.

سال گذشته اکوادور که متحد آمریکا است سپاه پاسداران، حماس و حزب‌الله را سازمان‌های تروریستی اعلام کرد و آرژانتین نیز در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ نیروی قدس سپاه پاسداران را در فهرست تروریستی قرار داد. در همان زمان در خبرها آمده بود که آمریکا مشوق هر دو اقدام بوده است.

به گفته مقام‌های آمریکایی، واشینگتن همچنین دربارهٔ پیگیری چنین اقداماتی در شیلی، پرو و پاناما گفت‌وگو کرده است، هرچند مشخص نیست که این موضوع تاکنون به‌طور رسمی با همتایان این کشورها مطرح شده باشد.

مقام‌های آمریکایی می‌گویند که نیروهای حزب‌الله لبنان در هر سه کشور حضور داشته‌اند و هر سه کشور نیز رئیس‌جمهور یا رئیس‌جمهور منتخب همسو با آمریکا دارند.

بسنت می‌گوید عملیات «طرد اقتصادی» تا زمان تغییر رفتار حکومت ایران متوقف نمی‌شود

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرد فشارهای اقتصادی بر ایران در قالب عملیات «طرد اقتصادی» تا زمان تغییر رفتار حکومت ایران متوقف نخواهد شد.

او سه‌شنبه ۱۳ مهر در شبکه ایکس تأکید کرد که «عملیات «طرد اقتصادی» [علیه جمهوری اسلامی] در حال نتیجه دادن است.»

بسنت در توضیح افزود: «ارزش ریال به پایین‌ترین سطح تاریخی خود سقوط کرده، ایران ماه گذشته هیچ نفت خامی روی نفتکش‌ها بارگیری نکرده و حتی عالی‌ترین مقام امنیتی ایران اذعان کرده است که کشور با یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخ خود روبه‌رو است.»

وزیر خزانه‌داری آمریکا می‌گوید «حکومت ایران در حالی مردم خود را در رنج و سختی رها کرده که منابعش را صرف تروریسم می‌کند.»

او تأکید کرده که عملیات «طرد اقتصادی» تا زمانی که «حکومت ایران درک نکند دولت ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد این حکومت به تأمین مالی تروریسم و توسعه سلاح هسته‌ای ادامه دهد، متوقف نخواهد شد.»

علاوه بر ادامه محاصره دریایی ایران که توسط ارتش آمریکا اعمال می‌شود، وزارت خزانه‌داری این کشور از ابتدای شهریور تشدید تحریم‌های ایران را با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» آغاز کرده است.

در قالب همین طرح بود که ایالات متحده تمامی شرکت‌های هواپیمایی ایران را تحریم کرد و در پی آن، از ابتدای مهر ماه شماری از کشورها اجازه ورود و خروج پروازهای ایرانی از فرودگاه‌های خود را ممنوع کردند.

مجموعه این اتفاقات به افزایش شدید نرخ تورم و سقوط ارزش پولی ملی ایران منجر شده و نرخ دلار در بازار آزاد ایران روز یکشنبه از مرز ۲۷۰ هزار تومان عبور کرد.

سنتکام: ۱۳ کشتی را در جریان ۱۲ هفته از محاصره دریایی ایران منهدم کردیم

فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، اعلام کرد طی ۱۲ هفته گذشته، ۱۳ کشتی تجاری را که در حال نقض محاصره بودند یا بخشی از شبکه سایه چند میلیارد دلاری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی محسوب می‌شدند، منهدم کرده است.

در بیانیه سنتکام که دوشنبه ۱۳ مهر منتشر شده، همچنین آمده که نیروهای ارتش آمریکا در چارچوب اجرای سخت‌گیرانه محاصره دریایی جاری ایالات متحده علیه ایران، مسیر ۱۳۰ کشتی تجاری را در خاورمیانه تغییر دادند.

این بیانیه افزوده نیروهای آمریکایی علاوه بر تغییر مسیر ۱۳۰ کشتی، سه کشتی را نیز که از اجرای دستورات سر باز زدند، از کار انداخته‌اند.

برد کوپر، فرمانده سنتکام، گفته که «ارتش آمریکا همچنان با تمرکز کامل به این مأموریت ادامه می‌دهد. ما علیه هر کشتی‌ای که تلاش کند محاصره را دور بزند، به‌سرعت اقدام خواهیم کرد. نیروهای ما بسیار آموزش‌دیده، حرفه‌ای و مرگبار هستند.»

تنگه هرمز که پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند سال گذشته، محل انتقال حدود ۲۰ درصد از نفت خام و گاز طبیعی جهان بود، به محور اصلی تنش و درگیری میان تهران و واشینگتن تبدیل شده است.

طرفین می‌گویند بر این آبراه راهبردی تسلط دارند و ارتش ایالات متحده دور دوم محاصره دریایی علیه بنادر ایرانی را از ۲۳ تیر آغاز کرده و این محاصره همچنان ادامه دارد.

بابک امیرخسروی، از چهره‌های سرشناس چپ، در ۹۹ سالگی درگذشت

بابک امیرخسروی، از چهره‌های سرشناس چپ ایران و بنیانگذار «حزب دموکراتیک مردم ایران»، در پاریس درگذشت.

آقای امیرخسروی متولد سوم شهریور ۱۳۰۶ در تبریز بود و هنگام مرگ ۹۹ سال داشت.

این فعال سیاسی که دانش‌آموخته مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فنی دانشگاه تهران، و دارای مدرک دکترا در اقتصاد سیاسی از دانشگاه هومبولت برلین بود، در سال ۱۳۲۴ به حزب توده ایران پیوست که تا پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ از کادرهای برجستۀ آن بود.

بابک امیرخسروی که در پاریس اقامت داشت، بلافاصله پس از انقلاب به ایران برگشت و اقدام به سازماندهی تشکیلات حزب توده در شهرستان‌ها کرد. او در سال ۱۳۶۱7 در اوج زد و خوردهای انقلابیون مسلمان با احزاب چپ و گروه‌های چریکی، ایران را ترک کرد و به فرانسه رفت.

این فعال سیاسی در سال ۱۳۶۳ از حزب توده جدا شد و در سال ۱۳۶۵، «حزب دموکراتیک مردم ایران» را بنیان گذاشت. او در سال ۲۰۰۴ نیز یکی از پایه‌گذاران اتحاد جمهوری‌خواهان بود.

کتاب «زندگینامه سیاسی بابک امیرخسروی» شرح هفت دهه فعالیت‌های سیاسی او در ایران و خارج از کشور است.

دونالد ترامپ می‌گوید افزایش قیمت گازوئیل دیگر ربطی به تنگهٔ هرمز ندارد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا

رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید آنچه باعث افزایش قیمت گازوئیل شده دیگر ربطی به تنگهٔ هرمز ندارد، چرا که به گفتهٔ او، اکنون مقادیر بی‌سابقه‌ای نفت تقریباً به‌صورت روزانه از این آبراه خارج می‌شود.

دونالد ترامپ روز دوشنبه ۱۳ مهر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشال، افزایش قیمت گازوئیل را به «پالایشگاه‌ها» مرتبط دانست و نوشت: «پالایشگاه‌های روسیه توسط اوکراین هدف قرار می‌گیرند و پالایشگاه‌های ما که در ایالت‌های آبی (دموکرات‌نشین) مانند کالیفرنیا، توسط "دمکرات‌های احمق" تعطیل می‌شوند».

اشاره رئیس‌جمهور آمریکا به گزارش‌هایی است که در روزهای اخیر از افزایش میزان خروج نفت از تنگهٔ هرمز منتشر شده است. شرکت کپلر، ناظر بر کشتیرانی جهانی، روز ۱۳ مهر گفت که داده‌هایش نشان می‌دهد صادرات نفت خاورمیانه، بدون احتساب ایران، طی هفته گذشته، با وجود حملات به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز، از سطح پیش از جنگ فراتر رفته است.

با وجود افزایش میزان خروج نفت از تنگهٔ هرمز، قیمت جهانی نفت در محدوده ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا از وقوع سه حادثه برای کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز خبر داد

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا بعدازظهر دوشنبه ۱۳ مهر از وقوع سه حادثه برای چند کشتی عبوری از تنگهٔ هرمز خبر داد.

این نهاد ناظر بر کشتیرانی جهانی گفته است که دو تانکر روز یکشنبه هنگام عبور از هرمز، با پرتابه‌های ناشناس هدف حمله قرار گرفتند. یکی از این تانکرها حامل گاز مایع (ال‌پی‌جی) بوده و در مسیر ورودی به تنگهٔ هرمز هدف قرار گرفت.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا همچنین گفته که با تأخیر گزارشی درباره حمله به یک نفتکش در تنگهٔ هرمز در روز شنبه دریافت کرده است.

در حادثه دیگری به گفته این مرکز، سپاه پاسداران روز دوشنبه به نفتکشی در مسیر ورودی به تنگهٔ هرمز در ۱۱ مایلی شمال خصب در عمان هشدار داد و به دنبال این هشدار، نفتکش یادشده مسیر خود را تغییر داد.

حملات به کشتی‌ها در تنگهٔ هرمز در حالی ادامه دارد که گزارش‌ها حاکی از افزایش میزان خروج نفت بیشتری از این آبراه حیاتی طی روزهای اخیر است. آمریکا و ایران هر دو مدعی کنترل بر تنگهٔ هرمز هستند.

سخنگوی سپاه پاسداران هفته گذشته در تلویزیون رسمی ایران گفته بود: «مدت زیادی است کشتی‌های کوچکی که می‌‌خواهند رد شوند را مورد اصابت قرار می‌دهیم و مانع رد شدن آن‌ها می‌شویم، ولی آمریکا مدتی است که پاسخ نمی‌دهد».

حسین محبی همچنین تأکید کرده بود که «در هر ۲۴ ساعت در تنگهٔ هرمز درگیری نظامی وجود دارد».

مهرداد اخلاقی از سوی رئیس‌جمهور ایران برای پست وزارت دفاع معرفی شد

رسانه‌های ایران روز دوشنبه ۱۳ مهر گزارش دادند که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در نامه‌ای به مجلس شورای اسلامی، مهرداد اخلاقی را به عنوان گزینه پیشنهادی برای تصدی وزارت دفاع معرفی کرد.

رسانه‌ها از مهرداد اخلاقی به عنوان یکی از مدیران ارشد وزارت دفاع نام بردند که پیشتر مدیرعامل سازمان صنایع هوافضای سپا پاسداران انقلاب اسلامی بوده است.

نام مهرداد اخلاقی در فهرست افراد تحریم‌‌شده تحت قطعنامه ۱۷۳۷ سازمان ملل متحد به چشم می‌خورد که در سال ۱۳۸۵ تصویب شد. او در آن زمان به عنوان مدیرعامل «گروه صنعتی شهید باقری» و نقش داشتن در برنامهٔ موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی تحریم شده بود.

آقای اخلاقی از همان زمان در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا و وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار دارد.

نام گزینه وزارت دفاع ایران پیشتر در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، و به‌دنبال انقضای تحریم‌های هدفمند علیه ایران، از فهرست سازمان ملل حذف شده بود؛ اما ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، به عنوان بخشی از روند بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران، مجدداً در فهرست سازمان ملل قرار گرفت.

عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع پیشین ایران بود که در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند سال ۱۴۰۴ کشته شد. پس از کشته شدن او مجید ابن‌الرضا به عنوان سرپرست وزارت دفاع معرفی شده بود.

زندان گوهردشت به‌طور کامل تخریب شد

رسانه‌های ایران گزارش داده‌اند که آخرین مراحل تخریب مجموعه زندان رجایی‌شهر که به نام «زندان گوهردشت» هم معروف بود، روز یکشنبه ۱۲ مهر انجام شد.

نام زندان گوهردشت در جمهوری اسلامی به‌ویژه با سرکوب‌های سیاسی دهه‌های مختلف از جمله اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ گره خورده است.

این زندان تا قبل از تعطیلی در سال ۱۴۰۲ همچنان محل اجرای احکام اعدام برخی زندانیان سیاسی بود. طی دهه‌های اخیر بسیاری از زندانیان سیاسی نیز دوران محکومیت خود را در این زندان سپری کرده‌ بودند.

گروه‌ها و فعالان حقوق‌بشر پیش‌تر هشدار داده بودند که تخریب زندان رجایی‌شهر می‌تواند شواهد مربوط به کشتار سال ۱۳۶۷ و اعدام‌های دهه‌های بعد را از بین ببرد. از جمله محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق‌بشر ایران، «نابودی شواهد» را یکی از انگیزه‌های اصلی تعطیلی و تخریب زندان رجایی‌شهر دانسته بود.

مقام‌های قضایی جمهوری اسلامی هدف از تخریب این زندان را اجرای مصوبه‌ مجلس برای خروج تمام زندان‌ها از بافت شهری و توسعه شهری کرج عنوان کرده‌اند.

زمین این مجموعه ۶۰ هکتار عنوان شده و حیدر آسیابی، رئیس سازمان زندان‌های ایران، گفته است که این محل به بخش‌های تجاری، مسکونی، آموزشی و اداری تغییر کاربری خواهد داد.

دانشمندان آمریکایی و آلمانی برای کنترل «سلول‌های عصبی با نور» برنده نوبل پزشکی شدند

به ترتیب از راست: گئورگ ناگل، پیتر هگمان و کارل دایسروث، برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶
به ترتیب از راست: گئورگ ناگل، پیتر هگمان و کارل دایسروث، برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶

کارل دایسروث، دانشمند آمریکایی، و پیتر هگمان و گئورگ ناگل، دانشمندان آلمانی، روز دوشنبه ۱۳ مهر به دلیل کشفیات خود درباره نور و «اپتوژنتیک» که به درک بهتر نحوه عملکرد مغز کمک کرده، برنده «جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۶» شدند.

مجمع نوبل دانشگاه پزشکی مؤسسه کارولینسکای سوئد اعلام کرد دایسروث ۵۴ ساله، هگمان ۷۱ ساله و ناگل ۷۳ ساله به دلیل «کشفیات مربوط به کانال‌های یونی فعال‌شونده با نور و اپتوژنتیک» برای دریافت این جایزه انتخاب شده‌اند.

توماس پرلمان، دبیرکل مجمع نوبل در مؤسسه کارولینسکا، گفت اپتوژنتیک «این امکان را فراهم می‌کند تا بتوان فعالیت تک‌تک یاخته‌های عصبی در مغز زنده را روشن یا خاموش کرد».

پرلمان افزود: «این روش اکنون در آزمایشگاه‌های سراسر جهان برای کشف اسرار مغز مورد استفاده قرار می‌گیرد.»

در آزمایش‌های بالینی، پژوهشگران با وارد کردن یک پروتئین حساس به نور به شبکیه چشم، در تلاش‌اند بینایی افرادی را که بر اثر بیماری «رتینیت پیگمنتوزا» (شبکیه‌آماس رنگیزه‌ای) نابینا شده‌اند، بازگردانند.

پژوهشگران همچنین امیدوارند اپتوژنتیک بتواند کاشت حلزون گوش را بهبود دهد و در مقایسه با دستگاه‌های الکتریکی کنونی، امکان تحریک دقیق‌تر عصب شنوایی را فراهم کند.

بر اساس سنت جایزه نوبل، جایزه فیزیولوژی یا پزشکی آغازگر اعلام سالانه جوایز نوبل است و طی روزهای آینده برندگان جوایز فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد نیز معرفی خواهند شد.

دایسروث، هگمان و ناگل جایزه نقدی ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را میان خود تقسیم خواهند کرد.

مای ساتو، در پی اعدام سپاهی و رئیسی، از روند دادرسی و اعدام‌ها در ایران انتقاد کرد

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، در واکنش به اعدام علیرضا سپاهی، از معترضان اعتراضات دی‌ماه در اصفهان، روز دوشنبه ۱۳ مهر پیامی منتشر کرد.

او در این پیام درباره نحوه رفتار با متهمان و عدم رعایت دادرسی عادلانه در ایران ابراز «نگرانی‌های جدی» کرده است.

پس از اعلام اعدام علیرضا سپاهی، بامداد دوشنبه بستگان علیرضا رئیسی نیز از اعدام این معترض دی‌ماه در شبکه‌های اجتماعی خبر داده‌اند.

علیرضا سپاهی پیش‌تر قرار بود بامداد سه‌شنبه، ۶ مرداد ۱۴۰۵، همراه با ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسین‌آبادی اعدام شود، اما پیش از انتقال به محل اجرای حکم دچار سکته شد و به‌دلیل وخامت وضعیت جسمانی به بیمارستان انتقال یافت. او دو روز بعد، پس از دریافت خدمات درمانی، به زندان دستگرد اصفهان بازگردانده شده بود.

مای ساتو در پیام تازه خود در شبکه‌های اجتماعی نوشت که «مردم اصفهان شب ۵ مرداد تا سپیده‌دم در میدان علیخانی ماندند تا مانع اعدام سه معترض شوند»؛ میدانی که به گفته او برای اجرای اعدام در ملأعام آماده شده بود و نیروهای امنیتی نیز در اطراف آن حضور گسترده داشتند.

خانم ساتو توضیح داد: «مردم برای جلوگیری از اعدام‌ها به آنجا شتافتند. نیروها با خشونت و نیروی مرگبار با آنها برخورد کردند. با این حال، مردم ماندند و تا آخرین لحظه از تلاش برای نجات جان این افراد دست برنداشتند. جمع شدن برای درخواست حفظ جان یک انسان جرم نیست. به‌ویژه در برابر اعدام در ملأعام که خلاف حقوق بشر بین‌الملل است.»

او افزود دو نفر از سه محکوم آن شب در برابر خانواده‌ها و حاضران اعدام شدند، اما علیرضا سپاهی پس از بروز حمله قلبی به بیمارستان منتقل شد و اجرای حکم او به تعویق افتاد اما علیرضا سپاهی سرانجام بامداد ۱۳ مهر اعدام شد.

گزارشگر ویژه سازمان ملل نوشت: «هیچ‌کس نباید با چنین مجازاتی رو‌به‌رو شود و هیچ جامعه‌ای نباید مجبور به تماشای آن شود.»

او همچنین گفت پرونده سپاهی با «نگرانی‌های جدی» درباره نحوه رفتار با متهمان و موضوع رعایت دادرسی عادلانه همراه بوده و به گزارش‌هایی درباره شکنجه او و اعضای خانواده‌اش اشاره کرد.

به گفته او، با وجود پذیرش درخواست تجدیدنظر سپاهی در ۱۱ شهریور و ارجاع پرونده برای رسیدگی مجدد، حکم اعدام او در حالی اجرا شد که وکیلش همچنان در پی بازبینی پرونده بود.

مای ساتو اعدام در ملأعام را مصداق رفتار «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» خواند و گفت هیچ جامعه‌ای نباید مجبور به تماشای چنین مجازاتی شود.

او توضیح داد که «اعدام در ملأعام، مرگ را به یک نمایش بدل می‌کند و تمام جامعه را در معرض خشونت دولتی قرار می‌دهد.»


حمله به واحد گشت انتظامی در بمپور؛ دو پلیس کشته شدند

تصویری که حال‌وش از خودروی هدف قرار گرفته پلیس در بمپور منتشر کرده است
تصویری که حال‌وش از خودروی هدف قرار گرفته پلیس در بمپور منتشر کرده است

رسانه‌ها در ایران از ‌حمله «تروریستی» به واحد گشت انتظامی در بمپور استان سیستان و بلوچستان و کشته‌شدن دو پلیس خبر می‌دهند.

بر اساس اطلاعیه پلیس که صبح دوشنبه ۱۳ مهر منتشر شده، یک واحد گشت انتظامی پاسگاه نوکجو فرماندهی انتظامی شهرستان بمپور در محور بمپور به ایرانشهر هدف حمله افراد مسلح قرار گرفته است.

در جریان این حمله، افراد مسلح به سمت نیروهای پلیس تیراندازی کردند که در پی آن، استوار دوم امیرحسین قاسمی و گروهبان یکم نظام دست‌گشاده، کشته شده و یک پلیس نیز مجروح شده است.

در این گزارش آمده که این نیروهای پلیس هنگام حمله «مشغول گشت‌زنی و تأمین امنیت» بودند.

با این حال پایگاه خبری حال‌وش که اخبار مربوط به بلوچ‌ها در ایران را پوشش می‌دهد، نوشته پیش از انتشار اطلاعیه پلیس، منابع این پایگاه و شاهدان عینی از هدف قرار گرفتن دو دستگاه خودروی هایلوکس متعلق به نیروهای نظامی در بمپور خبر داده بودند.

بر اساس اطلاعات منابع، در جریان تیراندازی به یکی از خودروها «دست‌کم سه نفر از سرنشینان آن کشته شده بودند و تصاویر ارسال‌شده نیز نشان می‌داد این خودرو یک دستگاه هایلوکس تایلندی متعلق به پاسگاه بمپور بوده است».

شاهدان عینی حال‌وش در ادامه از «کشته‌شدن تمامی سرنشینان این خودرو خبر داده بودند، هرچند شمار دقیق سرنشینان و تلفات آن در آن زمان به‌صورت مستقل مشخص نشده بود».

این پایگاه افزوده که بر اساس همان اطلاعات، «خودروی دوم در جریان تیراندازی واژگون شده» و درباره وضعیت سرنشینان آن اطلاعات دقیقی در دست نیست و اطلاعیه پلیس نیز تاکنون درباره خودروی دوم و وضعیت سرنشینان آن جزئیات بیشتری ارائه نکرده است.

هویت افراد مسلح، انگیزه حمله و جزئیات بیشتر درباره نحوه وقوع این رویداد همچنان مشخص نیست.

خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران، افراد مهاجم را «تروریست‌» و «مرتبط» با آمریکا و اسرائیل معرفی کرده اما شواهدی ارائه نکرده است.

تحولات امروز تازه‌ترین موارد از رشته‌ای از حملات و درگیری‌های مسلحانه در سیستان و بلوچستان طی کمتر از دو هفتهٔ گذشته است.

اعتراض ایران به سفیر نروژ به عنوان نماینده کشور «ثبت‌کننده شبکه استارلینک»

عکسی که نماینده اسرائیل از حضور خود در کنار میز ایران در سازمان ملل با یک دستگاه استارلینک منتشر کرده است
عکسی که نماینده اسرائیل از حضور خود در کنار میز ایران در سازمان ملل با یک دستگاه استارلینک منتشر کرده است

مدیرکل صلح و امنیت بین‌المللی وزارت خارجه ایران روز یک‌شنبه، ۱۲ مهرماه، سفیر نروژ در تهران را برای اعلام «اعتراض رسمی» به فعالیت سامانه‌های اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران به این وزارتخانه احضار کرد.

وزارت خارجه ایران، سفیر نروژ را که کشورش «ثبت‌کننده شبکهٔ استارلینک در اتحادیه بین‌المللی مخابرات، آی‌تی‌یو»، است را به این دلیل احضار کرده تا، به گفته‌ٔ آن، به «بی‌عملی نروژ در قبال فعالیت‌های غیرمجاز این سامانه در قلمرو ایران» اعتراض کند.

به نوشته خبرگزاری ایسنا، محمد حسن‌نژاد، مدیرکل صلح و امنیت بین‌المللی وزارت خارجه، همچنین خواستار «اقدام موثر و فوری دولت نروژ جهت توقف اقدامات ناقض حاکمیت و امنیت ملی ایران به واسطه فعالیت‌های غیرمجاز سامانه استارلینک»‌ شده است.

ایران تاکنون چند بار به هیئت مقررات رادیویی اتحادیه مخابرات بابت فعالیت استارلینک در ایران اعتراض کرده،‌ از جمله در تازه‌ترین نشست این هیئت در ژوئیه سال جاری میلادی.

در گزارش این نشست درباره بررسی خواسته جمهوری اسلامی به‌روشنی اشاره شده است که حکومت ایران به دلیل «ساختار این ابزار کوچک قادر به شناسایی یا مکان‌یابی تمام ترمینال‌های استارلینک در قلمروی سرزمینی وسیع» ایران نیست.

این نکته‌ای است که هفته گذشته معاون وزیر ارتباطات ایران نیز در مصاحبه‌ای به آن اذعان کرده بود. به گفته محمد حافظ حکمی، از آن‌جا که «استارلینک به عنوان ابزار جدید حاکمیت‌گریز، اساسا دیگر مبتنی بر شبکه ما نیست»، حکومت برای قطع کردن آن مجبور است کل برق یک منطقه را قطع کند.

او همچنین هشدار داده بود که «فراگیری استارلینک میخ آخر را بر تابوت حکمرانی فضای مجازی می‌کوبد».

جمهوری اسلامی در یک دهه گذشته در برخورد با اعتراضات مردمی به عنوان اولین ترفند به قطع دسترسی مردم به اینترنت متوسل می‌شود، ترفندی که با فراگیری استارلینک در کشور می‌تواند به طور کامل بی‌اثر شود.

شبکه استارلینک در ایران پس از آن بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته که سفیر اسرائیل در سازمان ملل با یک دستگاه از این ابزار در صحن مجمع عمومی به سراغ نماینده ایران رفت و توجه تمام رسانه‌ها را به خود جلب کرد.

محمدامین آقامیری، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، روز ۱۳ مهر مدعی شد جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات دی‌ماه سال گذشته توانسته بود «به‌صورت مدیریت‌شده» پایانه‌های استارلینک را از کار بیندازد.

او گفت جمهوری اسلامی همچنین فناوری‌های دیگری برای شناسایی و جلوگیری از فعالیت این پایانه‌ها در اختیار دارد، اما جزئیاتی درباره شیوه از کار انداختن استارلینک یا میزان موفقیت آن ارائه نکرد.

آقامیری همچنین گفت اگر از زیرساخت‌های اینترنت ماهواره‌ای «به عنوان ابزار جنگی» استفاده شود، این زیرساخت‌ها می‌توانند به گفته او «هدف نظامی مشروع» تلقی شوند و افزود جمهوری اسلامی برای مواجهه با چنین شرایطی آمادگی دارد.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی همچنین اذعان کرد که «هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلفی از جمله آموزش، سلامت، تولید محتوا و رسانه وارد شده و دستگاه‌های مختلف درگیر آن هستند.»

او گفت که «بنابراین باید سازوکار تنظیم‌گری متناسب با این شرایط طراحی شود.»


پنتاگون تمام بمب‌افکن‌های آمریکایی را از پایگاه فرفورد به ایالات متحده بازگرداند

یک فروند بمب‌افکن ب ۱ آمریکایی که در پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا مستقر بود
یک فروند بمب‌افکن ب ۱ آمریکایی که در پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا مستقر بود

وزارت دفاع ایالات متحده روز یک‌شنبه، ۱۲ مهرماه، تأیید کرد که تمام بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه فرفورد در بریتانیا به آمریکا بازگردانده شده‌اند.

پنتاگون،‌ مقر وزارت دفاع آمریکا، در بیانیه خود تأیید کرده که این اقدام در چند روز گذشته انجام شده و تمام بمب‌افکن‌هایی که در عملیات مربوط به جنگ ایران مورد استفاده قرار گرفته بودند به پایگاه‌های اصلی خود بازگشته‌اند.

بر اساس این بیانیه، خبر مربوط به انتقال جنگنده‌ها با هدف حفظ امنیت پرسنل و تجهیزات نظامی، اکنون چند روز پس از این نقل و انتقالات منتشر شده است.

پایگاه هوایی سلطنتی فرفورد در جنوب غربی بریتانیا که در اختیار ارتش آمریکا بود هفته گذشته با بازداشت چند مرد مشکوک به اقدامات غیرقانونی در نزدیکی آن در صدر اخبار قرار گرفت.

روز یک‌شنبۀ گذشته، پنجم مهرماه، پلیس ضد تروریسم بریتانیا پنج مرد را که مسیر منتهی به این پایگاه در جنوب غربی بریتانیا را بسته بودند و ظاهراً مقادیری بنزین و وسایل انفجاری در اختیار داشتند بازداشت کرد.

روز چهارشنبه همان هفته، اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا،‌ گفت که «نشانه‌هایی قوی‌» از ارتباط ایران با فعالیت مشکوکی وجود دارد که آخر هفتۀ پیش در نزدیکی پایگاه هوایی فِرفورد بریتانیا در جریان بود.

حکومت ایران این اتهام را «قویاً» رد کرد و سپس به احضار سفیر بریتانیا در تهران هم برای بیان مراتب اعتراض خود متوسل شد.

با این حال پلیس مبارزه با تروریسم در بریتانیا روز پنج‌شنبه، ۹ مهرماه، یک تبعه ایرانی بریتانیایی را در ارتباط با پرونده فعالیت‌های مشکوک در اطراف پایگاه هوایی فرفورد بازداشت کرد.

این تبعه ایرانی به همراه پنج نفری که پیشتر بازداشت شده بودند هم‌اکنون به قید وثیقه آزاد شده‌اند.

هنوز از انگیزه و هدف افرادی که تلاش داشتند به پایگاه نظامی فرفورد نزدیک شوند خبر موثقی منتشر نشده، و گزارش رسانه‌های بریتانیایی از تهدید تروریستی تا اقدام برای سرقت بنزین از این محل را دربرمی‌گیرد.

فرفورد تنها پایگاه هوایی در خاک بریتانیا بود که با اجازه دولت وقت این کشور به سرپرستی کی‌یر استارمر برای رفت‌وآمد جنگنده‌های آمریکایی در جنگ ایران استفاده می‌شد.

بیشتر

XS
SM
MD
LG