لینک‌های قابلیت دسترسی

خبر فوری
دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ تهران ۰۲:۲۶

واکنش‌های جهانی به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و کشته شدن خامنه‌ای

علی خامنه‌ای (وسط) به دست بنیامین نتانیاهو (راست) و دونالد ترامپ کشته شد
علی خامنه‌ای (وسط) به دست بنیامین نتانیاهو (راست) و دونالد ترامپ کشته شد

با گسترش دامنهٔ تنش‌ها در منطقه، سپاه پاسداران از آغاز دور تازه‌ای از حملات به اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا خبر داده و مدعی هدف قرار دادن پایگاه الحریر در عراق شده است. امارات اعلام کرد صدها موشک و پهپاد ایرانی را رهگیری کرده، اما سقوط ترکش‌ها به خساراتی محدود در دبی و ابوظبی، از جمله آتش‌سوزی جزئی در برج‌العرب و آسیب به دو فرودگاه، انجامید. قطر نیز با احضار سفیر ایران به این حملات اعتراض کرد.

همزمان با تهدید سپاه به جلوگیری از عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، گزارش شده دست‌کم ۱۵۰ نفتکش در آب‌های خلیج فارس متوقف شده‌اند. در عمان نیز پس از گزارش حمله دو پهپاد به بندر دُقم و زخمی‌شدن یک کارگر خارجی، سفارت آمریکا از کارکنان خود خواست در محل امن بمانند.

درپی این تحولات و به‌دنبال حملات ایالات متحده و اسرائیل به جمهوری اسلامی و کشته‌شدن علی خامنه‌ای، موجی از واکنش‌های بین‌المللی در سطوح مختلف سیاسی و دیپلماتیک شکل گرفت. این واکنش‌ها از محکومیت صریح یک یا هر دو طرف تا دعوت به خویشتنداری و گفت‌وگو متفاوت بوده است:

نهادهای بین‌المللی

سازمان ملل متحد تشدید درگیری‌ها در منطقه را محکوم کرد. آنتونیو گوترش، دبیرکل این سازمان، با صدور بیانیه‌ای خواستار «توقف فوری درگیری‌ها و کاستن از تنش‌ها» شد و هشدار داد که ادامهٔ حملات، صلح و امنیت بین‌المللی را به خطر می‌اندازد. فولکر تورک، کمیسر حقوق بشر سازمان ملل نیز تأکید کرد که تداوم حملات تنها به «مرگ، نابودی و بدبختی انسان‌ها» منجر خواهد شد.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با دعوت از همهٔ طرف‌ها به خویشتن‌داری اعلام کرد که تاکنون «هیچ شواهدی از انتشار مواد رادیواکتیو» مشاهده نشده است.

ماریانا اسپولیاریچ، رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ هم هشدار داد که افزایش اقدامات نظامی در خاورمیانه می‌تواند یک «واکنش زنجیره‌ای خطرناک» در سراسر منطقه ایجاد کند که پیامدهایی ویرانگر خواهد داشت.

اتحادیه آفریقا نیز با تأکید بر ضرورت «خویشتنداری و از سرگیری گفت‌وگو»، اعلام کرد که ادامهٔ درگیری ممکن است بر ثبات این قاره نیز تأثیر بگذارد.

اروپا

اتحادیه اروپا حملات موشکی ایران به امارات متحده عربی را محکوم کرد. اورسولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، این حملات را «نقض آشکار حاکمیت ملی» امارات و تخطی از قوانین بین‌المللی خواند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز وزیران خارجهٔ این بلوک را برای نشست اضطراری در روز یکشنبه فراخواند.

بریتانیا، فرانسه و آلمان ضمن تأکید بر اینکه در حملات آمریکا و اسرائیل نقشی نداشته‌اند، اقدامات تلافی‌جویانهٔ تهران را محکوم کردند. لندن نسبت به خطر گسترش درگیری به سطحی منطقه‌ای هشدار داد و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، خواستار پرهیز از «تشدید خطرناک» تنش‌ها شد.

در مقابل، وزیر خارجهٔ نروژ اقدام نظامی پیش‌گیرانه را تنها در صورت وجود تهدید فوری قابل توجیه دانست و حملات اسرائیل به ایران را ناقض قوانین بین‌المللی خواند.

روسیه حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد و هشدار داد که این اقدامات می‌تواند منطقه را به سمت «فاجعه‌ای انسانی، اقتصادی و حتی هسته‌ای» سوق دهد.

اوکراین موضعی متفاوت اتخاذ کرد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور این کشور، گفت این تحولات می‌تواند فرصتی برای مردم ایران باشد تا «رژیم تروریست حاکم در تهران» را ساقط کنند.

خاورمیانه

در میان کشورهای منطقه، واکنش‌ها دوگانه بود.

قطر به‌عنوان میزبان پایگاه العُدَید،‌ بزرگترین پایگاه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه،‌ ضمن محکوم کردن حملات موشکی ایران به خاکش، هشدار داد که «حق پاسخگویی به این حملات را به‌شکل کامل برای خود محفوظ می‌داند».

مصر حملات ایران به کشورهای عربی منطقه را به‌شدت محکوم کرد و نسبت به «خطرات جدی» برای امنیت و ثبات این کشورها هشدار داد.

دولت اردن ضمن تشویق همۀ طرف‌ها به کاستن از تنش‌ها، هشدار داد که «با تمام قوا و امکاناتش، از منافع پادشاهی» دفاع خواهد کرد. سخنگوی دولت اردن یادآوری کرد که کشورش، بخشی از این درگیری‌ها نیست.

ترکیه هر دو طرف را مورد انتقاد قرار داد. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در نطقی تلویزیونی گفت از حملهٔ آمریکا و اسرائیل به ایران «آزرده‌خاطر» است، اما حملات موشکی و پهپادی ایران به کشورهای حوزهٔ خلیج فارس را نیز «غیرقابل قبول» توصیف کرد و خواستار اقدام جهان اسلام برای جلوگیری از گسترش بحران شد.

در لبنان، نواف سلام، نخست‌وزیر این کشور، پس از اعلام حملات تازۀ اسرائیل به مواضع حزب‌الله، تأکید کرد که پای لبنان به جنگ کشیده نخواهد شد.

در عرصهٔ فلسطینی نیز اختلاف موضع دیده شد: گروه افراطی حماس اقدام آمریکا و اسرائیل علیه تهران را «تجاوز» خواند و آن را حمله‌ای مستقیم به کل منطقه دانست، اما تشکیلات خودگردان فلسطینی حملات ایران به کشورهای عربی را محکوم و بر احترام به حاکمیت ملی کشورها تأکید کرد.

این تشکیلات بدون اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، «هرگونه خدشه‌‌ وارد شدن به حاکمیت ملی و یا تجاوز به آن از سوی هر یک از طرفین درگیری» را مردود دانست.

آسیا و اقیانوسیه

چین با تأکید بر ضرورت احترام به حاکمیت و یکپارچگی سرزمینی ایران، خواستار «توقف فوری اقدامات نظامی» شد.

هند نیز بر اهمیت احترام به حاکمیت کشورها تأکید کرد و خواستار بازگشت به گفت‌وگو و دیپلماسی شد.

در اقیانوسیه، نیوزیلند خواهان از سرگیری مذاکرات و احترام به قوانین بین‌المللی شد و رهبری ایران را به دنبال‌کردن راه‌حلی مبتنی بر مذاکره تشویق کرد.

در استرالیا، نخست‌وزیر این کشور پس از تأیید مرگ علی خامنه‌ای گفت «کسی برای او سوگواری نخواهد کرد»، موضعی که از صریح‌ترین واکنش‌های سیاسی در این زمینه بود.

آفریقا

در آفریقا، سیریل رامافوسا، رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی، حملات اسرائیل و آمریکا را ناقض قوانین بین‌المللی دانست و گفت که دفاع پیش‌دستانه بر پایهٔ «فرضیات و احتمالات» قابل توجیه نیست.

XS
SM
MD
LG