انتقاد از فهرست اصلاحطلبان برای شرکت در انتخابات شوراها
انتشار فهرست ۴۴ نفرۀ اصلاحطلبان برای انتخابات شوراهای شهر با انتقادهایی در فضای مجازی مواجه شده است.
خبرگزاری فارس، روز دوشنبه، ششم بهمن با انتشار این فهرست نوشته ۴۴ تن از «چهرههای شاخص اصلاحطلب» در میان فهرست بیش از پنج هزار نفرۀ داوطلب ثبتنامشده در دوره هفتم انتخابات شورای شهر هستند.
در میان این اسامی میتوان نامهایی چون محمدرضا جلاییپور عضو حزب تازهتأسیس «عهد ایران»، پیروز جناچی شهردار اسبق تهران، نادره رضایی معاون اسبق امور هنری وزارت ارشاد (که مجوز برپایی کنسرت خیابانی همایون شجریان را صادر کرد)، محمدصادق جوادیحصار فعال سیاسی و روزنامهنگار، اسماعیل گرامیمقدم از حزب «اعتماد ملی»، علی تاجرنیا نمایندۀ ادوار مجلس و عماد هاشمی رفسنجانی فرزند محسن هاشمی و نوۀ علیاکبر هاشمی رفسنجانی دیده میشود.
انتشار این فهرست در شرایط سرکوب خونین دور تازۀ اعتراضات در ایران، واکنشهایی را در شبکههای اجتماعی برانگیخته است.
علی شریفیزارچی، استاد دانشگاه، که با سرکوب اعتراضات، از خارج به ایران بازنگشته، در شبکۀ ایکس به تندی به این موضوع واکنش نشان داده است.
او نوشته: «صفکشیدن روزنهگشایان و اصلاحطلبان برای ورود به شورای شهر، در روزهایی که مردم داغدار هزاران نفر از فرزندان خویش هستند که با مجوز دولت اصلاحطلب قتلعام شدند، حد تازهای از وقاحت، رذالت و دریوزگی قدرت را آشکار کرد که در تاریخ سیاسی جهان بهسختی میتوان برای آن نظیری یافت.»
این خبر در شرایطی منتشر شده که کاربران داخل ایران به اینترنت جهانی دسترسی ندارند.
در روزهای گذشته مهدی محمودیان و عبدالله مومنی، دو فعال سیاسی که سابقۀ بارها زندان را دارند، در پُست کوتاه مشترکی در شبکۀ ایکس از جریان اصلاحطلبی انتقاد کرده و نوشته بودند: «اینجا کشوری است که مدعیان گفتگوی تمدنها دستان خونی ولایت را میشورند و با جانیان "عهد" اخوت میبندند.»
شماری از کاربران نیز اتفاقات اخیر را «دستپخت دولت وفاق با همراهی جناح مقابل» معرفی کردهاند که «چند ۱۰ هزار کشته و مجروح تنها در عرض دو روز» برجا گذاشت.
این خبر در شرایطی منتشر میشود که علاوه بر قطعی اینترنت و کشتار معترضان، کماکان خبرگزاریهای فارس و تسنیم، هر دو نزدیک به سپاه پاسداران، تقریباً بهطور روزنامه گزارشهایی را از بازداشت افرادی که آنها را «لیدر اغتشتشات» مینامند، در مناطق مختلف کشور منتشر میکنند.
بقائی: پیامی بین عراقچی و ویتکاف ردوبدل نشده است
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، تبادل پیام میان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ را «دروغ» خواند.
او در کنفرانس خبری روز دوشنبه، ششم بهمن خود، با بیان اینکه این تبادل پیام «صحت ندارد»، طرح این موضوع را به رسانههای اسرائیلی نسبت داد.
بقائی اسرائیل را دشمن «هرگونه دیپلماسی» دانست و «یکی از منابع تولید اطلاعات جعلی» معرفی کرد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران پیش از این گفته بود: «کانال ارتباطی بین آقای وزیر امور خارجه و نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا باز است و هر زمان نیاز باشد مورد استفاده قرار میگیرد و این در کنار کانال سفارت سوئیس در تهران است.»
بقائی در بخش دیگری از نشست خبری روز دوشنبه خود گفت که ورود ناوهای خارجی به منطقه «اثری» بر عزم و ارادۀ جمهوری اسلامی برای دفاع از خود نخواهد داشت.
او افزود نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «با دقت هر تحرکی را رصد میکنند» و هشدار داد که گسیل نیرو و طرح تهدید «خلاف اصول نظام بینالملل» است و تهدید کرد که «اگر این اصول زیر پا گذاشته شود ناامنی متوجه همگان میشود.» او سپس گفت که «به هرگونه تعرضی پاسخی فراگیر و پشیمانکننده خواهیم داد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که گمانهزنیها دربارۀ احتمال اقدام نظامی علیه ایران افزایش یافته است؛ وضعیتی که پس از سرکوب شدید اعتراضات سراسری و کشته شدن هزاران معترض به دست نیروهای حکومتی و نیز هشدار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به مقامهای ایرانی درباره ادامه سرکوب معترضان شکل گرفته است.
یک مقام ارشد آمریکایی روز دوشنبه به فاکسنیوز دیجیتال تأیید کرد که گروه رزمی ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن «نزدیک است، اما از نظر فنی هنوز وارد حوزهٔ مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده در اقیانوس هند نشده است.» به گفته این مقام، این موقعیت جغرافیایی فعلی به آن معناست که گروه رزمی ناو هواپیمابر در حال حاضر توانایی انجام حملات علیه ایران را ندارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه پنجشنبه ۲ بهمن، پس از شرکت در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، در گفتوگو با خبرنگاران از اعزام نیروی بزرگ نظامی به سوی ایران خبر داده بود: «ما کشتیهای زیادی داریم که برای احتیاط به آن سمت میروند، ناوگان بزرگی داریم که به آن سمت در حال حرکت است، خواهیم دید که چه میشود. ما نیروی زیادی داریم که به سمت ایران در حال حرکت است، ترجیح میدهیم اتفاقی رخ ندهد، ما آنها را از نزدیک زیر نظر داریم.»
آقای ترامپ، پیش از این سخنان، از آمادگی برای گفتوگو با مقامهای ایرانی نیز سخن گفته بود.
اسماعیل بقائی روز دوشنبه در این مورد نیز گفت که «ما هیچوقت از دیپلماسی و مذاکره رویگردان نبودیم» اما افزود که «با طرفی میتوانید وارد مذاکره شوید که به دنبال جنگ و تقابل نباشد.»
این در حالی است که رئیس جمهور آمریکا هم پیش از هشدارهای اخیر خود در مورد کمک به معترضان ایرانی و هم در جریان این هشدارها، بارها خواستار مذاکره با جمهوری اسلامی شده بود.
در همین حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین که کشورش از همپیمانان جمهوری اسلامی به حساب میآید، روز دوشنبه ۶ بهمن گفت که هرگونه حمله نظامی آمریکا به ایران «میتواند گامی تازه در جهت بیثباتسازی خاورمیانه باشد» و تأکید کرد «روسیه همچنان برای کاهش تنشها تلاش میکند.»
او از همه طرفهای درگیر خواست «بر راهحلهای سیاسی و مذاکره تمرکز کنند.»
همزمان، به گزارش خبرگزاری رویترز، مقامهای ارشد چین روز دوشنبه در پکن با دبیرکل سازمان همکاری اسلامی دیدار کردند. این گفتوگوها پس از آن انجام شد که مقامهای ایرانی هشدار دادند هرگونه حمله به ایران «بهمنزله جنگ تمامعیار» تلقی خواهد شد.
گزارش نتبلاکس از ادامۀ قطع اینترنت در ایران و محدودیت بیشترِ راههای دورزدن فیلترینگ
نتبلاکس، که وضعیت اینترنت را در سراسر جهان رصد میکند، روز دوشنبه، ششم بهمن اعلام کرد قطع اینترنت در ایران، با وجود بازگشت کوتاهمدت و لحظهای، وارد هیجدهمین روز خود شده و همچنان ادامه دارد.
نتبلاکس تأکید کرده که این موضوع ابعاد سرکوب مرگبار علیه غیرنظامیان در ایران را پنهان میکند.
بر اساس این گزارش، در همین حال، جمهوری اسلامی در حال کار بر روی شکافهای «فیلترنت» در ایران است تا «راههای دور زدن فیلترینگ محدود شود».
نتبلاکس همچنین از ترویج روایت جمهوری اسلامی دربارۀ اعتراضات و معترضان توسط حسابهای مورد تأیید حکومت ایران (حسابهای سفید) در شرایط عدم دسترسی شهروندان عادی به اینترنت خبر داده است.
نامهای از جامعهٔ فوتبال ایران به فیفا: فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی را تعلیق کنید
شماری از اعضای جامعهٔ فوتبال ایران در بیانیهای خطاب به فیفا و نهادهای بینالمللی فوتبال، خواستار واکنش این نهاد نسبت به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران شدند و از فیفا خواستند فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران را تعلیق کند.
در این بیانیه که روز دوشنبه ۶ بهمن در رسانههای اجتماعی نیز منتشر شده و به امضای بازیکنان فعلی و پیشین، مربیان، داوران و روزنامهنگاران ورزشی رسیده، از «جنایتهای گسترده و بیسابقه علیه غیرنظامیان» در جریان اعتراضات مسالمتآمیز اخیر در ایران ابراز نگرانی عمیق شده است.
امضاکنندگان با استناد به گزارشهای رسانههای بینالمللی و نهادهای حقوق بشری میگویند در مدت کوتاهی از این اعتراضات، «بیش از ۳۶ هزار نفر کشته و هزاران نفر زخمی شدهاند».
در این بیانیه آمده است که شماری از اعضای جامعهٔ فوتبال نیز در میان کشتهشدگان بودهاند و از چند قربانی تأییدشده نام برده شده است.
قربانیان تأییدشده از اعضای جامعهٔ فوتبال در متن این بیانیه عبارتاند از:
* مجتبی ترشیز، بازیکن پیشین باشگاه فوتبال تراکتورسازی تبریز
* صهبا رشتیان، کمکداور فوتبال زنان
* مهدی لواسانی، مربی فوتبال ردههای پایه
* امیرحسین محمدزاده، بازیکن باشگاه دلوار افزار
* ریبین مرادی، بازیکن باشگاه سایپا
* محمد حاجیپور، دروازهبان تیم ملی فوتبال ساحلی ایران
در این بیانیه تأکید شده است که همهٔ افراد یادشده در جریان سرکوب خشونتبار اعتراضات مسالمتآمیز جان خود را از دست دادهاند.
این بیانیه ادامه میدهد که «در حال حاضر، امیرحسن قادرزاده، بازیکن ۱۹ سالهٔ فوتبال از باشگاه سپاهان اصفهان، بهدلیل مشارکت در این اعتراضات مسالمتآمیز با خطر قریبالوقوع اجرای حکم اعدام روبهرو است؛ وضعیتی که تهدیدی فوری برای جان او بهشمار میرود. افزون بر این، چندین تن از اعضای جامعهٔ فوتبال ایران هنگام ورود به کشور بازداشت شده، مورد بازجویی قرار گرفته و به دلیل بیان دیدگاههای شخصی خود، مدارک سفرشان ضبط شده است؛ اقدامی که نقض آشکار آزادیهای بنیادین محسوب میشود.»
جامعهٔ فوتبال ایران با یادآوری تعهدات اساسنامهای فیفا در زمینۀ حقوق بشر، از این نهاد خواسته است کشتار غیرنظامیان را محکوم کند، «همدستی» فدراسیون فوتبال ایران در نقض این تعهدات را به رسمیت بشناسد و این فدراسیون را تا ارائه تضمینهای قابل راستیآزمایی برای رعایت حقوق بشر، از رقابتهای فیفا تعلیق کند.
این بیانیه به امضای افرادی از جامعه فوتبال چون علی کریمی، محمد تقوی، سوشا مکانی و محمدرضا فغانی رسیده است.
روزنامه اطلاعات: دولت پزشکیان بیشک دولت تعطیلات است
روزنامۀ اطلاعات در یادداشتی با عنوان «دولت تعطیلات» نوشته تنها نامی که می توان بر دولت پزشکیان نهاد، «بیشک دولت تعطیلات است».
این روزنامه در نسخۀ روز دوشنبه، ششم دی، نوشته «در طول یک سال و نیمی که از دولت وی میگذرد، تنها راه حل وی برای مشکلات و معضلات بیشمار کشور، پاک کردن صورت مسئله و تعطیلی کشور به ویژه تعطیلکردن مهمترین و حیاتیترین بخش کشور یعنی بخش آموزش بوده است.»
این روزنامه با بیان اینکه مهمترین چیزی که در دولت پزشکیان خودنمایی میکند، «تعطیلات» است، افزوده: «هوا گرم میشود، کشور تعطیل میشود، هوا سرد میشود، تعطیل، هوا آلوده میشود، تعطیل، ناترازی برق داریم، تعطیل، ناترازی گاز داریم، تعطیل، اعتراضی شکل می گیرد، تعطیل، گویا تنها نسخه شفابخش دولت پزشکیان فقط و فقط تعطیل کردن کشور به صورت عام و آموزش به صورت خاص است.»
هشدار آنکارا دربارۀ موج مهاجرت از ایران؛ طرح ایجاد منطقه حائل در مرز
بر پایه گزارش رسانههای ترکیه، وزارت خارجه این کشور در نشستی غیرعلنی با اعضای کمیسیون روابط خارجی مجلس ترکیه اعلام کرده است که در صورت هرگونه مداخله یا بیثباتی در ایران، ایجاد «منطقه حائل» در مرز ایران و ترکیه برای جلوگیری از ورود مهاجران به خاک ترکیه ضروری خواهد بود.
به گزارش روزنامۀ «ترکیه تودی»، وزارت خارجه ترکیه در این جلسه پشت درهای بسته، نمایندگان مجلس را در جریان آخرین تحولات خاورمیانه، بهویژه وضعیت ایران و سوریه، قرار داده و گفته است آنکارا برای سناریوهای مختلف، «طرحهای ای، بی و سی» را آماده کرده است.
بر اساس این گزارش، در جلسه وزارت خارجه تأکید شده که ترکیه با مداخله خارجی در کشورهای منطقه یا «برهم خوردن ثبات خاورمیانه» موافق نیست، اما همزمان خود را برای «همه سناریوها» آماده کرده است.
در این نشست به نقل از مقامهای وزارت خارجه گفته شده است: «در صورت بروز موج مهاجرت، معتقدیم باید یک منطقه حائل ایجاد شود تا کسانی که قصد خروج دارند، در سمت ایران باقی بمانند.»
مقامهای وزارت خارجه ترکیه همچنین در این جلسه آمارهایی درباره اعتراضات اخیر در ایران ارائه کرده و گفتهاند در جریان این اعتراضات بیش از چهار هزار نفر جان خود را از دست دادهاند و حدود ۲۰ هزار نفر نیز زخمی شدهاند.
ترکیه پیشتر نیز در مرز جنوبی خود با سوریه اقدام به ایجاد مناطق حائل کرده بود؛ اقدامی که در آن زمان با هدف کنترل پیامدهای امنیتی و مهاجرتی جنگ داخلی سوریه انجام شد.
افزایش تعداد کشتهشدگانِ تأییدشده در آمارهای هرانا
بر اساس تازهترین دادههای منتشرشده از سوی خبرگزاری هرانا، تا روز یکشنبه ۵ بهمن، یعنی بیستونهمین روز اعتراضات، شمار کشتهشدگانِ تأییدشده از سوی هرانا به ۵۸۴۸ نفر رسیده است که نسبت آمار دو روز پیش این خبرگزاری صدها نفر بیشتر است.
از این تعداد، ۵۵۲۰ نفر معترض، ۷۷ نفر کودک زیر ۱۸ سال، ۲۰۹ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۴۲ نفر غیرمعترض یا غیرنظامی معرفی شدهاند. همچنین شمار کشتههایی که وضعیت آنها همچنان در حال بررسی است، ۱۷۰۹۱ نفر اعلام شده است.
هفتهنامه تایم در همان روز یکشنبه، به نقل از دو مقام ارشد در وزارت بهداشت ایران خبر داد که در دو روز ۱۸ و ۱۹ دیماه که سرکوب خونین به دست حکومت به اوج خود رسید، «احتمالاً تا ۳۰ هزار نفر» در خیابانهای شهرهای مختلف کشته شدهاند.
بازداشتیها
بر پایه گزارش تازۀ هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مجموع بازداشتشدگان از آغاز اعتراضات تاکنون به ۴۱۲۸۳ نفر رسیده و دستکم ۷۸۰۴ نفر با جراحات شدید گزارش شدهاند.
هرانا همچنین از ثبت ۲۴۰ مورد پخش اعترافات اجباری خبر داده و نوشته که ۱۱۰۲۳ نفر دیگر نیز به نهادهای امنیتی احضار شدهاند. بنا بر این دادهها، مجموع رخدادهای اعتراضی ثبتشده ۶۴۵ مورد در ۱۹۷ شهر و ۳۱ استان کشور بوده است.
این گزارش همچنین به افزایش فشارها بر کادر درمان و همزمان موضعگیریهای تهدیدآمیز برخی مقامهای قضایی و دولتی، از جمله دربارهٔ برخوردهای شدیدتر و مصادرۀ اموال معترضان، اشاره شده است.
راجر واترز: از حرفهای قبلیام معذرت میخواهم، در کنار مردم ایران هستم
راجر واترز، خواننده و ترانهسرای شناختهشدۀ بریتانیایی، اظهارات قبلی خود مبنی بر اینکه از حکومت ایران حمایت میکند را «اشتباه لفظی» نامید و بابت آن عذرخواهی کرد.
او که یکی از بنیانگذاران گروه موسیقی پینکفلوید است، در ویدئویی که پنجم بهمن در شبکۀ ایکس منتشر کرده، گفته هیچگاه از حکومت ایران حمایت نکرده و در کنار مردم ایران ایستاده است.
واترز در این ویدئو میگوید در مصاحبۀ اخیر خود دربارۀ ایران، حرف اشتباهی زده و بابت آن عذرخواهی میکند. او افزوده که هرگز با هیچ «حکومت دینی و خودکامه، چه ایران باشد، چه اسرائیل»، همراهی نکرده و «مشخص است» که هرگز از علی خامنهای «حمایت نکرده و حمایت نخواهد کرد».
او در عین حال یادآوری کرده که بارها با اعتراضان «زن زندگی آزادی» در ایران ابراز همبستگی کرده بود.
واترز در عین حال تأکید کرده که با هرگونه دخالت یا حمله آمریکا و اسرائیل به ایران مخالف است.
اظهارات راجر واترز در مصاحبه هفته گذشته با پیرس مورگان، مجری معروف بریتانیایی، دربارۀ دور تازۀ اعتراضات در ایران که واکنش حکومت به آن، کشتار بیسابقه بود، با واکنشهای فراوانی روبهرو شد.
شمار زیادی از کاربران فارسیزبان در شبکههای اجتماعی به تندی به او تاختند و باتوجه به شهرت این هنرمند، از او خواستند در کنار مردم ایران بایستد.
نشانههای «زوال» یک حکومت از نظر رئیس سابق صداوسیما
محمد سرافراز، رئیس سابق سازمان صداوسیما، از قتل یا کور شدن «هزاران نفر مردم بیسلاح در خیابان» انتقاد کرد.
سرافراز در پستی در شبکۀ ایکس به نشانههای «زوال» یک حکومت اشاره کرده و یکی از این نشانهها را «مخالفت با انجام اصلاحات اساسی» عنوان کرده است.
او بدون اشاره به حکومت ایران، دو نشانۀ دیگر را نیز چنین توصیف کرده است: «فسادزایی و ناکارآمدی سیستم» و دروغگویی و پنهانکاری مقامات».
محمد سرافراز از آبان ۱۳۹۳ تا اردیبهشت ۱۳۹۵ رئیس سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی بود.
او به مسئولیت «دولت و حکومت در قبال این فاجعه هولناک» نیز اشاره کرده است.
حکومت جمهوری اسلامی مدعی است که معترضان «تروریست» و «مسلح» بودند.
رضا پهلوی از کادر درمان برای کمک به مجروحان باوجود خطرها قدردانی کرد
شاهزاده رضا پهلوی در پیامی به جامعۀ پزشکان و پرستاران و کادر درمان، از نقش «مهم» آنها در مداوای مجروحان اعتراضات اخیر باوجود وجود «خطرها، تهدیدها و فشارهای بیسابقه»، قدردانی کرد.
او در شبکۀ ایکس نوشته این کمکها در شرایطی صورت میگیرد که «گزارشهای متعدد نشان میدهد مأموران و مزدوران حکومتی مستقر در بیمارستانها و درمانگاهها، مجروحان را شناسایی میکنند و به دستگاه سرکوب تحویل میدهند.»
در این پیام همچنین به از آنها خواسته شده نام افرادی که درمان مجروحان «مانع ایجاد میکنند و با دستگاه سرکوب همکاری دارند»، گردآوری شود تا در «زمان مقتضی به جنایت و خیانتشان رسیدگی شود».
همزمان با اعمال خشونت بیسابقه علیه معترضان اعتراضات اخیر در ایران، گزارشهای بسیاری از خشونت مأموران امنیتی علیه مجروحان، ضرب و جرح آنها در شرایط تحت درمان و ربودنشان، منتشر شده است.
در ویدئوهایی که از مراکز مختلف پزشکی قانونی کشور نیز در اینترنت منتشر شده، کشتهشدگان زیادی در حالی که لولههای تنفسی و تجهیزات پایش قلب در دهان و بر بدن دارند، مشاهده میشوند.
سازمان حقوق بشر ایران که در نروژ مستقر است، نیز روز یکشنبه ۵ بهمن از موج جدید سرکوب و بازداشت خشونتآمیز افرادی که به مجروحان اعتراضات اخیر امدادرسانی کردهاند خبر داد.
این سازمان اعلام کرد: «نیروهای امنیتی با یورش به منازل و کلینیکها، پزشکان و شهروندان داوطلب را با خشونت بازداشت و اموال آنها را تخریب میکنند.»