اعتراضات شبانه در هشتمین روز ادامه یافت؛ گزارشها از سرکوب معترضان در چندین شهر ایران
گزارشها و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که شامگاه یکشنبه، ۱۴ دی، اعتراضات سراسری در ایران برای هشتمین روز پیاپی ادامه یافت و شهرهای متعددی شاهد تجمعهای خیابانی، درگیری با نیروهای امنیتی و اعتراضات شبانه شهروندان بودند.
بر اساس گزارشها، درگیریها میان معترضان و نیروهای ضدشورش بهویژه در شهر ایلام شدید بوده است تا جایی که نیروهای امنیتی به بیمارستان امام خمینی این شهر یورش برده و معترضان را تعقیب کردند.
ویدئوها نشان میدهد که نیروهای امنیتی به سوی معترضان با تفنگهای ساچمهای و گاز اشکآور شلیک میکنند.
گزارشهایی نیز از مسدود شدن جادهها و سنگربندی شهروندان در محدودهٔ زیرگذر کشوری و میدان ۲۲ بهمن حکایت دارد.
به گزارش شاهدان عینی، شمار نیروهای امنیتی در برخی نقاط شهر ایلام به بیش از ۱۵۰ نفر رسیده و آنها به سوی مردم شلیک میکنند. همچنین گزارشهایی از ضربوشتم شدید یک پسر ۱۵ ساله که به گفتهٔ شاهدان صرفاً رهگذر بوده و نقشی در اعتراضات نداشته، منتشر شده است.
هرانا از بازداشت دستکم ۱۷ شهروند از جمله یک نوجوان در استان ایلام خبر داده است.
در سنگسر در استان سمنان نیز اعتراضات مردمی در شامگاه یکشنبه گزارش شده و بنابر فیلمهای منتشرشده، معترضان با شعار «جاوید شاه» در این شهر راهپیمایی کردهاند.
در همدان ویدئویی منتشر شده که در آن شهروندان یک نیروی شبهنظامی بسیجی را که به سوی معترضان تیراندازی کرده بود، خلع سلاح میکنند.
گزارشهای رسیده از ساری حاکی است که خیابان قارن این شهر شامگاه یکشنبه شاهد حضور گسترده مردم بوده است. به گفتهٔ شاهدان، با وجود حضور سنگین و رفتار تهدیدآمیز نیروهای امنیتی، تجمع و راهپیمایی معترضان متوقف نشد و ویدئوهایی از همخوانی سرود «ای ایران» در خیابانهای ساری منتشر شده است.
در بوشهر نیز ویدئوهایی از تظاهرات مردمی منتشر شده که در آن شلیک گاز اشکآور توسط نیروهای انتظامی-امنیتی دیده میشود. معترضان در این شهر شعارهایی از جمله «میکُشم، میکُشم، آنکه برادرم کُشت» سر دادهاند.
ویدئوها از اراک نیز درگیری معترضان و مأموران حکومتی را نشان میدهد.
در کرمانشاه، گزارشها از ادامهٔ درگیریها در خیابان شریعتی و محله جعفرآباد حکایت دارد. بنابر این گزارشها، یک جوان ساکن این محله در جریان درگیریهای شب گذشته جان خود را از دست داده و ساکنان منطقه وضعیت را «نگرانکننده» توصیف کرده و خواستار کمک شدهاند.
در هفشجان استان چهارمحال و بختیاری، پس از کشتهشدن معترضی به نام سروش بر اثر شلیک، خشم عمومی بالا گرفته است و گزارش شده که شماری از شهروندان به سوی خانه و مغازه فردی که عامل تیراندازی معرفی شده، رفتهاند. خبرها همچنین حاکی از تداوم اعتراضات مردمی در شهرستان سامان این استان است.
در ویدئوهایی که از نورآباد ممسنی منتشر شده، شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» شنیده میشود. ویدئوهایی نیز از گسترش اعتراضات در فیروزآباد فارس منتشر شده است. در مشهد نیز معترضان با راهپیمایی در خیابانها شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادهاند.
بهدلیل محدودیتهای شدید اطلاعرسانی، تأیید مستقل شمار دقیق کشتهها و زخمیها ممکن نیست. مقامهای رسمی جمهوری اسلامی تاکنون واکنش روشنی به این گزارشها نشان ندادهاند، اما انتشار گسترده ویدئوها و روایتهای محلی حاکی از ادامه و گسترش اعتراضات در نقاط مختلف کشور است.
خبرگزاری فارس روز یکشنبه نوشت که عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، در جمع فرماندهان و مسئولان فرماندهی انتظامی گفته است که فراجا، معترضان، یا به گفتهٔ او «آشوبگران» را «به جایشان خواهد نشاند».
لغو چند کنسرت در تهران و شهرستانها
در روزهای اخیر کنسرتهای چند خواننده و گروه موسیقی در تهران و شهرستانها لغو شده که به نوشتهٔ خبرگزاری ایسنا دلیل آن «شرایط پیشآمده در کشور» است.
ایسنا مینویسد که مسئولان فرهنگی دربارهٔ لغو این کنسرتها توضیحی ندادهاند.
کنسرتهای مسعود صادقلو در رشت، سامان جلیلی در اهواز، حیدو هدایتی در بندرعباس، عرفان طهماسبی در تهران، بردیا مهرآرا در تهران و کنسرت لری احسان عبدیپور از جمله اجراهایی هستند که لغو شدهاند.
آیین خاکسپاری بهرام بیضایی در سانفرانسیسکو برگزار شد
آیین خاکسپاری بهرام بیضایی، نمایشنامهنویس، کارگردان و پژوهشگر برجسته ایرانی، روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ برابر با ۳ ژانویه ۲۰۲۶ در آرامگاه اسکایلاون در نزدیکی سانفرانسیسکو برگزار شد.
این مراسم به دعوت خانواده بیضایی و با حضور جمعی از شاگردان، هنرمندان و نزدیکان او برگزار شد. در جریان این آیین، مژده شمسایی، همسر بیضایی، مناجاتخوانی کرد و بخشهایی از نمایشنامه «سیاوشخوانی» را خواند. همچنین قطعه «گلبانگ کهن» ساخته حسین علیزاده، که از آثار مورد علاقه بیضایی بود، در پایان مراسم پخش شد.
بیضایی که از سال ۱۳۸۹ در آمریکا زندگی میکرد و در دانشگاه استنفورد تدریس میکرد، ۵ دی ۱۴۰۴ همزمان با ۸۷سالگیاش بر اثر عوارض سرطان درگذشت.
آمارهایی از تعداد احتمالی کشتهشدگان اعتراضات
سازمان حقوق بشری ههنگاو میگوید که طی هفت روز اول اعتراضات تازه در ایران، این سازمان توانسته «تاکنون هویت ۱۷ شهروند که در جریان اعتراضات اخیر کشته شدهاند» را تأیید کند.
در همین حال، هرانا، مجموعه فعالان حقوق بشر ایران، آماری که در این رابطه داده مبنی بر کشته شدن «دستکم ۱۵ شهروند معترض» در جریان هفت رو اول اعتراضات است.
هرانا روز یکشنبه، در هشتمین روز اعتراضات، نوشت که «در هفت روز اخیر دست کم ۱۷۴ نقطه کشور در ۶۰ شهر از ۲۵ استان شاهد اعتراضات بودند. در جریان این اعتراضات دست کم ۵۸۲ تن دستگیر شدند. در همین مدت دست کم ۱۵ شهروند معترض جان باختند.»
رادیو فردا مستقلاً قادر به تأیید این آمار نیست.
مرتضی حیدری، معاون سیاسی و امنیتی استاندار قم، شامگاه شنبه خبر داد که دو نفر در جریان ناآرامیها در قم کشته شدهاند که یکی از آنها نوجوانی ۱۷ ساله بود و نفر دوم نیز به ادعای استاندار قم «بر اثر حمل نارنجک دستی و منفجر شدن نارنجک در دستانش کشته شد.»
هرانا همچنین نوشته است که «در هفت روز گذشته دستکم ۱۷۴ نقطه در ایران شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند. این اعتراضات مجموعاً در ۲۵ استان کشور گزارش شده و طی این مدت، ۱۸ دانشگاه نیز صحنه تحرکات اعتراضی دانشجویان بودهاند.»
بر اساس اطلاعیههای رسمی و گزارشهای رسانهها، اعتراضات هشت روز اخیر در ۲۳ استان از ۳۱ استان ایران رخ داده و به درجات مختلف، حداقل ۴۰ شهر مختلف، که اکثر آنها شهرهای کوچک و متوسط هستند را تحت تأثیر قرار داده است.
همزمان با اعتراضات در ایران، گروههایی از ایرانیان مقیم خارج از کشور در برلین، هامبورگ و کلن در آلمان، پاریس، لندن، دوبلین، آمستردام، گوتنبرگ، مالمو، تورنتو و برخی از شهرهای دیگر نیز راهپیماییهایی علیه سرکوب معترضان در ایران و علیه جمهوری اسلامی برگزار کردند.
شمسالواعظین و عطریانفر عضو شورای اطلاعرسانی دولت پزشکیان شدند
با حکم الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، ماشاءالله شمسالواعظین و محمد عطریانفر بهعنوان دو عضو حقیقی شورای اطلاعرسانی دولت پزشکیان منصوب شدند.
بر اساس اعلام این شورا، در حال حاضر علی ربیعی، سید شهابالدین طباطبایی، محمد قوچانی، ماشاءالله شمسالواعظین و محمد عطریانفر اعضای حقیقی شورای اطلاعرسانی دولت هستند.
محمد عطریانفر، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی است و ماشاءالله شمسالواعظین، از روزنامهنگاران سرشناس اصلاحطلب بهشمار میرود.
پیش از این، فیاض زاهد و محمد مهاجری از عضویت در این شورا استعفا داده بودند که با موافقت رئیس شورا همراه شد.
محمد مهاجری در مراسم تودیع خود از شورای اطلاعرسانی دولت گفته بود: «در مواجهه با انتقادات گستردهای که در روزها و ماههای اخیر از مردم کوچه و بازار میشنوم نمیتوانم از دولت دفاع کنم».
شکلگیری تجمعات اعتراضی در نقاط مرکزی تهران
همزمان با ادامه اعتراضها در شهرهای مختلف ایران در روز یکشنبه ۱۴ دی و در هشتمین روز از دور تازه اعتراضات، تصاویری از شکلگیری تجمعات اعتراضی در محدوده خیابانهای مرکزی تهران منتشر شده است.
بر اساس تصاویر رسیده، تجمعهایی در خیابانهای حافظ و سعدی و اطراف خیابان جمهوری، مقابل پاساژ علاءالدین، شکل گرفته است. گزارشها حاکی است بخشهایی از بازار بزرگ تهران و شماری از بازارهای شهرهای دیگر همچنان در اعتصاب بهسر میبرند.
خبرگزاری ایسنا روز یکشنبه در یک «گزارش میدانی» از مرکز شهر تهران نوشت که «ازدحام قابل توجه جمعیت در اطراف محدوده ساختمان اصلی پاساژ علاءالدین در چهارراه حافظ شکل گرفته است و حضور نیروهای انتظامی در اطراف پل حافظ و ورودیهای منتهی به پاساژ به وضوح به چشم میخورد.»
این خبرگزاری افزوده که «بر اساس مشاهدات، فعالیت در پاساژ علاءالدین و بازار چهارسو عملاً متوقف شده و به دلیل تجمع بالای جمعیت، امکان ورود به داخل پاساژها وجود ندارد. این شرایط باعث شده است این بخش از بازار موبایل تهران در این ساعات (حوالی ساعت ۱۲) عملاً از چرخه معاملات خارج شود. دامنه این شلوغی تا خیابان سیتیر و چهارراه استانبول نیز کم و بیش ادامه داشت. در این محدوده، ترافیک خودروها و موتورسواران نسبت به روزهای عادی بیشتر بود و رفت و آمدها با کندی انجام میشد.»
حضور گسترده یگان ویژه و نیروهای سرکوبگر موتوری در چهارراه شهناز تبریز و تیراندازی نیروی انتظامی موتورسوار با سلاح ساچمهای به مردم در درگهان قشم نیز از تحولاتی در روز یکشنبه است که ویدئوهایی مربوط به آنها در شبکههای «اعتراض مدنی بازار» منتشر شده است.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس نیز تجمع اعتراضی برگزار کردهاند.
این در حالی است که کلاسها در بسیاری از دانشگاهها در تهران به صورت غیرحضوری برگزار میشود و دانشجویان اجازه حضور در دانشگاهها را ندارند.
دور جدید اعتراضات در ایران از یکشنبه هفتم دیماه در پی سقوط تاریخی ارزش ریال آغاز شد و بهسرعت از بازار تهران به دانشگاهها و شهرهای کوچک گسترش یافت.
ویدئوی به رگبار بستن معترضان در ملکشاهی ایلام
در پی گزارشها از سرکوب بسیار خشونتآمیز نیروهای حکومتی در شهرستان ملکشاهی ایلام، ویدئوهای دیگری از لحظه به رگبار بستن معترضان در روز شنبه ۱۳ دی منتشر شده است.
در این ویدئوها دیده میشود که در پی آغاز تیراندازی نیروهای حکومتی شماری از معترضان بر زمین میافتند.
گزارشهای تأییدنشده از کشتهشدن دستکم پنج معترض در این شهرستان خبر میدهند. همزمان خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران از کشته شدن دستکم سه نفر در این شهرستان و زخمی شدن تعدادی دیگر خبر داده است.
در تجمعهای اعتراضی روز گذشته ملکشاهی معترضان شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
نخست وزیر اسرائیل میگوید در کنار مردم ایران ایستاده است
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز یکشنبه با اشاره به دور تازه اعتراضات در ایران گفت که دولتش در کنار معترضان در ایران و «آرزوی آنها برای آزادی و عدالت» ایستاده است.
در بیانیه دفتر نخست وزیری اسرائیل آمده است: «خیلی احتمال دارد که در لحظهای باشیم که مردم ایران موفق میشوند سرنوشت خود را در دست بگیرند.»
اعتراض در تهران در هشتمین روز از دور تازه اعتراضات
همزمان با ادامه اعتراضها در شهرهای مختلف ایران در روز یکشنبه ۱۴ دی و در هشتمین روز از دور تازه اعتراضات، تصاویری از شکلگیری تجمعات اعتراضی در محدوده بعضی بازارها در تهران منتشر شده است.
قیمت دلار آزاد در روز یکشنبه نزدیک به ۱۳۷ هزار تومان اعلام شد
در حالی که دور تازه اعتراضات مردمی در ایران همچنان ادامه دارد، قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد نزدیک به ۱۳۷ هزار تومان قید میشود.
سایتهایی که بهای ارزهای خارجی از جمله هر دلار آمریکا را به طور غیررسمی و بر اساس نوسانات بازار ثبت میکنند روز یکشنبه، ۱۴ دیماه، نوشتهاند که هر دلار از ۱۳۶۶۵۰ تا ۱۳۶۸۵۰ تومان معامله شده یا دستکم قیمتگذاری شده است.
به نوشته دنیای اقتصاد، این در حالی است که بهای هر دلار آمریکا روز شنبه تا ۱۳۷۲۵۰ تومان هم معامله شده بود؛بنابراین قیمت این ارز خارجی اکنون با نزدیک به نیم درصد کاهش نسبت به روز گذشته ثبت شده است.
دور تازه اعتراضات در کشور وقتی از بازار تهران آغاز شد و رفتهرفته به دیگر شهرها سرایت کرد که قیمت دلار در ادامه رشد چند ماهه خود از ۱۴۳ هزار تومان هم عبور کرد. با این همه میتوان گفت که این اعتراضات تنها در دو روز اول جنبه اقتصادی و معیشتی داشت و بلافاصله موضوعات و چالشهای دیگر زندگی در حکومت جمهوری اسلامی را هم شامل شد.