مجلس ایران کلیات لایحهٔ اصلاحشدهٔ سال ۱۴۰۵ را تصویب کرد
کلیات لایحهٔ بودجهٔ سال آینده ایران روز دوشنبه در صحن مجلس ایران با ۱۷۱ رای موافق تصویب شد.
تصویب این بودجه به دنبال یک بار ردِ آن در کمیسیون تلفیق و اعمال تغییراتی در لایحهٔ اولیهٔ ارائه شده دولت ایران رخ داد. ازجمله تغییرات اعمال شده افزایش میزان حقوقها از ۲۰ درصد تا ۴۳ درصد و کاهش میزان مالیات بر ارزش افزوده از ۱۲ به ۱۰ درصد است.
دولت مسعود پزشکیان پیشتر به دلیل انتقادها از عدم افزایش رقم حقوق کارمندان و افزایش چشمگیر میزان مالیات در بودجه ارائه شده به مجلس، آن را پس گرفت و با تغییراتی ارائه کرد.
کارشناسان اقتصادی در روزهای اخیر نسبت به عدم تأمین درآمدها و خطر افزایش دوباره کسری بودجه هشدار دادهاند.
موضوع افزایش «۲۰ تا ۳۰ درصدی» قیمت برخی اقلام
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، روز دوشنبه در گفتوگویی تلویزیونی با اشاره به آثار آزادسازی نرخ ارز گفت: «بدیهی است که با انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای آن، قیمت برخی اقلام افزایش پیدا میکند. در این میان، روغن، مرغ و تخممرغ افزایش قیمت بیشتری نسبت به سایر کالاها دارند و طبق محاسبات انجامشده، افزایش قیمت اغلب اقلام حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد خواهد بود.»
او افزود: «مردم توجه داشته باشند که معادل این افزایش، پیشاپیش بهصورت اعتبار در حساب سرپرست خانوار پرداخت شده است.»
روایت خبرگزاری فارس از یورش مأموران به بیمارستان در ایلام
بر اساس گزارشها، شامگاه یکشنبه ۱۴ دی درگیریها میان معترضان و نیروهای ضدشورش بهویژه در شهر ایلام شدید بود تا جایی که نیروهای امنیتی به بیمارستان امام خمینی این شهر یورش برده و معترضان را تعقیب کردند.
ویدئوها نشان میدهد که نیروهای امنیتی به سوی معترضان با تفنگهای ساچمهای و گاز اشکآور شلیک کردهاند.
خبرگزاری فارس روز دوشنبه درباره این اقدام نیروهای امنیتی مطلبی نوشته و در آن مدعی شده است که معترضان از بیمارستان به عنوان «سنگر» استفاده کردند.
فارس مینویسد که پس از درگیری نیروهای امنیتی با معترضان شهر ملکشاهی استان ایلام در روز شنبه، زخمیهای این درگیریها به بیمارستان امام خمینی شهر ایلام منتقل شدند و «شرایط در این بیمارستان ملتهب شد.»
این خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران، حضور معترضان و خانوادهها در بیمارستان و تأکید آنها که «نباید هیچ یک از زخمیها جان خود را از دست بدهند» را عامل «التهاب» فضا دانسته و نوشت که «درگیریها از محوطه بیمارستان به خیابانهای اطراف نیز کشیده شد و تا شب گذشته ادامه یافت.»
فارس نوشته است که «شب گذشته، در جریان عملیات نیروهای امنیتی، تعدادی از معترضان در بیمارستان و حواشی آن دستگیر شدند» و افزوده است که در حال حاضر شرایط در بیمارستان «تقریباً عادی» است.
نرخ دلار در ایران دوباره سیر صعودی گرفت و به آستانۀ ۱۴۰ هزار تومان رسید
همزمان با ادامهٔ اعتراضات سیاسی-اقتصادی در ایران، نرخ ارز و سکه بار دیگر سیر صعودی گرفت.
نرخ دلار که طی روزهای اخیر تا ۱۳۵ هزار تومان افت کرده بود، روز دوشنبه، ۱۵ دی به نزدیک ۱۴۰ هزار تومان رسید. نرخ سکه هم ۱۵۶ میلیون تومان شده است.
روزنامه دنیای اقتصاد نوشته است که امروز دوشنبه، دلار مانند روز قبل رشد قیمت را تجربه کرد. دلار که روز قبل تا ۱۳۸٫۳۰۰ تومان رسیده بود، امروز با رشد ۱٫۰۳ درصدی به ۱۳۹٬۷۵۰ تومان رسید.
خبرگزاری ایسنا نیز نوشته است در حالی که وزیر اقتصاد از حرکت تدریجی نرخ ارز به سمت تکنرخی شدن سخن میگوید، جهش یکشبۀ بیش از ۴۳ هزار تومانی دلار در تالار اول مرکز مبادله، نگرانیها دربارهٔ شوک ارزی و تبعات قیمتی آن را بهطور جدی افزایش داده است.
بر اساس این گزارش، روز یکشنبه ۱۴ دی، بهای هر دلار آمریکا در تالار اول مرکز مبادله ۸۴ هزار و ۸۳۳ تومان بود که روز دوشنبه مبلغ ۱۲۸ هزار و ۶۴۷ تومان برای آن اعلام شده است؛ افزایش ۴۳ هزار و ۸۱۴ تومانی در یک شب.
بقائی: اسرائیل «مترصد سوء استفاده از هر هدفی» است
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در نشست خبری تازه خود گفت که اسرائیل «مترصد سوء استفاده از هر هدفی» در ارتباط با اعتراضات ضد حکومتی در ایران است.
اسماعیل بقائی روز دوشنبه ۱۵ دی در نشست خبری هفتگی خود در عین حال از «آمادگی نیروهای مسلح ایران برای دفاع» خبر داد.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز یکشنبه با اشاره به دور تازه اعتراضات در ایران گفت که دولتش در کنار معترضان در ایران و «آرزوی آنها برای آزادی و عدالت» ایستاده است.
در بیانیه دفتر نخست وزیری اسرائیل آمده است: «خیلی احتمال دارد که در لحظهای باشیم که مردم ایران موفق میشوند سرنوشت خود را در دست بگیرند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز بار دیگر به حکومت ایران دربارهٔ برخورد خشونتآمیز با معترضان هشدار داده و گفته است اگر «مانند گذشته» دست به کشتار بزند، با واکنشی «بسیار سخت» از سوی ایالات متحده روبهرو خواهد شد. دونالد ترامپ همچنین تأکید کرد که واشینگتن تحولات ایران را «بهدقت» زیر نظر دارد.
«ایران در جمع «شش کشور با پایینترین کیفیت زندگی»
رئیس مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران کیفیت زندگی در ایران، بهویژه در شهرها، را دارای «چالشهای جدی» دانست و گفت مشکلاتی مانند ترافیک، آلودگی هوا و صدا، ضعف مدیریت زباله و فاضلاب و نبود مشارکت مردمی، کیفیت زندگی شهروندان را کاهش داده است.
به گزارش خبرگزاری ایلنا به نقل از حسین ایمانی، ایران با وجود روند سریع شهریشدن، از توان مدیریتی و زیربنایی متناسب برخوردار نیست و پیامدهای این وضعیت، بهویژه متوجه اقشار کمدرآمد است.
این اظهارات همزمان با انتشار گزارش جدید پایگاه دادههای جهانی نامبیو (Numbeo) مطرح شده که بر اساس آن، ایران در سال ۲۰۲۵ در میان ۸۹ کشور بررسیشده، رتبه ۸۴ را کسب کرده و ششمین کشور از پایینترین سطح کیفیت زندگی معرفی شده است.
در این گزارش، عواملی مانند سنگینی هزینههای زندگی نسبت به درآمد، مشکلات اقتصادی و مسکن، آلودگی، ترافیک، کیفیت پایین زیرساختها و محدودیت دسترسی به خدمات عمومی از دلایل اصلی جایگاه پایین ایران عنوان شده است.
در این گزارش، ۱۰ کشور انتهای جدول شامل نیجریه، ونزوئلا، بنگلادش، سریلانکا، مصر، ایران، پرو، کنیا، ویتنام و فیلیپین هستند.
برخی آمارها از روز هشتم اعتراضات
خبرگزاری هرانا در گزارشی تازه میگوید که طی هشت روز گذشته دستکم ۲۲۲ نقطه در ۷۸ شهر از ۲۶ استان کشور شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند و ۱۷ دانشگاه نیز صحنهٔ تحرکات اعتراضی دانشجویان بوده است.
این گزارش میگوید در این مدت دستکم ۹۹۰ شهروند بازداشت شدهاند، هرچند آمار واقعی بازداشتها بیش از این رقم برآورد میشود. همچنین مرگ دستکم ۲۰ نفر در جریان اعتراضات تأیید شده که یکی از آنها از نیروهای امنیتی-انتظامی بوده است. بنا بر دادههای هرانا، تاکنون ۵۱ مورد مصدومیت ثبت شده که عمدتاً بر اثر اصابت گلولههای ساچمهای و پلاستیکی بوده است.
در شبانهروز گذشته نیز دهها شهر از جمله تهران، شیراز، تبریز، مشهد، کرمانشاه و بندرعباس شاهد تظاهرات، تجمعات اعتراضی یا شکلگیری فضای امنیتی بودهاند؛ امری که به گفتهٔ ناظران، نشاندهندهٔ تداوم و گسترش جغرافیایی اعتراضات در شهرهای بزرگ و کوچک است.
خبرگزاری کردپا نیز که اخبار مناطق کردنشین را پوشش میدهد، از زخمی شدن دستکم ۳۰ نفر در جریان اعتراضات روز گذشته ملکشاهی خبر داد.
بهدلیل محدودیتهای شدید اطلاعرسانی، تأیید مستقل شمار دقیق کشتهها و زخمیها ممکن نیست.
روز دوشنبه، یعنی در نهمین روز از آغاز اعتراضات، منابع خبری فعالان بازار خبر میدهند که در محدوده بازار و تا شعاع چند کیلومتری اطراف آن، اینترنت بهطور کامل قطع شده است.
بر اساس این گزارشها، در محدوده بازار هیچگونه دسترسی به اینترنت وجود ندارد و علاوه بر آن، آنتن خطوط تلفن همراه نیز بهشدت ضعیف شده است.
قالیباف خواستار «مقابلۀ موثر» با اعتراضات شد
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی همراستا با اظهارات رهبر جمهوری اسلامی دربارۀ معترضان، گفت که حساب افرادی که در اعتراضات با جمهوری اسلامی مخالفت سیاسی میکنند «جداست» و با آنها باید «به شیوهای موثر مقابله کرد».
او دربارۀ شیوۀ برخورد با معترضان توضیحی نداد، اما مدعی شد که این افراد «مستقیماً یا با واسطه به سرویسهای جاسوسی متصلند».
محمدباقر قالیباف در ادامه هم گفت که یارانهای که به صورت کالابرگ است و «پیش از این به طور انحصاری در دست چند فرد و شرکت بوده»، «امروز مستقیم به مردم خواهد رسید.» وی توضیح نداد که چرا پیش از این چنین اقدامی برای خارج کردن «انحصار» از دست «چند فرد و شرکت» انجام نشده بود.
روزنامه ایران روز یکشنبه نوشت که منابع تأمین مالی این کالابرگ، «ترکیبی از باقیمانده سهم درآمد نفتی دولت و برداشت از صندوق توسعه ملی است.»
رهبر جمهوری اسلامی نیز در هفتمین روز از اعتراضات اقتصادی-سیاسی در چندین شهر ایران، از مقامهای جمهوری اسلامی خواست که به گفتهٔ او، «اغتشاشگران را سر جای خود بنشانند».
علی خامنهای روز شنبه، ۱۳ دی مدعی شد که «یک عده آدم تحریکشدۀ مزدورِ دشمن پشت سر بازاریها ایستاده و شعار ضد اسلام و ضد ایران و ضد جمهوری اسلامی» میدهند.
اشارۀ او به شعارهای معترضان در شهرهای مختلف ایران است که کل حاکمیت جمهوری اسلامی را هدف قرار داده و تنها به موضوعات اقتصادی و گرانی و تورم محدود نشده است.
خامنهای با طرح این ادعا که «ما با معترض حرف میزنیم و مسئولین باید با معترض حرف بزنند» افزود: «اما با اغتشاشگر حرفزدن فایدهای ندارد و باید او را به جای خودش نشاند».
رهبر جمهوری اسلامی پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸ به نتیجۀ انتخابات ریاستجمهوری آن سال، همواره دستور مشابهی را برای برخورد با معترضان صادر کرده بود.
حمایت کانون نویسندگان از اعتراضات مردمی در ایران
همزمان با افزایش اعتراضات سیاسی-اقتصادی در ایران، کانون نویسندگان در بیانیهای از «حق بیچون و چرای اعتراض مردم» کشور حمایت کرد.
در این بیانیه از همۀ نویسندگان و هنرمندان آزادیخواه و نهادهای همسو در سراسر جهان خواسته شده «اجازه ندهند که حکومت باردیگر زندانها و گورستانها را از معترضان پر کند».
کانون نویسندگان ایران تأکید کرده که جمهوری اسلامی «بنیان خود را بر کشتار و شکنجه و حبس مخالفان و منتقدان و آزادیخواهان بنا» کرده و همواره صدای هر اعتراضی را «بیدرنگ خفه کرده است».
این بیانیه تصریح کرده که حکومت ایران در پاسخ به اعتراضات جاری، باردیگر «به سوی معترضان آتش گشوده، برای ربودن مجروحان به بیمارستان حمله کرده و دستبهکار بازداشتهای اتوبوسی شده است».
کانون نویسندگان نوشته که هر روز به تعداد کشتهشدگان و آمار بازداشتها در ایران افزوده میشود.
نام کشتهشدگان اعتراضات در پیام شاهزاده رضا پهلوی
شاهزاده رضا پهلوی با انتشار پیامی ضمن نام بردن از معترضانی که در اعتراضات جاری در ایران کشته شدهاند، نوشت که «به شما اطمینان میدهم که آمران و عاملان این جنایات، شناسایی و بدون تردید مجازات خواهند شد.»
او در پیام خود از این افراد نام برده است:
ازنا (لرستان): شایان (ابوذر) اسداللهی، احمدرضا امانی، مصطفی فلاحی، طاها صفری و وهاب موسوی
ملکشاهی (ایلام): رضا عظیمزاده، فارز آقامحمدی، لطیف کریمی، و مهدی امامیپور
مرودشت (فارس): خداداد شیروانی، محمدقاسم روستا، عرفان بزرگی و منصور مختاری
لردگان (چهارمحال و بختیاری): احمد جلیل سرقلعه و سجاد زیلایی
قم: حسین ربیعی و محمد نوری
کوهدشت (لرستان): امیرحسام خدایاریفرد
فولادشهر (اصفهان): داریوش انصاری بختیاریوند
نورآباد (لرستان): احد ابراهیمپور عبدلی
همدان: امیرحسین بیاتی
هفشجان (چهارمحال و بختیاری): سروش سلیمانی
نیریز (فارس): امیرمحمد کوهکن
ترامپ دوباره به جمهوری اسلامی دربارۀ سرکوب اعتراضات هشدار داد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا باردیگر به حکومت ایران دربارۀ استفاده از خشونت علیه معترضان هشدار داد.
او روز یکشنبه، ۱۴ دی، در گفتگو با خبرنگاران در داخل هواپیمای اختصاصی حمل رئیس جمهور ایالات متحده، با اشاره به مقامات جمهوری اسلامی گفت: «اگر مثل گذشته شروع به کشتن مردم کنند، بهنظر من با ضربهای بسیار سخت از سوی ایالات متحدهٔ آمریکا روبهرو خواهند شد.»
این دومین تهدید علنی رئیسجمهور آمریکا طی روزهای اخیر در واکنش به اعتراضات سراسری ایران است.
ترامپ همچنین افزود که واشینگتن تحولات ایران را «بهدقت» زیر نظر دارد.
دونالد ترامپ بامداد جمعه ۱۲ دی نیز در پستی در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشیال، نوشت: «اگر ایران به معترضان مسالمتجو شلیک کند و آنها را بهشکل خشونتآمیز بکشد، که عادتشان است، ایالات متحدهٔ آمریکا به یاریشان خواهد آمد».
این پیام با واکنش تند مقامهای جمهوری اسلامی مواجه شد و فضای سیاسی در ایران را به شدت تحت تأثیر قرار داد.
لیندزی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه و از متحدان قدیمی دونالد ترامپ، روز دوشنبه در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «دعا میکنم و امیدوارم که سال ۲۰۲۶ سالی باشد که ما دوباره به ایران عظمت میبخشیم.»