روند سقوط ارزش پول ایران ادامه دارد: هر دلار بیش از ۱۶۵ هزار تومان
روند افزایش بهای ارزهای خارجی و طلا در بازارهای ایران که پس از فروکش کردن اعتراضات خیابانی دوباره آغاز شده بود، روز پنجشنبه نهم بهمن ادامه یافت و قیمت هر دلار آمریکا رقم ۱۶۵ هزار تومان را رد کرد. سکهٔ طلا نیز که روز گذشته رکورد تاریخی ۲۰۰ میلیون تومان را زده بود، به ۲۰۵ میلیون تومان رسید.
این در حالی است که هر دلار آمریکا، دو روز پیش سهشنبه هفتم بهمن، حدود ۱۵۲ هزار تومان معامله شده بود.
بهای یورو در روز چهارشنبه هم بر اساس گزارش سایت «بنبست» به بیش از ۱۹۷ هزار تومان رسید و هر پوند انگلیس نیز ۲۲۸ هزار تومان معامله شد. قیمت یورو در روز سهشنبه حدود ۱۸۰ هزار تومان و پوند بریتانیا هم بالای ۲۰۷ هزار تومان گزارش شده بود.
جرقهٔ اعتراضهای دیماه که از روز هفتم آغاز شد، نوسانات شدید نرخ ارز بود که در بازار بزرگ تهران آغاز شد، اما خیلی زود تغییر ماهیت داد و با گسترش به سراسر کشور، به بدترین بحران مشروعیت برای حکومت جمهوری اسلامی تبدیل شد و معترضان خواستار سرنگونی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و نظام حاکم شدند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارشنبه گفت جمهوری اسلامی «هیچ وقت این قدر ضعیف نبوده؛ اما این بار مشکل اصلیشان این است که برخلاف بارهای قبل که اعتراضات به راه میافتاد، دیگر نمیتوانند به خواستههای مردم پاسخ دهند، چون اقتصادشان در حال فروپاشی است».
رسول صالحی در یزدانشهر با «خطر صدور حکم اعدام» روبهرو است
یک منبع نزدیک به خانواده رسول صالحی که در جریان سرکوب اعتراضات در یزدانشهر بازداشت شد، میگوید او با خطر صدور حکم اعدام روبهرو است.
بهگفتهٔ این منبع، آقای صالحی پس از کشته شدن نوجوانی به نام فرشید مختاری در جریان اعتراضهای ۱۲ دیماه در یزدانشهر، با جمعی از مردم مقابل دادگستری نجفآباد حاضر شد و به مقامهای قضایی ۲۴ ساعت مهلت داد تا نوجوانان و جوانان بازداشتشده را آزاد کنند. او در ویدئویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، هشدار داده بود در صورت عدم آزادی بازداشتشدگان، تجمع اعتراضی در یزدانشهر برگزار خواهد شد.
یکی از بستگان رسول صالحی به رادیو فردا گفت پس از تعیین این مهلت، نهادهای امنیتی با او تماس گرفتند و خواستار لغو تجمع شدند. با این حال، آقای صالحی شانزدهم دیماه در منزل خواهرش در باغ بهادران بازداشت شد. با وجود فشارهای امنیتی برای لغو تجمع، شهروندان در یزدانشهر دست به اعتراض زدند که به درگیری با نیروهای حکومتی انجامید.
این منبع نزدیک به خانواده میگوید رسول صالحی هماکنون در بندی زیر نظر اطلاعات سپاه نگهداری میشود که به گفته منابع حقوق بشری محل نگهداری زندانیانی است که با حکم اعدام مواجهاند.
بر اساس پیگیریهای خانواده، دادستان نجفآباد برای این فعال فرهنگی و ورزشی که به پرورش اسب اصیل ایرانی هم اشتغال دارد، به اتهام «تحریک معترضان به خشونت» و «جرم سازمانیافته» درخواست اشد مجازات کرده است؛ درخواستی که منبع رادیو فردا میگوید هنوز به تأیید دادگاه نرسیده است.
بهدلیل قطع اینترنت و راههای ارتباطی، هنوز گزارش جامع و دقیقی از سرکوب اعتراضات در یزدانشهر منتشر نشده، اما در روزهای اخیر برخی منابع رادیو فردا از این شهر خبر دادهاند که شمار بسیاری از معترضان این شهر نیز در روزهای ۱۸ تا ۲۰ دیماه با شلیک مأموران حکومتی کشته شدهاند.
گفتوگو با بستگان مصطفی خرسندیان: بدون شستشو و با لباسهای خودش به خاک سپرده شد
بستگان مصطفی خرسندیان به رادیوفردا گفتهاند که او ۱۸ دیماه در نزدیکی ساختمان نیروی انتظامی رودبار در استان گیلان با شلیک مستقیم ماموران سپاه جان باخته است و خانوادهاش، او را بدون شستشو و با لباسهای خودش به خاک سپردند.
مصطفی خرسندیان ۲۵ ساله و مکانیک بود. به گفتهٔ بستگانش، او معترض بود و گلولهٔ جنگی به سینهاش اصابت کرد و جان باخت. سینا میرزایی از بستگان مصطفی خرسندیان که ساکن سوئد است، به رادیوفردا گفت که پیگیریهای خانوادهٔ مصطفی برای تحویل گرفتن پیکر او به نتیجهای نرسیده بود: «خانواده متوجه شده بودند که پیکرش در بیمارستان رودبار است اما به آنها تحویل نمیدادند. شایع شده بود که میخواهند پیکر کشتهشدگان را به رشت منتقل کنند. نگران میشوند درِ سردخانه را میشکنند و پیکر مصطفی را با یک ماشین سمند به خانه میبرند».
به گفتهٔ او، مصطفی را غریبانه، بدون شستشو و با لباسهای خودش در قبرستان محلهٔ تکلیم در شهر رودبار به خاک سپردهاند.
پاراگراف اول: ایرانِ پس از سرکوب؛ از سناریوهای خوشبینانه تا فاجعهبار
«ایران تاریخ خود را مینویسد، جهان باید اقدام کند.» این جملهای آشناست؛ عبارتی که این روزها زیر مفهوم «مسئولیت حمایت» بارها و به اشکال گوناگون نوشته و خوانده میشود؛ مفهومی که از جامعهٔ جهانی میخواهد در برابر خشونتهای مرگبار سیاسی دیماه ۱۴۰۴ واکنشی فراتر از تماشا نشان دهد.
جامعهای که به بنبست رسیده است؛ جامعهای که حتی بخشی از نخبگانش نیز امروز به شکست در برابر حکومتی دینی و اقتدارگرا اقرار میکنند و به تعبیر محمد فاضلی، جامعهشناس در ایران، بیش از آنکه کنشگر باشد، به نظارهگر بار تاریخ تبدیل شده است.
در این میان، صدای شهروندان نیز در شبکههای اجتماعی بازتابی از همین وضعیت است؛ اما هستند کسانی مانند کاربری که مینویسد: «بیایید این جا به اندازهٔ ما فقیر باشید، به اندازهٔ ما بترسید، بعد دربارهٔ علاقهتان به جنگ حرف بزنید».
در برنامهٔ رادیویی «پاراگراف اول» با مهدیهٔ گلرو، دانشآموخته و پژوهشگر علوم سیاسی در دانشگاه مالمو سوئد و عضو همبستگی جمهوریخواهان ایران، و محسن مدیرشانهچی، پژوهشگر و کارشناس روابط بینالملل در اندیشکده نظم جهانی در استرالیا، در اینباره به گفتوگو نشستیم.
یک مقام کاخ سفید: ترامپ طیف گستردهای از گزینهها را برای رسیدگی به وضعیت ایران در اختیار دارد
یک مقام کاخ سفید به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت رئیسجمهور آمریکا طیف گستردهای از گزینهها را برای رسیدگی به وضعیت ایران در اختیار دارد.
این مقام کاخ سفید که خواست نامش فاش نشود، روز پنجشنبه ۹ بهمن گفت دونالد ترامپ ابراز امیدواری کرده که هیچ اقدامی لازم نشود، اما تأکید کرده که رژیم ایران باید «پیش از آنکه خیلی دیر شود» به توافق برسد.
بهگفتهٔ این مقام کاخ سفید، آقای ترامپ همچنین بهروشنی دربارهٔ پیامدهای قتل معترضان توسط رژیم ایران هشدار داده و با عملیات «چکش نیمهشب» و «عزم مطلق» نشان داده است که به گفتههای خود عمل میکند.
«چکش نیمهشب» عنوان عملیاتی بود که طی آن نیروی هوایی ایالات متحده بهدستور دونالد ترامپ تأسیسات مهم هستهای ایران شامل نطنز، فردو و فرآوری اورانیوم اصفهان را بمباران کرد. عملیات «عزم مطلق» نیز یک عملیات نظامی گستردهٔ ایالات متحده بود که در جریان آن نیروهای آمریکایی با حمله به کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، نیکلاس مادورو و همسرش را دستگیر کردند و به آمریکا منتقل کردند.
مقام کاخ سفید به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی همچنین گفت اعلام دونالد ترامپ مبنی بر اینکه هر کشوری که با ایران تجارت کند با تعرفه ۲۵ درصدی روبهرو خواهد شد و همچنین تحریمهای جدید اعمالشده علیه رژیم ایران، شواهد بیشتری است از اینکه رئیسجمهور آمریکا طیف گستردهای از گزینهها را برای رسیدگی به وضعیت ایران در اختیار دارد.
هشدار مقام وزارت بهداشت: تأخیر در درمان مجروحان اعتراضات منجر به عفونت زخمها میشود
معاون پرستاری وزارت بهداشت از مجروحان اعتراضات اخیر خواست «نترسند» و برای درمان به مراکز درمانی مراجعه کنند.
عباس عبادی روز پنجشنبه ۹ بهمن در گفتگو با خبرگزاری ایلنا هشدار داد: «در صورتی که درمان به تأخیر بیفتد، ممکن است زخمهای آنها عفونی شود و مشکلی که میتواند با یک درمان ساده حل شود، منجر به جراحیهای پیچیده و عوارض ناخواسته شود.»
با این حال او به علت ترس مجروحان از مراجعه به بیمارستانها اشارهای نکرد. این در حالی است که گزارشهای متعددی از حملۀ نیروهای امنیتی به بیمارستانها، ضربوجرح مجروحانِ تحت درمان و ربودن آنها منتشر شده است.
تصاویر منتشرشده از شماری از پیکرهای کشتهشدگان در مراکز پزشکی قانونی کشور از جمله کهریزک در تهران، نشان میداد که کماکان لولههای تنفسی در دهان آنها و تجهیزات پایش قلب بر روی سینۀ آنها وجود داشت.
ضمن اینکه بر اساس گزارشها، جمهوری اسلامی شماری از پزشکانی که در خارج از مراکز درمانی به مداوای مجروحان پرداختهاند را نیز بازداشت کرده است.
با این حال معاون پرستاری وزارت بهداشت گفته: «اگر به مرکز درمانی مراجعه کنید و نامتان را به صورت دیگری اعلام کنید، کسی شما را تفتیش نمیکند و تنها در صورتی که از بیمه بخواهید استفاده کنید، احراز هویت نیاز است.»
او بیمارستانها در تمام نقاط جهان را «محیطی امن برای ارائه خدمات به همه انسانها، بدون توجه به رنگ، نژاد، عقیده و ایدئولوژی» عنوان کرده، اما به حملات نیروهای امنیتی به مراکز درمانی ایران و برخورد خشونتبار با مجروحان تحت درمان و ضرب و جرح همراهان آنها اشارهای نکرده است.
محمدباقر قالیباف مذاکره با آمریکا را با استدلال «تحمیلی» بودن آن رد کرد
رئیس مجلس شورای اسلامی ایران در گفتوگو با شبکه سیانان بار دیگر مذاکره با ایالات متحده را با این استدلال که رئیسجمهور آمریکا «فقط میخواهد اراده خود را به دیگران تحمیل کند»، رد کرد.
محمدباقر قالیباف گفت اگرچه تهران آماده مذاکره است، اما فکر نمیکند که این «نوع صحبتی باشد که رئیسجمهور ایالات متحده به دنبال آن است؛ او فقط میخواهد (اراده خود را به دیگران) تحمیل کند»؛ موضعی که در چندین ماه گذشته حتی در جریان برگزاری مذاکرات هستهای ایران و آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز بارها از زبان مقامات جمهوری اسلامی مطرح شده است.
دونالد ترامپ روز هشتم بهمن با اعلام اینکه ناوگانی عظیم در حال حرکت به سوی ایران است و این ناوگان در صورت لزوم، آماده انجام مأموریت خود «با سرعت و خشونت» است، ابراز امیدواری کرد که ایران هرچه زودتر «پای میز مذاکره بیاید» و دربارهٔ یک توافق منصفانه و عادلانه مذاکره کند، بدون سلاح هستهای، که به نفع همه طرفین باشد.
این هشدار تند آقا ترامپ واکنشهای گستردهای در میان مقامات جمهوری اسلامی برانگیخت و محمدباقر قالیباف نیز در گفتوگو با سیانان متقابلاً به واشینگتن هشدار داد که در صورت حمله به ایران، حکومت ایران تلافی خواهد کرد و «هزاران نظامی آمریکایی را در معرض خطر قرار خواهد داد».
رئیس مجلس شورای اسلامی در بخش دیگری از اظهارات خود با تکرار ادعای دیگر مقامات جمهوری اسلامی که اعتراضات را «طراحیشده در خارج از کشور» توصیف کردهاند، گفت حکومت «هرگز از انتقام خون» کشتهشدگان اعتراضات عقبنشینی نخواهد کرد.
این در حالی است که حکومت ایران در روایت رسمی خود مبنی بر کشته شدن ۳۱۱۷ نفر در اعتراضات میگوید از این تعداد دو هزار و ۴۲۷ نفر از «مردم» و «حافظان نظم و امنیت» جان خود را از دست دادند. هرچند منابع حقوقبشری تا امروز موفق شدهاند کشتهشدن بیش از شش هزار نفر را تأیید کنند و میگویند همچنان در حال بررسی برای تأیید هویت چندین هزار کشته دیگر هستند.
هرانا شمار کشتهشدگان تأییدشده در اعتراضات را ۶۳۷۳ نفر اعلام کرد
خبرگزاری هرانا بر اساس تازهترین دادههای تجمیعی خود در روز سیودوم از آغاز اعتراضات، اعلام کرد که شمار کشتهشدگان تأییدشده به ۶۳۷۳ نفر رسیده است.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه، نهم بهمن منتشر شده، از این تعداد ۵۹۹۳ نفر معترض، ۱۱۳ نفر کودک زیر ۱۸ سال، ۲۱۴ نفر نیروهای وابسته به حکومت و ۵۳ نفر غیرمعترض/غیرنظامی هستند.
هرانا شمار جانباختگان در حال بررسی را نیز ۱۷ هزار و ۹۱ نفر اعلام کرده است.
بر اساس این گزارش، مجموع بازداشتشدگان اعتراضات به ۴۲ هزار و ۴۸۶ نفر رسیده. شمار مجروحان با جراحات شدید ۱۱ هزار و ۱۸ نفر، تعداد پخش اعترافات اجباری ۲۷۰ مورد و تعداد احضارشدگان به نهادهای امنیتی بیش از ۱۱ هزار نفر گزارش شده است.
خبرگزاری فعالان حقوق بشر همچنین نوشته که مجموع رخدادهای اعتراضی ثبتشده ۶۵۸ مورد در ۲۰۲ شهر و ۳۱ استان بوده است.
بهدلیل عدم دسترسی به داخل ایران بهدلیل قطع اینترنت و فشار حکومت بر خانوادههای کشتهشدگان، اعلام دقیق شمار جانباختگان با دشواری روبرو است.
سازمانهای حقوق بشری پیشبینی میکنند دهها هزار نفر در جریان سرکوب خشونتبار معترضان در ایران کشته شده باشند.
بیانیۀ فعالان سیاسی مدنی برای «تشکیل جبهۀ فراگیر ملی و برگزاری رفراندوم»
۱۷ تن از فعالان سیاسی و مدنی با انتشار سومین بیانیۀ خود، خواستار تشکیل جبهۀ فراگیر ملی برای برگزاری رفراندوم و تشکیل مجلس مؤسسان شده تا «همه مردم ایران از تمام سلایق سیاسی بتوانند در فرآیندی دموکراتیک و آگاهانه برای آینده سیاسی خود تصمیم بگیرند».
آنها مسئول اصلی «روزگار هولناک» ایران را شخص رهبر جمهوری اسلامی و «ساختار سرکوبگر نظام حاکم» عنوان کردهاند.
قربان بهزادیاننژاد، جعفر پناهی، امیرسالار داودی، ویدا ربانی، محمد رسولاف، حسین رزاق، نسرین ستوده، ابوالفضل قدیانی، حاتم قادری، عباس صادقی، منظر ضرابی، بنیاد نرگس، مهدی محمودیان، سعید مدنی، عبدالله مومنی، محمد نجفی، صدیقه وسمقی امضاکنندگان این بیانیه هستند.
این فعالان در این بیانیه که خطاب به «مردم شریف، شجاع و داغدار ایران» نوشته شده، نوشتهاند: «کشتارِ گسترده و جمعیِ جانبهلبرسیدگانِ حقطلبی که شجاعانه راهی خیابان شدند تا به این نظام نامشروع پایان دهند، یک جنایت سازمانیافته حکومتی علیه بشریت بود.»
در این بیانیه آمده «شلیک مستقیم گلولههای جنگی به مردم، ستاندنِ دههاهزار جان، تعقیب و بازداشت چنددههزار تن، تعرض به زخمیها، جلوگیری از درمان و حتی کشتن آنان، نامی جز اقدام علیه امنیت ملت ایران و خیانت به وطن ندارد.»
آنها با اشاره به اینکه «ساختار خودکامه» جمهوری اسلامی «برای بقا از کشته پشته ساخته»، علت استفادۀ حکومت از «انگهای رسوایی» چون «فتنهگر» «اغتشاشگر و تخریبگر» و یا «تروریست و وابسته به دشمن» برای معترضان را «سلب حق بنیادین تعیین سرنوشت از مردم» نامیدهاند.
امضاکنندگان این بیانیه با اشاره به «تکرار تلخ تجارب چند دهۀ اخیر»، «مانع اصلی نجات ایران از مهلکۀ حاضر» را «شخص علی خامنهای و نظام استبداد دینی» دانستهاند که «هر روز بقای آن، گرد مرگ و نابودی بیشتر میپاشد، فروپاشی جامعه را گستردهتر میکند و سقوط میهن را در ورطهٔ ویرانی عمیقتر.»
بیانیه ضمن تأکید بر لزوم دادخواهی کشتهشدگان و آزادی همه زندانیان سیاسی، «تنها راه نجات ایران را محاکمه تمامی آمران و عاملان دستگاه سرکوب و پایانبخشی به نظام ناجمهوری و غیر انسانی حاکم» دانستهاند.
کنارهگیری کارگردان فیلم «آرامبخش» از شرکت در جشنوارۀ فجر
سعید زمانیان، نویسنده و کارگردان فیلم «آرامبخش» که یکی از فیلمهای اعلامشدۀ جشنواره فجر است، از حضور در این رویداد کنارهگیری کرد.
این نخستین انصراف یکی از کارگردانان فیلمهای امسال جشنوارۀ فجر محسوب میشود.
جواد گنجی، سینماگر کشتهشده در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، دستیار اول کارگردان این فیلم بود.
آقای زمانیان نوشته که «به احترام همۀ خونهای ریختهشده و یاد عزیزانی که در جریان اعتراضات اخیر جان خود را از دست دادند»، این تصمیم را گرفته است.
