نرخ تورم نقطه به نقطه، براساس دادههای تازه مرکز آمار ایران، در دیماه امسال به ۶۰ درصد رسیده است. همزمان رسانههای اقتصادی داخل کشور، با استناد به دادههای رسمی میگویند حذف ارز ترجیحی «شوک قیمتی شدیدی» بهویژه به بازار خوراکیها وارد کرده است.
درحالیکه دور تازهٔ اعتراضات در ایران از هفتم دیماه با انتقاد از وضع اقتصادی آغاز شد و بازاریان آغازگر این دور از اعتراضات بودند، گزارشها حکایت از ادامۀ سیاستهای منجر به جهش تورمی از سوی دولت دارد.
گزارش تازهای از «اقتصادآنلاین» میگوید دولت سالها به واردکنندگان دلار ارزان داده بود تا کالاهای اساسی ارزان به دست مردم برسد، اما چون این کالاها گران فروخته شدند، سود بزرگی به جیب عدهای محدود رفت و حالا با قطع این دلار ارزان، قیمت خوراکیها یکباره جهش کرده است.
دولت مسعود پزشکیان که با کمبود شدید منابع ارزی روبهرو است، ارز ترجیحی یا دولتی را که ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بود، حذف کرده و مدعی است که قصد دارد آن را مستقیماً به دست خود مردم برساند.
گزارش «اقتصادآنلاین» با استناد به دادههای رسمی میگوید حذف ارز ترجیحی یادشده، «شوک قیمتی شدیدی» بهویژه در بازار خوراکیها وارد کرده است.
این گزارش مینویسد که در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲ میلیارد دلار ارز ترجیحی تخصیص یافته و فاصله نرخ رسمی با قیمتهای بازار، به ایجاد رانت گسترده منجر شده است؛ رقمی که از آن با عنوان «۹۸۱ هزار میلیارد تومان» یاد شده است. نویسندهٔ گزارش تأکید دارد که با وجود ثبات ظاهری نرخ ارز ترجیحی طی سه سال، تورم خوراکیها در مقاطعی به بالای ۷۵ درصد رسیده بود.
با این روند، بر اساس دادههای تازه مرکز آمار ایران که روز پنجم بهمن در رسانههای بازتاب یافت، نرخ تورم نقطهبهنقطه در دیماه ۱۴۰۴ به ۶۰ درصد رسیده است؛ رقمی کمسابقه که نسبت به ماه پیش ۷.۴ واحد درصد افزایش نشان میدهد.
تورم نقطهبهنقطه گروه خوراکیها و آشامیدنیها نیز ۸۹.۹ درصد اعلام شده و تورم ماهانه کل به ۷.۹ درصد رسیده است. طبق گزارش مرکز آمار ایران، تورم ماهانه خوراکیها ۱۳.۷ درصد و کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۴.۴ درصد بوده است.
در همین روزها، گزارشهای شهروندی متعددی حاکی از گرانی شدید در ایران است. ازجمله یک گزارش میدانی در کانال تلگرامی «اعتراض مدنی بازار» از شهر کازرون مینویسد اعتصابهای صنفی که تا هفته گذشته ادامه داشت، با فشار نیروهای امنیتی متوقف شده، اما بازار عملاً راکد است.
به گفتۀ این گزارش، قیمتها بهطور محسوسی افزایش یافتهاند؛ از جمله ماست کیلویی حدود ۱۰۰ هزار تومان، شیر ۶۰ هزار تومان و داروهای بیماران خاص تا حدود یکمیلیون و ۸۰۰ هزار تومان. ساکنان کازرون از فضای عمومی «سوگزده و خشمآلود» شهر سخن گفتهاند.
در حالی که قطعی اینترنت در ایران، روز سهشنبه ۷ بهمن وارد نوزدهمین روز خود شده است، در چند روز اخیر شماری از شهروندان که بهطور مقطعی موفق به اتصال به اینترنت شدهاند از وضعیت «گرانی بسیار شدید» قیمتهای کالاهای اساسی در شهرها و محلات خود و ناتوانی از خرید کالاهای اساسی در حد نیاز خبر میدهند.
ضرر قطع بودن اینترنت برای اقتصاد کشور، «روزی پنج هزار میلیارد تومان»
وزیر ارتباطات ایران روز دوشنبه ششم بهمن ضرر قطع کامل اینترنت برای اقتصاد کشور را روزانه «پنج هزار میلیارد تومان» اعلام کرد.
این در حالی است که پیشتر علی حکیم جوادی، رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای کشور، در روز یکشنبه دربارهٔ خسارت قطعی اینترنت در ایران گفته بود: «روزانه بین دو تا سه هزار میلیارد تومان اثر مستقیم قطعی اینترنت است.»
اعتماد آنلاین روز دوشنبه به نقل از ستار هاشمی، وزیر ارتباطات دولت مسعود پزشکیان، نوشت: «برآوردها نشان میدهد میانگین تابآوری شرکتها و کسب و کارهای اینترنتی حدود ۲۰ روز است و کشور در حال نزدیک شدن به این نقطه است.»
او منبع خود برای این برآورد و معیارهای سنجش «تابآوری» کسبوکارها در برابر قطعی اینترنت را مشخص نکرده است.
در همین حال بسیاری از صاحبان کسبوکارهای اینترنتی یا شخصی در شبکههای اجتماعی از فشار طاقتفرسای این قطعی سخن گفته و عدهٔ قابل توجهی هم از «نابودی» کسبوکار خود یا ورشکستگی خبر دادهاند.
تحلیلگران نابسامانی وضعیت کشور را ناشی از سیاستهای اقتصادی چهار دههٔ گذشته جمهوری اسلامی، تحریمهای گستردهٔ بینالمللی، فساد فراگیر در ساختار حکومت و سیاست خارجی ناکارآمد آن میدانند.
