روز ششم اعتراضات در ایران با برگزاری مراسم خاکسپاری یک معترض ۲۱ ساله در کوهدشت، اظهارات رئیسجمهور آمریکا در حمایت از معترضان، برپایی تجمعات اعتراضی در برخی شهرها از جمله نقاطی از تهران و تهدیدهای مقامات جمهوری اسلامی همراه بود.
براساس ویدئوهایی که تا شامگاه جمعه ۱۲ دیماه از اعتراضات در نقاط گوناگون ایران منتشر شد، اعتراضات در شهرهایی چون قم، مرودشت، یاسوج، مشهد و دستکم دو نقطه در تهران، خاکسفید و نارمک، ادامه داشت. در برخی از ویدئوها درگیری مأموران با معترضان و صدای تیراندازی نیز دیده و شنیده میشود.
اعتراضات روز جمعه
مأموران امنیتی که در شمار گستردهای در خیابانهای شهر قم حضور پیدا کرده بودند، به سوی معترضان گاز اشکآور شلیک کردند.
یکی از ویدئوهای منتشرشده از قم، گروهی از معترضان در یکی از خیابانهای این شهر در شامگاه جمعه ۱۲ دیماه را نشان میدهد که شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنهای» سرمیدهند.
ویدئویی هم از درگیری و تیراندازی مقابل کلانتری ۱۱ انقلاب در مرودشت استان فارس در روز جمعه منتشر شده است.
تصاویری هم عصر ۱۲ دیماه در شبکههای اجتماعی منتشر شد که حضور معترضان در خیابانهای شهر یاسوج را نشان میداد درحالیکه شعارهایی از جمله «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «مرگ بر دیکتاتور» سرمیدادند.
شامگاه جمعه از تهرانپارس و نارمک در تهران نیز ویدئوهایی منتشر شد که نشان میداد گروههایی از مردم تجمع کرده و علیه جمهوری اسلامی شعار میدهند.
یکی از این ویدئوها گروهی از معترضان در «خاک سفید» تهرانپارس را نشان میدهد که شعارهایی از جمله «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و شعار رکیک علیه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سرمیدهند.
مراسم خاکسپاری کشتهشدگان
گزارشها و ویدئوهای دریافتی از ایران حاکی است مراسم خاکسپاری امیرحسام خدایاریفرد که ۱۱ دی در اعتراضات کوهدشت استان لرستان کشته شد، روز جمعه ۱۲ دی با حضور گستردهٔ مردم در این شهر برگزار شد.
در این مراسم، فردی که برخی منابع از او به عنوان پدر امیرحسام یاد کردهاند، با حضور در میان جمعیت میگوید که «امیرحسام بسیجی نبود، اغتشاش نکرد». این در حالی است که سپاه ابوالفضل استان لرستان روز پنجشنبه در بیانیهای مدعی شده بود که این جوان عضو بسیج بوده و از او با عنوان «شهید امنیت» یاد کرده بود.
بر اساس ویدئویی که از این مراسم منتشر شده است، مردم با پرتاب سنگ نیروهای حکومتی را از این مراسم فراری میدهند. حاضران شعار میدادند: «میکشم میکشم، آن که برادرم کشت» و «مرگ بر خامنهای».
گزارشهایی از برگزاری مراسم خاکسپاری شماری دیگر از کشتهشدگان اعتراضات شش روز گذشته نیز منتشر شده است.
مراسم خاکسپاری خداداد شیروانی با حضور گسترده زنان و مردان روز جمعه در مرودشت استان فارس برگزار شد.
بر اساس گزارشها، خداداد شیروانی در جریان اعتراضات روز ۱۱ دی با شلیک گلوله کشته شد.
مراسم خاکسپاری داریوش انصاری بختیاروند، شهروند معترض اهل فولادشهر، نیز روز جمعه برگزار شد. آقای انصاری شامگاه ۱۰دی در جریان اعتراضات این شهر کشته شد.
مردم در این مراسم شعار «این گل پرپرشده، هدیده به میهن شده» سر دادند.
گفته میشود داریوش انصاری بختیاروند ۳۷ ساله با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی هدف قرار گرفت و پیش از انتقال به مرکز درمانی جان باخت.
ادامهٔ اعتراضات باعث شده که مقامات قضایی و انتظامی استان لرستان با ادعای اینکه «دوران مماشات» با معترضان به پایان رسیده، تهدید کنند که از این پس با «هرگونه تجمع، تحرک یا اقدام خارج از قانون» برخورد خواهند کرد.
فرمانده انتظامی لرستان و همچنین دادستان عمومی این استان روز جمعه در بیانیههای جداگانه، با «آشوبگر و اغتشاشگر» خواندن معترضان، تهدید کردند که هرگونه حضور در تجمعات اعتراضی «با واکنش قاطع» مأموران انتظامی و امنیتی مواجه خواهد شد.
استان لرستان در شش روز گذشته شاهد یکی از شدیدترین اعتراضهای اقتصادی- سیاسی پس از جنبش مهسا در سال ۱۴۰۱ بوده است.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی سعی دارند ماهیت اعتراضات را صرفاً «معیشتی» اعلام کنند، اما بسیاری از گروهها و چهرههای شاخص این ادعا را رد کردهاند.
انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند با انتشار بیانیهای، با تأکید بر اینکه اعتراضات جاری در ایران مقطعی و صرفاً اقتصادی نیست، این اعتراضات را بازتاب انباشت مطالبات مدنی، اجتماعی و انسانی خواند که طی دهها سال انباشته شده است.
در بیانیهٔ این انجمن سینمایی که روز جمعه منتشر شد، آمده است: «رویدادهای اجتماعی اخیر در نقاط مختلف کشور، پدیدهای مقطعی یا صرفاً واکنشی به دشواریهای اقتصادی نیست. این تحولات، بازتاب انباشت مطالبات مدنی، اجتماعی و انسانی است که طی دهههای متمادی در بخشهای مختلف جامعه شکل گرفته است».
این بیانیه همچنین فروکاستن اعتراضهای اخیر به عوامل صرفاً اقتصادی را «توصیفی ناقص از واقعیت موجود» خوانده است.
حمایت ترامپ و واکنش مقامهای جمهوری اسلامی
یکی از مهمترین تحولات روز ششم اعتراضات، حمایت رئیسجمهور آمریکا از معترضان در ایران بود.
دونالد ترامپ در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشیال، نوشت: «اگر ایران به معترضان مسالمتجو شلیک کند و آنها را بهشکل خشونتآمیز بکشد، که عادتشان است، ایالات متحده آمریکا به یاریشان خواهد آمد».
او تأکید کرد که «ما مسلح و آماده اقدام هستیم».
این اظهارنظر، خشم مقامهای تهران را برانگیخت تا جایی که آن را «نقض حقوق بینالملل» خواندند و تهدید کردند که سربازان آمریکایی در منطقه در تیررس جمهوری اسلامی هستند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته که «تهدید ترامپ دربارهٔ حمله به ایران به بهانهٔ دلسوزی برای ایرانیان، نقض فاحش مهمترین اصول بینالملل است».
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز تهدید کرده که «تمام مراکز و نیروهای آمریکایی در کل منطقه هدف مشروع ما در پاسخ به هر ماجراجویی احتمالی خواهد بود».
محمدجواد لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز تهدید مشابهی کرده و گفته که «مردم آمریکا بدانند ماجراجویی را ترامپ شروع کرد. مراقب سربازان خود باشند».
برادرش، صادق آملی لاریجانی، که ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را بر عهده دارد هم اظهارنظر کرده که «ژست نگرانی برای مردم ایران به آمریکا نمیآید».
واکنش مقامهای جمهوری اسلامی در پستهایی در شبکه ایکس منعکس شده است؛ پلتفرمی که در ایران برای شهروندان عادی ممنوع است و تنها با استفاده از فیلترشکن میتوان وارد آن شد.
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین ایران، هم گفته که «تهدید ترامپ کارساز نیست».