دادههای شرکت کپلر که ناظر بر کشتیرانی جهانی است نشان میدهد حجم نفت خام ایران که هماکنون در نفتکشهایی خارج از منطقه محاصره دریایی آمریکا قرار دارد از حدود ۹۰ میلیون بشکه در اواسط ماه ژوئیه، به ۲۹ میلیون بشکه کاهش یافته و ممکن است در ماه اکتبر به پایان برسد.
این نفتکشها پیش از اعمال دوباره محاصره دریایی آمریکا در ۲۳ تیر امسال، موفق به خروج از منطقه شده بودند و به عنوان تنها منبع درآمد نفتی ایران در هفتههای اخیر عمل میکردند.
کپلر تخمین میزند که تحویلهای فعلی از سوی نفتکشهای خارج از منطقه محاصره به حدود یک میلیون بشکه نفت در روز میرسد و میتواند تا اواسط اکتبر ذخایر نفت روی آب ایران را تمام کند.
بر اساس این گزارش، از زمان برقراری مجدد محاصره دریایی، هیچ نفتکش ایرانی موفق به عبور از محاصره آمریکا نشده است، با این همه، ایران هنوز مقادیر کمی نفت را در نفتکشها بارگیری میکند، اما این نفتکشها همچنان در داخل خلیج فارس محبوس هستند.
بر مبنای دادههای کپلر، ایران در ماه اوت روزانه ۲۵۵ هزار بشکه نفت را در کشتیهای داخل خلیج فارس بارگیری کرده است که ۸۵ درصد کمتر از میانگین ماههای فوریه تا آوریل است. این بشکههای تازه بارگیری شده همچنان پشت خط محاصره گیر افتادهاند و به بازارها فرستاده نشدهاند.
روزنامه والاستریتجورنال با اشاره به همین دادهها گزارش داده که درآمدهای نفتی ایران با ادامه محاصره دریایی آمریکا در حال خشک شدن است و فشارها بر اقتصاد بحرانزده کشور را بیشتر میکند.
مقامهای نفتی در کشورهای حوزه خلیج فارس به این روزنامه گفتهاند که بررسیهایشان از میزان خرید مشتریانشان برای تعیین قیمت نفت در ماههای آینده نشان میدهد که تعداد کمی از محمولههای نفتی باقیمانده ایران در حال معامله است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا که رهبری «عملیات طرد اقتصادی» ایران را بر عهده دارد روز ۱۵ شهریور در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز، با اشاره به نقش چین بهعنوان خریدار اصلی نفت ایران گفته بود محاصره دریایی مانع خروج محمولههای تازه شده و برآورد کرد که «احتمالاً تنها حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت خام ایران باقی مانده که چین هنوز نخریده است».
او گفته بود ترکیب محاصره دریایی و تحریمهای گسترده، صادرات نفت و دسترسی جمهوری اسلامی ایران به درآمدهایش را بهشدت محدود کرده و با پایان یافتن محمولههای باقیمانده، چین نیز دیگر نفتی از ایران برای خرید نخواهد داشت.
آمریکا هدف از «عملیات طرد اقتصادی» را «قطع تمام شریانهای حیاتی اقتصادی» ایران تا زمانی که «تهران کاملاً تنها بماند» اعلام کرده است.
شرکت کپلر گفته است پرداختهای فعلی از سوی خریداران برای نفت باقیمانده در نفتکشهای خارج از منطقه محاصره، احتمالاً تا اواسط دسامبر متوقف خواهد شد. روزنامه والاستریتجورنال نوشته است حتی وصول این پرداختها نیز میتواند با اعمال فشارهای اقتصادی آمریکا دشوارتر شود. تحریمها تحت فشار اقتصادی جدید واشینگتن، بانکها و سایر کانالهای مالی که معاملات ایران را تسهیل میکنند، هدف قرار داده است.
ارتش ایالات متحده روز ۱۴ شهریور اعلام کرد که بهدنبال شلیک موشکهای بالستیک ایران به سمت دو ناو جنگی آمریکا، به سه نفتکش ایرانی حمله کرد. اقدامی که با واکنش تند مقامهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی مواجه شد و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، از «بازنگری در موضع عملیاتی جمهوری اسلامی» علیه کشتیها و پایگاههای نظامی آمریکا خبر داده است.
به نوشته والاستریتجورنال، مسیرهای زمینی هم کمک چندانی به صادرات نفت ایران نمیکنند. در مقایسه با صادرات دریایی، انتقال مقادیر کمی نفت از طریق کامیون یا راهآهن امکانپذیر است و به گفته والاستریتجورنال ایران عمدتاً فاقد واگنهای طراحی شده برای نفت خام یا فرآوردههای نفتی است.
همایون فلکشاهی، کارشناس کپلر، در این زمینه گفت ایران نمیتواند بیش از ۴۰ هزار بشکه در روز را از طریق کامیون منتقل کند که این مقدار، بخش کوچکی از صادرات پیش از جنگ ایران است که نزدیک به دو میلیون بشکه در روز بود.
در همین حال، مقامها و تحلیلگران اقتصادی خلیج فارس در گفتوگو با روزنامه والاستریتجورنال هشدار دادهاند که تشدید فشار بر ایران میتواند انتقامجویی بیشتر حکومت تهران را برانگیزد.
تقریباً یک سوم بودجه ایران معمولاً از طریق درآمدهای نفت تأمین میشود. وزارت خزانهداری ایالات متحده میگوید نیروهای مسلح، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از شرکتهای اختصاصی و شبکههای ناوگان سایه برای فروش نفت خام و تکمیل بودجه خود استفاده میکنند.
قیمن نفت نفت خام برنت روز سهشنبه با ادامه تنشها در خاورمیانه و اعلام عربستان سعودی در حمله به برخی تاسیسات انرژی این کشور از سوی حوثیهای یمن، به مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید.