ایران می‌گوید شروع مذاکره برای توافق نهایی با آمریکا منوط به اجرای بندهای تفاهم است

نیروهای اسرائیلی روز جمعه بر فراز شهرک منصوری در جنوب لبنان اعلامیه‌هایی پخش کردند که در آنها از ساکنان خواسته شده بود این منطقه را ترک کنند.

رسانه‌های دولتی لبنان گزارش دادند که این نخستین دستور تخلیه از زمان اجرایی شدن آتش‌بس میان اسرائیل و حزب‌الله است.

یک مقام ارشد نظامی لبنان گفت که اسرائیل اخیراً شهرک منصوری را به منطقه‌ای که نیروهای اسرائیلی در داخل جنوب لبنان در اشغال خود دارند، اضافه کرده است.

مقام‌های لبنانی می‌گویند نیروهای اسرائیلی با تیراندازی به هر فردی که به مرز شمالی این منطقه نزدیک شود، از جمله غیرنظامیان و سربازان ارتش لبنان، این محدوده را به اجرا می‌گذارند.

این مقام نظامی افزود که کشاورزان همچنان برای انجام کارهای خود وارد منصوری شده و از آن خارج می‌شوند، اما دیگر در این شهرک سکونت ندارند.

جمهوری اسلامی ایران در جریان مذاکرات اخیر با آمریکا در سوئیس بر ضرورت جلوگیری از گسترش درگیری‌های اسرائیل در لبنان و خروج نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان تأکید کرده بود.

با این حال بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تأکید کرده که حضور نظامی این کشور در مناطق امنیتی جنوب لبنان، سوریه و نوار غزه ادامه خواهد یافت و زمان‌بندی مشخصی برای پایان آن در نظر گرفته نشده است.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، می‌گوید عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز بدون هماهنگی با حکومت ایران «قابل تضمین نیست» و هشدار داد که در صورت انجام نشدن این هماهنگی، ممکن است مسیرهای تعیین‌شده برای تردد کشتی‌ها به حالت تعلیق درآید.

غریب‌آبادی روز جمعه پنجم تیر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که عبور ایمن از تنگه هرمز مستلزم هماهنگی با ایران است و «عدم هماهنگی» می‌تواند به تعلیق هر یک از مسیرهای تعیین‌شده منجر شود. او توضیح بیشتری درباره منظور از این هماهنگی یا سازوکار تعلیق این مسیرها ارائه نکرد.

این اظهارات یک روز پس از آن بیان می‌شود که سپاه پاسداران اعلام کرد عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز تنها از مسیرهای مورد تأیید ایران امکان‌پذیر است و هر مسیر دیگری که بدون هماهنگی با تهران اعلام شود، از نظر جمهوری اسلامی «قابل قبول نیست» و یک «ریسک امنیتی» به شمار می‌آید.

عمان روز چهارشنبه اعلام کرده بود که با هماهنگی سازمان بین‌المللی دریانوردی، یک مسیر موقت برای تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز تعیین شده و از کشتی‌ها خواسته بود تا اطلاع ثانوی از این مسیر استفاده کنند.

بیشتر در این باره:

مقام‌های آمریکایی می‌گویند ایران یک کشتی باری را در نزدیکی سواحل عمان هدف قرار داد

وزارت خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران با انتقاد از بیانیهٔ اخیر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، آن را «مداخله‌جویانه، غیرمسئولانه و تحریک‌آمیز» خواند و نسبت به آن‌چه «ادامهٔ رفتارهای ستیزه‌جویانه و مداخله‌جویانه در منطقه» نامید، هشدار داد.

در بیانیه‌ وزارت خارجه که روز جمعه پنجم تیرماه منتشر شد، به کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس توصیه شده که از همراهی با آمریکا در «تهدیدانگاری» برنامهٔ هسته‌ای ایران خودداری کنند.

این بیانیه همچنین بار دیگر مواضع پیشین مسئولان جمهوری اسلامی دربارهٔ قرار گرفتن تنگه هرمز «در محدودهٔ آب‌های سرزمینی» ایران و عمان را تکرار کرده و می‌گوید همین موضوع «مبنای عمل در رابطه با مدیریت کشتیرانی در این تنگه خواهد بود».

وزیران خارجهٔ کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس روز پنج‌شنبه در بیانیهٔ مشترکی پس از نشستی با مارکو روبیو، وزیر امور خارجهٔ آمریکا، گفتند: «صلح و امنیت پایدار در منطقه مستلزم رسیدگی به تمامی ابعاد تهدیدهای ایران است؛ از جمله موشک‌های بالستیک، پهپادها و حمایت این کشور از نیروهای نیابتی در منطقه.»

آن‌ها افزودند: «هرگونه تجارت و سرمایه‌گذاری در ایران مشروط و قابل‌بازگشت خواهد بود و به پایبندی ایران به تفاهم‌نامه و توافق نهایی، توقف رفتارهای بی‌ثبات‌کنندهٔ این کشور و فراهم شدن شرایط لازم برای تعامل اقتصادی بستگی دارد.»

شورای همکاری خلیج فارس شامل شش کشور عربستان سعودی، قطر، عمان، بحرین، امارات متحدهٔ عربی و کویت است. این کشورها در جریان جنگ ۴۰ روزه هدف حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفتند.

قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء در بیانیه‌ای نسبت به آن‌چه «تحرکات و حضور هواپیماهای نظامی ارتش اسرائیل در آسمان برخی کشورهای همسایه» خوانده، هشدار داد.

در این بیانیه که روز جمعه پنجم تیرماه در رسانه‌های ایران منتشر شد، قرارگاه خاتم‌الانبیاء این اتفاق را «اقدامی خطرناک و تهدید علیه جمهوری اسلامی ایران» دانسته و با مسئول دانستن آمریکا در آن‌چه «مهار و کنترل» اسرائیل خوانده، گفته است پاسخ به این اقدامات «خطرناک» را حق خود می‌داند.

در این بیانیه توضیحات بیشتری دربارهٔ پرواز این هواپیماها و کشورهای مورد نظر داده نشده است. در روزهای اخیر هم گزارشی در رسانه‌ها از پرواز هواپیماهای نظامی اسرائیل در کشورهای اطراف ایران منتشر نشده است.

قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء در ساختار نظامی جمهوری اسلامی مسئولیت اصلی را در مدیریت و هماهنگی نیروهای نظامی در جنگ‌ها بر عهده دارد.

نخست‌وزیر کانادا روز پنج‌شنبه گفت کشورش باید سفارتخانه‌های خود در ایران و ونزوئلا را بازگشایی کند.

به گفته مارک کارنی، فقدان حضور دیپلماتیک، توانایی اتاوا را برای کمک به کانادایی‌های خارج از کشور و واکنش به بحران‌های بشردوستانه، به‌رغم اختلافات عمیق با حکومت‌های ایران و ونزوئلا، را مختل می‌کند.

او در توضیح بیشتر گفت: «تعامل به معنای تأیید نیست. داشتن سفارت، داشتن خدمات کنسولی در یک کشور، به این معنی نیست که ما سیاست‌های آن کشور را تأیید می‌کنیم.»

او در عین حال گفت هنوز در این زمینه تصمیمی گرفته نشده، اما تأکید کرد که این شرایط «باید تغییر کند و حرکت به سمت این تصمیم، کاری است که باید انجام دهیم.»

روابط دیپلماتیک ایران و کانادا از سال ۲۰۱۲ میلادی قطع شده و سفارتخانه‌های دو کشور تعطیل هستند. استیون هارپر، نخست وزیر وقت کانادا در آن زمان جمهوری اسلامی را «مهم‌ترین تهدید برای صلح جهانی» خوانده بود.

وزیر خارجه ایتالیا روز پنج‌شنبه، چهارم تیرماه، از گفت‌وگوی تلفنی با همتای ایرانی‌اش، عباس عراقچی، خبر داد و گفت در این گفت‌وگو خواستار بازگشایی کامل تنگه هرمز و صدور اجازه عبور به همه کشتی‌های باری ایتالیایی حاضر در منطقه شده است.

آنتونیو تایانی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اظهارات دیگر مقام‌های ایتالیا از جمله نخست‌وزیر را در مشارکت نکردن این کشور در حمله به ایران تکرار کرده و گفته ایتالیا هرگز اجازه استفاده از پایگاه‌های خود برای جنگ علیه ایران را نداده است.

به نوشته او، این امر با رعایت دقیق معاهدات با ایالات متحده انجام می‌شود.

وزیر خارجه ایتالیا در پایان پیامش بازگشایی سفارت این کشور در تهران را «نشانه روشنی از گفت‌وگو» خوانده است.

مارک روته، دبیرکل ناتو، پیشتر در پاسخ به انتقادهای دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در زمینه عدم کمک ناتو به ایالات متحده گفته بود که آمریکا از پایگاه‌های ایتالیا که عضوی از ناتو است در جریان جنگ اخیر با ایران استفاده کرده بود.

مقام‌های ایتالیا این اظهارات را رد کرده و گفته‌اند پروازهای انجام شده صرفا پشتیبانی بوده است.

رافائل گروسی،‌ مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز جمعه تأکید کرد که برای اجرای تفاهم‌نامه ایران و آمریکا در راستای پایان جنگ، نیاز به یک نظام راستی‌آزمایی «بسیار قوی» در ایران هست.

آقای گروسی در نشستی خبری در ژاپن گفت: «به نظر من، هدف از این تفاهم‌نامه تضمین این است که در ایران سلاح اتمی ساخته نخواهد شد. دولت ایران به روشنی تمام اعلام کرده است که چنین نیتی ندارد. اما طبیعتا نیت خیر کافی نیست.»

او در ادامه تأکید کرد که «باید یک نظام راستی‌آزمایی بسیار قوی [در ایران] داشته باشیم... و هر چه زودتر بهتر».

تأکید رئیس جمهور آمریکا در هفته‌های گذشته در راه رسیدن به توافق موقت با ایران همواره این بوده است که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد، مسئله‌ای که در تفاهم‌نامه همچون برجام به‌روشنی به آن اشاره شده و تهران تعهد داده است که در پی سلاح اتمی نخواهد بود.

شرکت نفت آرامکوی عربستان سعودی پس از نزدیک به چهار ماه وقفه، بارگیری نفت در پایانۀ «رأس تنوره» در خلیج فارس را از سر گرفت.

دو نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) در حال بارگیری در این پایانه مشاهده شدند و یک نفتکش دیگر هم در انتظار بارگیری بود. ظرفیت بارگیری هر نفتکش VLCC معادل دو میلیون بشکه نفت خام است.

پیش از این، آرامکو در روز ۱۷ اسفندماه ۱۴۰۴ توانسته بود برای آخرین بار از این پایانه برای بارگیری نفت خام به مقصد چین استفاده کند. در این فاصله، در طول جنگ ایران و بسته‌بودن تنگۀ هرمز، همۀ صادرات نفت عربستان از بندر ینبع در دریای سرخ انجام می‌شد.

دونالد ترامپ می‌گوید به‌زودی «خرید گندم، سویا و ذرت از کشاورزان آمریکایی با پول‌های مسدود‌شدۀ ایران» آغاز خواهد شد.

این در حالی‌است که این موضوع در داخل ایران جنجال زیادی آفریده است. عبد‌الناصر همتی رئیس بانک مرکزی ایران، پیشتر چنین معامله‌ای را «در صورت مناسب بودن کیفیت محصولات کشاورزان آمریکایی»، بلامانع اعلام کرده بود.

طی روزهای اخیر اما و در پی افزایش فشار های داخلی، او تأکید کرد که بر اساس چارچوب توافق اولیه دو کشور، ایران «ملزم» به خرید این محصولات از آمریکا نیست.

محمد باقر قالیباف رئیس مجلس و مذاکره‌کنندۀ ارشد جمهوری اسلامی هم در واکنش به صحبت‌های مقام‌های آمریکایی، با طعنه گفته که تنها «برداشت ایران از محصولات آمریکایی، بی‌اعتمادی‌ای است که چندین دهه است کاشته شده است».

جنجال‌ها بر سر این موضوع زمانی آغاز شد که برخی شهروندان، خرید گندم و ذرت از کشوری که رهبر پیشین جمهوری اسلامی را کشته است، را به استهزا گرفته و آن‌را اقدامی تحقیرآمیز علیه مقامات جمهوری اسلامی دانستند.

وزیر خارجۀ ایالات متحده می‌گوید میزان نرمش واشینگتن در قبال تهران برای دستیابی به یک توافق صلح، «حد و حدودی دارد».

مارکو روبیو که در قالب سفری منطقه‌ای، در بحرین به‌سر می‌برد، گفت واشینگتن هرگز به ایران اجازه نخواهد داد که از کشتی‌های عبوری از تنگۀ هرمز، عوارضی دریافت کند؛ چراکه چنین اقدامی، به گفتۀ او «در را به روی هرج و مرج کامل» باز خواهد کرد.

صحبت‌های وزیر خارجۀ آمریکا در حالی مطرح شد که یک کشتی باربری در سواحل عمان هدف یک پرتابه قرار گرفت و آسیبی جزئی دید.

هنوز هیچ‌کس مسئولیت این حمله را نپذیرفته، اما چند مقام آمریکایی، ایران را به این اقدام متهم کرده‌اند.

همزمان سپاه پاسداران بار دیگر در واکنش به معرفی یک مسیر موقت از سوی عمان برای عبور کشتی‌ها، تأکید کرد که تردد شناورها در تنگۀ هرمز، بدون هماهنگی و نظارت ایران ناامن و خطرناک بوده و چنین کشتی‌هایی از خدماتی همچون بیمه هم محروم خواهند شد.